Belasting en Belastingdienst

Erfenis en nalatenschap, de belastingdienst

Erfenis en nalatenschap, de belastingdienst

Erfenis en nalatenschap, successierechten en de Belastingdienst. Over een ontvangen erfenis moeten successierechten worden betaald. Tenminste, wanneer het saldo van schulden en vermogen positief is. Maar hoeveel moet u betalen. Vanaf 2010 zal volgens Jan Kees de Jager de belasting op een erfenis, de sterftaks, omlaag gaan. Maar dat is zeker niet altijd het geval. Let dus op het nieuwe erfrecht in 2010.


Ik behandel de volgende onderwerpen:

Vrij van recht erven

Bij testament kan worden bepaald dat iemand een erfenis krijgt Vrij van recht. Dat betekent dat de erfgenaam netto het in het testament genoemde bedrag ontvangt en de successierechten betaald moeten worden uit de rest van de erfenis. Maar dat er, bij een positief saldo, betaald moet worden, blijft recht overeind. Hoeveel er betaald moet worden hangt af van de waarde van de nalatenschap en de relatie met de overledene.

De Belastingdienst

Een nalatenschap kan bestaan uit geld en goederen. Dit alles wordt op de noemer geld gezet door het geheel te waarderen op de waarde van de dag van overlijden, wanneer aan de meest biedende zou zijn verkocht. Als grondslag voor de successierechten geldt het saldo van de waarde van de nalatenschap, verminderd met de waarde van de schulden.

Belastingvrije voeten

Het successierecht kent een aantal belastingvrije voeten. Boven deze voeten betaalt u successierechten. Vergelijk het met de fiscale vrijstellingen uit de Inkomstenbelasting. Voor zover de erfenis het vrijgestelde bedrag overtreft, betaalt u successierechten.

Drempelvrijstelling

Om het nog ingewikkelder te maken, het successierecht kent ook drempelvrijstellingen. Die houden in dat zolang een erfenis beneden de drempel blijft er geen successierechten hoeven te worden betaald. Zodra de erfenis het drempelbedrag te boven gaat, moeten over het totale bedrag successie rechten worden betaald. Drempelvrijstellingen gelden voor kleinkinderen, achterkleinkinderen, grootouders, overgrootouders en instellingen die het algemene nut beogen.

Relatie tot overledene

Uw relatie tot de overledene bepaalt welke vrijstelling voor u geldt, welke tariefgroep op u van toepassing is, en welke percentages over uw verkrijging worden geheven. Onderstaande tabel geeft de vrijstellingen weer voor 2007 en 2008:

Belastingjaar 2007

Vrijstellingen successierechten 2007
Echtgenoten€ 515.928 let op: pensioenrechten kunnen deze vrijstelling verlagen
Kinderen tot 23 jaar€ 4.412 voor ieder jaar dat het kind jonger is dan 23 jaarde vrijstelling bedraagt minimaal € 10.000
Kinderen ouder dan 23 jaar€ 10.000 op voorwaarde dat de erfenis niet meer bedraagt dan € 26.455
Ouders€ 44.090 voetvrijstelling
Andere bloedverwanten (grootouders, kleinkind)€ 10.000drempelvrijstelling
Alle andere gevallen € 1.913 voetvrijstelling

Belastingjaar 2008

Vrijstellingen successierechten 2008
Echtgenoten€ 523.667 let op: pensioenrechten kunnen deze vrijstelling verlagen
Kinderen tot 23 jaar€ 4.479 voor ieder jaar dat het kind jonger is dan 23 jaarde vrijstelling bedraagt minimaal € 10.150
Kinderen ouder dan 23 jaar€ 10.150 op voorwaarde dat de erfenis niet meer bedraagt dan € 26.852
Ouders€ 44.752 voetvrijstelling
Andere bloedverwanten (grootouders, kleinkind)€ 10.000drempelvrijstelling
Alle andere gevallen € 1.942 voetvrijstelling


