Ongehuwd samenwonen of trouwen

In 2012 ongehuwd samenwonen, een geregistreerd partnerschap of toch trouwen en een fiscaal partnerschap aangaan. In de praktijk gaan stellen eerst ongehuwd samenwonen en misschien trouwen. De keuze voor samen wonen of voor een huwelijk heeft vele wettelijke gevolgen voor de partners. Het heeft financieel gevolgen voor een erfenis, erfbelasting en successierechten, de verzekeringen, het pensioen en de inkomstenbelasting. Een goede notaris kan zorgen voor de mogelijke fiscale en wettelijke voordelen.

Samenwonen of trouwen met fiscaal partnerschap, wat betekent dit financieel?

Ook al staat uw hoofd er misschien nog niet naar, als u gaat samen wonen of trouwen moet u van alles regelen. Regelt u het niet zelf dan gelden automatisch de bepalingen uit de wet. Er zijn vele varianten mogelijk. U regelt niets of u regelt alles. In de praktijk staat dat gelijk aan het niet opstellen van een samenlevingscontract bij de notaris en geen huwelijkse voorwaarden of alles vooraf nauwkeurig op papier zetten.

Geen samenlevingscontract, geen geregistreerd partnerschap en geen huwelijkse voorwaarden

Wie samenwoont zonder samenlevingscontract kiest voor vrijheid. In beginsel zijn dan alle bezittingen en schulden niet gezamenlijk. Bij een huwelijk zonder huwelijkse voorwaarden trouwt men automatisch in gemeenschap van goederen en zijn dus wel alle bezittingen en schulden gemeenschappelijk. Ook de schulden dus. Schulden, die voorafgaand aan het huwelijk zijn gemaakt en de schulden die tijdens het huwelijk ontstaan.

Samenwonen, erfrecht, erfenis, successierechten en erfbelasting

Wie samenwoont zonder notarieel samenlevingscontract kan alleen met een testament er voor zorgen dat de partner van hem of haar erft. Maar daar zitten een aantal haken en ogen aan. De belangrijkste is misschien wel dat de vrijstelling voor de partner beperkt is tot 2.012 euro, wanneer u minder dan 5 jaar hebt samengewoond. Bovendien betaalt u een hoog tarief in de erfbelasting oplopend tot 40%. Wie getrouwd is, hoeft geen testament op te stellen om de langstlevende partner verzorgd achter te laten en heeft automatisch een vrijstelling van maar liefst 603.600 euro. Pijnlijke situaties zijn bij overlijden zonder testament aan de orde van de dag. Zo vervalt bij een gezamenlijk eigen huis uw aandeel in het huis en uw inboedel aan de bloedverwanten van de erflater, wat er meestal toe zal leiden dat de langstlevende partner het huis moet verlaten.

Hoeveel erfbelasting en successierechten moet ik betalen, de vrijstellingen 2011 en 2012:

samenwonen of trouwen met fiscaal partnerschap	vrijstelling erfbelasting bij erfenis
niet geregistreerd samenwonen	2.012 euro, na 5 jaar 603.600 euro
geregistreerd samenwonen	603.600 euro
huwelijk	603.600 euro

Partnerpensioen bij samenwonen

Gehuwden en zij die bij de notaris en gemeente geregistreerde partners zijn, hebben automatisch recht op partnerpensioen. Het pensioenfonds wordt daarvan automatisch op de hoogte gesteld. Wie samen woont zonder geregistreerd partner te zijn en wil dat zijn partner wel partnerpensioen krijgt, moet dit zelf doorgeven aan het pensioenfonds.

Kinderen hebben

Bij ongehuwd samen wonen en leven leidt de geboorte van een kind automatisch tot familierechtelijke betrekkingen tussen de moeder en kind. Niet met de vader. Als u wilt dat ook met de vader familierechtelijke betrekkingen bestaan en dat het kind ook diens erfgenaam wordt, dan moet de vader het kind erkennen bij de ambtenaar van de burgerlijke stand en bij de notaris. Deze erkenning heeft wel de toestemming van de moeder nodig. Is die toestemming er niet dan kan de rechtbank desgevraagd alsnog toestemming geven. Bij een huwelijk speelt dit alles niet, tenzij de vader aanvecht de verwekker van het kind te zijn. Bij erkenning verwerven beide ouders het ouderlijk gezag en krijgen daarmee ook een onderhoudsplicht tot de leeftijd van 21 jaar.