Belastingjaar 2009

Vrijstellingen successierechten 2009
Echtgenoten€ 532.570 let op: pensioenrechten kunnen deze vrijstelling verlagen
Kinderen tot 23 jaar€ 4.556 voor ieder jaar dat het kind jonger is dan 23 jaarde vrijstelling bedraagt minimaal € 10.323
Kinderen ouder dan 23 jaar€ 10.323 op voorwaarde dat de erfenis niet meer bedraagt dan € 27.309
Ouders€ 45.513 voetvrijstelling
Andere bloedverwanten (grootouders, kleinkind)€ 10.323drempelvrijstelling
Alle andere gevallen € 1.976 voetvrijstelling

Progressie

Evenals in de inkomstenbelasting is ook het successierecht progressief. Dat wil zeggen, hoe meer u erft hoe meer u aan belastingen betaalt. Dit verloopt via een schijven, waarbij in 2007:
  • Het tarief voor echtgenoten en voor wie ongehuwd samenwoont, en zij die daarmee fiscaal gelijk behandeld worden, bedraagt minimaal 5% is en maximaal 27%.
  • Voor ouders, broers en zusters het tarief minimaal 26% en maximaal 53% is.
  • Voor overige personen is het tarief minimaal 41% en maximaal 68%.
  • Kerkelijke, levensbeschouwelijke, charitatieve, culturele, wetenschappelijke of het algemene nut beogende instellingen zijn volledig vrijgesteld mits aan de erfenis niet een opdracht is verbonden die aan de erfenis het karakter ontneemt van te zijn gedaan in het algemene belang.

Tarieven successierechten 2008

Als ik de verschillende tabellen voor 2008 verder uitschrijf, krijgt u het volgende overzicht met vier tabellen. Het bedrag van de verkrijging in kolommen 1 en 2 is telkens de erfenis na aftrek van de voor betreffende erfgenaam geldende vrijstelling. Dit zijn met andere woorden de belaste bedragen. Bent u een echtgenoot en bedraagt de erfenis in 2008 € 623.667, dan is € 100.000 belast volgens de schijven uit de tabel voor groep 1:

groep 1: Echtgenoot, geregistreerd partner, kinderen, samenwoning buiten huwelijk
Meer danMaar niet meer danHeffingOver het meerdere
-€ 22.3825%-
€ 22.382€ 44.758€ 1.1198%
€ 44.758€ 89.504€ 2.90912%
€ 89.504€ 178.999€ 8.27815%
€ 178.999€ 357.987€ 21.70219%
€ 357.987€ 894.948€ 55.70923%
€ 894.948-€ 179.21027%

groep 2: Broers, zussen, ouders en verder in opgaande lijn
Meer danMaar niet meer danHeffingOver het meerdere
-€ 22.38226%-
€ 22.382€ 44.758€ 5.81930%
€ 44.758€ 89.504€ 12.53135%
€ 89.504€ 178.999€ 28.19239%
€ 178.999€ 357.987€ 63.09544%
€ 357.987€ 894.948€ 141.84948%
€ 894.948-€ 399.59053%

groep 3: Kleinkinderen en verdere afstammelingen
Meer danMaar niet meer danHeffingOver het meerdere
-€ 22.3828%-
€ 22.382€ 44.758€ 1.79012,8%
€ 44.758€ 89.504€ 4.65419,20%
€ 89.504€ 178.999€ 13.24424%
€ 178.999€ 357.987€ 34.72330,4%
€ 357.987€ 894.948€ 89.13436,8%
€ 894.948-€ 286.73643,2%

groep 4 : Andere verkrijgers
Meer danMaar niet meer danHeffingOver het meerdere
-€ 22.38241%-
€ 22.382€ 44.758€ 9.17645%
€ 44.758€ 89.504€ 19.24550%
€ 89.504€ 178.999€ 41.61854%
€ 178.999€ 357.987€ 89.94559%
€ 357.987€ 894.948€ 195.54763%
€ 894.948-€ 533.83268%


Belastingjaar 2009

Tarieven successierechten 2009

Als ik de verschillende tabellen voor 2009 verder uitschrijf, krijgt u het volgende overzicht met vier tabellen. Ook hier is het bedrag van de verkrijging in kolommen 1 en 2 telkens de erfenis na aftrek van de voor betreffende erfgenaam geldende vrijstelling. Dit zijn met andere woorden de belaste bedragen. Bent u een echtgenoot en bedraagt de erfenis in 2009 € 632.570, dan is € 100.000 belast volgens de schijven uit de tabel voor groep 1:

groep 1: Echtgenoot, geregistreerd partner, kinderen, samenwoning buiten huwelijk
Meer danMaar niet meer danHeffingOver het meerdere
-€ 22.7635%-
€ 22.763€ 45.519€ 1.1388%
€ 45.519€ 91.026€ 2.95812%
€ 91.026€ 182.042€ 8.41915%
€ 182.042€ 364.073€ 22.07119%
€ 374.073€ 910.163€ 56.65723%
€ 910.163hoger€ 179.95827%


groep 2: Broers, zussen, ouders en verder in opgaande lijn
Meer danMaar niet meer danHeffingOver het meerdere
-€ 22.76326%-
€ 22.763€ 45.519€ 5.91830%
€ 45.519€ 91.026€ 12.74535%
€ 91.026€ 182.042€ 28.67239%
€ 182.042€ 364.073€ 64.16844%
€ 374.073€ 910.163€ 144.26148%
€ 910.163hoger€ 406.38453%

groep 3: Kleinkinderen en verdere afstammelingen
Meer danMaar niet meer danHeffingOver het meerdere
-€ 22.7638%-
€ 22.763€ 45.519€ 1.82112,8%
€ 45.519€ 91.026€ 4.73419,2%
€ 91.026€ 182.042€ 13.47124%
€ 182.042€ 364.073€ 35.31530,4%
€ 374.073€ 910.163€ 90.65236,8%
€ 910.163hoger€ 291.61343,2%

groep 4 : Andere verkrijgers
Meer danMaar niet meer danHeffingOver het meerdere
-€ 22.76341%-
€ 22.763€ 45.519€ 9.33245%
€ 45.519€ 91.026€ 19.57250%
€ 91.026€ 182.042€ 42.32554%
€ 182.042€ 364.073€ 91.47459%
€ 374.073€ 910.163€ 198.87263%
€ 910.163hoger€ 542.90968%


Belastingjaar 2010

2010, belasting over erfenis

Het kabinet Balkenende heeft vrijdag 24 oktober 2008 besloten, om de erfbelasting met ingang van 2010 te vereenvoudigen. In essentie houdt het besluit in:
  • De huidige 28 schenkings- en successietarieven worden vervangen door 6 tarieven.
  • Partners en kinderen: tarief wordt 10% over de eerste €125.000 boven de belastingvrije voet van €600.000 voor partners en €19.000 voor kinderen.
  • Daarboven gelden tarieven van 20% en 40%.
  • Andere ontvangers van erfenissen of schenkingen betalen 30% over de eerste €125.000. Daarboven geldt 40% heffing. De belastingvrije voet wordt €2.000.
  • De jaarlijkse schenkingsvrijstelling bedraagt voor kinderen €5.000 en eenmalig €24.000.
  • Uitkeringen uit een trust worden belast als schenkingen door de insteller van de trust aan de ontvanger.


Erfwet 2010 niet altijd zo gunstig

Hoewel nog niet geheel duidelijk is hoe het zal uitpakken, is wel bekend dat vanaf 1 januari 2010 de jaarlijkse schenkingsvrijstelling voor kinderen €5.000 zal bedragen en de eenmalige schenkingsvrijstelling wordt verhoogd naar €24.000. Andere erfenissen en giften gaan gepaard met een vrijstelling van maar €2.000, wat minder is dan de huidige vrijstelling. Dat betekent niet dat erven voor een kind in 2010 altijd goedkoper wordt, zeker niet wanneer het om wat kleinere bedragen gaat. Dat komt doordat de belasting schijven worden verlengd. Voor kinderen worden de tarieven 10% tot 125.000 euro, en 20% vanaf 125.000 euro.

In het nieuwe erfrecht voor de kinderen de situatie in 2010:

erfenis meer dan: tot:heffing:over het meerdere
-€ 125.000-10%
€ 125.000€ 12.500 20%

Rekenvoorbeeld erfenis en successierechten

Nog maar eens een rekenvoorbeeld:
Stel een kind van 20 jaar erft van zijn ouder in 2009 een bedrag van 35.000 euro. Daarvan is in 2009 door de vrijstelling van 10.323 euro dus 24.677 euro belast. Tegen het tarief van 5% betekent dit 1.234 aan successierechten. In 2010 is dat 10% over 16.000 euro, namelijk 25.000 euro minus de vrijstelling van 19.000 euro. Dit tegen 10% is 1.600 euro.