Fiscaal partnerschap 2012 en 2011inkomstenbelasting

Wie gehuwd is, is tijdens het huwelijk elkaars fiscale partner voor de inkomstenbelasting. Wie samenwoont kan elkaars fiscale partner zijn. In 2010 gold dat u de keuze hebt om fiscale partners te zijn als u minimaal 6 maanden samenwoont, maar vanaf 2011 zijn de keuzes beperkter. Zonder kind of gezamenlijk huis bent u niet meer automatisch fiscale partners:

Wel of niet fiscale partners zijn in 2012 en 2011:

U woont samen op hetzelfde adres	Wel of niet fiscale partners
Wel een notarieel samenlevingscontract.	Ja, u bent fiscale partners.
Geen notarieel samenlevingscontract. Bovendien geen kind samen, geen eigen woning of bent niet als pensioenpartners aangemeld.	Neen, u bent geen fiscale partners.
Wel een samenlevingscontract dat niet bij de notaris is afgesloten. Geen kind samen, geen eigen woning of bent niet als pensioenpartner aangemeld.	Neen, u bent geen fiscale partners.
Wel samen een kind.	Ja, u bent fiscale partners.
Wel samen een eigen woning.	Ja, u bent fiscale partners.
Wel pensioenpartners.	Ja, u bent fiscale partners.

De belastingdienst kiest voor u. Dat is voor de belastingdienst een stuk eenvoudiger en heeft voor u geen nadelen. Sterker nog, het geeft u de mogelijkheid om de aftrekposten onderling slimmer fiscaal te verdelen en zo belasting te besparen.

Dus toch huwelijkse voorwaarden of samenlevingscontract opstellen

Er kunnen hele goede redenen zijn om wel een samenlevingscontract op te stellen of huwelijkse voorwaarden op te maken. Bedenk dat een samenlevingscontract op een later moment nog kan, maar huwelijkse voorwaarden voorafgaand aan het huwelijk notarieel moeten zijn vastgelegd. De belangrijkste reden is de verdeling van vermogen en schulden bij overlijden, echtscheiding en ook tijdens het leven. Hebt u of uw partner een bedrijf dan is niets regelen onverstandig, omdat het altijd met een bedrijf verkeerd kan aflopen. Bij hoofdelijke aansprakelijkheid komen de schulden dan automatisch in de gemeenschap van goederen. Bij een echtscheiding zal de ex er met de helft vandoor gaan. Bovendien geven de voorwaarden meer zekerheden over de alimentatie en de verzorging van de kinderen.

Voordelen huwelijkse voorwaarden

De voordelen van huwelijkse voorwaarden op een rij:

• Bieden bescherming tegen ondernemingsrisico’s en schulden partner.
• Beperken de aanspraken op het eigen vermogen bij echtscheiding.
• Maken duidelijk hoe kosten van het dagelijkse huishouden worden verrekend.
• Geven ook bescherming tegen aanspraken van de koude kant, schoonfamilie, op een erfenis.

Gescheiden bankrekeningen

Let er op dat bij het huwelijkse voorwaarden belangrijk is om ook aparte bankrekeningen te hebben. Kies voor gescheiden rekeningen en laat niet alles via een en/of rekening lopen, omdat dan niet meer duidelijk aantoonbaar is wie wat heeft betaald. Als verrekend moet worden is dat veel eenvoudiger, wanneer ieder ook een eigen bankrekening heeft.

Slot

Eigenlijk kunt u niet zonder een akte met huwelijkse voorwaarden of een degelijk geregistreerd partnerschap. Het leven kan immers lang duren en in die periode kan ook veel gebeuren. Wie hierin zelf de vinger in de pap wil houden en zijn partner en kinderen goed verzorgd wil achterlaten, wint tijdig bij een goede notaris advies in om een bij u passend contract op te laten maken. De kosten hiervan vallen in het niet tegen de vele voordelen.