Erfwet 2010 en partnerschap

Ook het begrip partnerschap wordt aangepast. Het moet volgens de nieuwe regels om geregistreerde parners gaan, maar het mogen niet langer ook bloedverwanten zijn in een opgaande lijn. Dus een dochter die haar oude moeder verzorgt, en haar in huis heeft, wordt niet langer als partner gezien. Zij komt dus niet langer in aanmerking voor de hoge vrijstelling van erftaks. Ook LAT relaties worden achtergesteld. Daarmee wordt naast de vereenvoudiging, ook de tijd vele jaren teruggezet.

Erfwet 2010 en de ouders

Ook ouders die van hun kind erven gaan meer belasting betalen. In de nieuwe erfwet worden ouders gelijk gesteld aan een willekeurige vreemde. De familieband speelt geen rol meer. Nu hebben ouders nog een vrijstelling van ongeveer € 45.000

Erfwet 2010 en de kleinkinderen

De kleinkinderen gaan er gedeeltelijk wel op vooruit. Die krijgen nu nog een vrijstelling van ruim € 10.000 en dat wordt in de nieuwe succeswet € 19.000.

Slot

Er zit dus een vereenvoudiging van de tarieven in de pijplijn voor schenken en successie, maar de tarieven zijn nog steeds hoog. Alleen echt rijke kinderen gaan minder betalen, terwijl een gote groep juist meer gaat betalen. Reden te meer om een erfenis goed te regelen, want de Belastingdienst pikt graag een graantje mee.
© 2007 - 2009 Zeemeeuw, gepubliceerd in Belasting (Financieel) op 05-10-2007, laatst gewijzigd op 03-07-2009. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Zeemeeuw is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen


Reageer op het artikel "Erfenis en nalatenschap, de belastingdienst"


Door DAJ van den Hurk op 27-04-2009

Hoe zit het als de desbetreffende persoon afgelopen maand is overleden en het een behoorlijk bedrag betreft in de categorie anderen. Dit in een scenario dat het aangiftebiljet na 1 januari 2010 wordt ingediend. Geld dan de nieuwe of de oude wetgeving, en is dit mogelijk aan te vechten als de oude wetgeving ter sprake zou komen?

Met vriendelijke groeten,
DAJ van den Hurk Reactie infoteur op 27-04-2009:Beste DAJ van den Hurk,
De belastingregels gelden uit het jaar van overlijden, en niet de regels uit het jaar van indiening van de aangifte. Dat wil zeggen dat bij een overlijden in 2009 nog de oude percentages uit het erfrecht gelden, ook al wordt de aangifte uitgesteld tot 2010.
Met vriendelijke groeten,
Zeemeeuw

Door W J Nijland op 18-04-2009

Hoeveel belasting moet men betalen als je echtgenote die overleden is een pensioen heeft? Ik bedoel dit als erfenis. Reactie infoteur op 18-04-2009:Beste W.J. Nijland,
Als u door het overlijden van de erflater een nabestaandenpensioen ontvangt, hoeft u over dat pensioen geen successierecht te betalen. Uw vrijstelling wordt wel verminderd met de helft van de totale waarde van uw pensioen, maar mag niet lager worden dan ruim 145.000 euro.
Met vriendelijke groeten,
Zeemeeuw

Door M. van der Klaauw op 22-08-2008

Wanneer betalen de kinderen successierecht wanneer een van de ouders overlijdt en zij slechts een vordering krijgen op de langstlevende echtgeno(o)t(e)? Reactie infoteur op 23-08-2008:Beste M. van der Klauw,
Het aangiftebiljet moet binnen 8 maanden na het overlijden zijn ingediend. U kunt de Belastingdienst overigens wel schriftelijk om uitstel vragen, zolang de datum van indiening nog niet is verstreken.

Zie ook:
http://financieel.infonu.nl/diversen/5906-erf-geen-schulden.html

Zeemeeuw