InfoNu.nl > Financieel > Geld > Zijn de pensioenen in Nederland veilig (dekkingsgraad)?

Zijn de pensioenen in Nederland veilig (dekkingsgraad)?

Zijn de pensioenen in Nederland veilig (dekkingsgraad)? Zorg zelf ook in 2019 voor een extra pensioen want van de overheid moet u het niet hebben en de dekkingsgraad is bij veel pensioenfondsen onder de maat. In Nederland zouden de pensioenen nog wel goed geregeld zijn, wordt gezegd. Maar hoe zit dat dan met het pensioengeld in ons land en de rest van de EU. Wat zijn de gevolgen van het pensioenakkoord van 4 juni 2019 voor de kortingen op de pensioenen in 2020 en 2021? Zijn de pensioenen wel veilig in ons land. Hoe staat het met het grootste pensioenfonds, het ABP?

Dekkingsgraad van een pensioenfonds en het pensioenakkoord 2019


Wat is de dekkingsgraad van een pensioenfonds?

Eenvoudig gesteld is de dekkingsgraad van een pensioenfonds de verhouding tussen het vermogen en de pensioenverplichtingen van het pensioenfonds. Als de dekkingsgraad 100 %, is het vermogen precies gelijk aan de pensioenverplichting. Er is geen surplus, er hoeft maar iets negatiefs te geburen en het pensioenfonds heeft te weinig vermogen om de toekomstige verplichtingen te kunnen uitbetalen. Daarom wil toezichthouder De Nederlandsche bank dat de dekkingsgraad substantieel hoger is. Daarbij worden twee dekkingsgraden onderscheiden die beide bij de berekeningen een rol spelen:
  • De actuele dekkingsgraad die maandelijks wordt berekend en erg kan fluctueren.
  • De beleidsdekkingsgraad die het 12-maandsgemiidelde weergeeft van de actuele dekkingsgraden.

De de beleidsdekkingsgraad dis wel de belangrijkste dekkingsgraad om tot besluiten te komen, aan dagkoersen alleen heeft men namelijk niet zoveel.

Gevolgen van een lage dekkingsgraad

Is de dekkingsgraad vijf jaar achtereen lager geweest dan 105 %, dan moet een pensioenfonds de pensioenen korten, afstempelen. Boven de 130% mogen pensioen geïndexeerd worden. De dekkingsgraad verschil per pensioenfonds. De samenstelling van de deelnemers aan het fonds is niet alleen anders (denk aan grote verschillen in leeftijd tussen fondsen), maar ook het beleggingsbeleid verschil. Zo zal het ene fonds meer risico's nemen bij het beleggen dan het andere fonds. Een dekkingsgraad tussen de 110% en de 130% worden grosso modo als neutraal gezien.

Veilige pensioenen

Om de pensioenaanspraken in ons land te financieren, kennen we drie soorten dekkingsstelsels:
  • Het omslagstelsel;
  • Het rentedekkingsstelsel;
  • Het kapitaaldekkingsstelsel.

Het Omslagstelsel

De AOW, het basispensioen, wordt gefinancierd via het omslagstelsel. Dat betekent dat jaarlijks wordt ingeschat wat de pensioen uitkeringen zullen zijn en hoeveel premie er dus nodig is om dit te kunnen uitbetalen. Deze totale premie wordt vervolgens omgeslagen over degene die premie moeten betalen. Omdat tot op heden de 65 plusser geen AOW premie meer hoeft te betalen, wordt de premie dus volledig opgebracht door de anderen. De AOW is dus gebaseerd op solidariteit. Valt die weg, dan komt de AOW in woelig water. Zolang er echter sprake is van een gelijkmatige en evenwichtige bevolkingsopbouw, hoeft dit systeem niet tot problemen te leiden.

Het Rentedekkingsstelsel

Bij het Rentedekkingsstelsel wordt per uitkeringsgerechtigde gekeken naar de toekomstige stroom aan uitkeringen. Doordat deze uitgaven qua financiering worden omgeslagen over alle premiebetalers, is een uitkeringsgerechtigde verzekerd van de toekomstige inkomstenstroom. In feite is het een slimmer omslagstelsel, omdat naar de toekomst wordt gekeken en niet alleen naar de waan van de dag.

Het kapitaaldekkingsstelsel

In het kapitaaldekkingsstelsel wordt het pensioen gefinancierd op het moment dat het recht op pensioen wordt opgebouwd. Tijdens deze opbouwfase wordt een fonds gevormd dat zo moet zijn dat de toekomstige pensioenaanspraken moeten kunnen worden betaald. Dit stelsel wordt voorgeschreven voor alle pensioenen in ons land waarop de Pensioen- en Spaarfondsenwet, PSW, van toepassing is. De PSW geeft schrijft voor dat de bezittingen van een pensioenfonds, samen met de te verwachten inkomsten, toereikend moeten zijn ter dekking van de uit de statuten en reglementen voortkomende pensioenverplichtingen.

Pensioengeld in Nederland en de EU

Hoewel in Nederland over het algemeen de pensioenen goed geregeld zijn, zijn er duidelijke plannen om de premiebetaling via een Bos belasting verder te verbreden met de 65 plusser die wat meer pensioen heeft. De financiële tijdbom van de vergrijzing ligt dan ook niet zo zeer in Nederland, maar in de EU. Bijna nergens buiten Nederland is de oudedagsvoorziening goed geregeld.

Vergrijzing en pensioen

Over dertig jaar is de verhouding tussen 65-plus en 65-min één op twee, terwijl dat nu nog één op vier is. Het Verenigd Koninkrijk heeft haar pensioenen op orde en Zweden is op weg naar een kapitaaldekkingstelsel. Maar in Frankrijk en Spanje is het niet goed geregeld, met Italië als slechtste uitzondering. In Italië nemen bij de vergrijzing de staatsschulden explosief toe, doordat daar alles uit de staatskas moet komen. Niet voor niets heeft de Wereldbank er voor gepleit dat de EU moet overgaan op een kapitaaldekkingsstelsel, maar dat is tot nu toe onhaalbaar gebleken.

Lage rente en pensioenaanspraken

Een andere vraag is in hoeverre het pensioengeld lijdt onder de hypotheekcrisis en de lage rente. Eigenlijk is deze vraag snel beantwoord. Pensioenfondsen hebben door de lage rente problemen om hun dekkingsgraad op niveau te krijgen, waardoor kortingen op het pensioen niet zijn uit te sluiten. Ook bij grote beleggers zoals het ABP. En dat stemt natuurlijk niet tevreden. Maar de pensioenfondsen hebben het gemakkelijker dan de particulieren: als de dekkingsgraad onvoldoende is, worden premies verhoogd en vindt indexatie van het pensioen nog maar gedeeltelijk of helemaal niet plaats.

Nooit te jong voor opbouw extra pensioen

Vooral wie jong is, denkt niet zo na over zijn pensioen. Maar het is juist zo, dat zij die in de beginjaren door falen van een pensioenfonds minder pensioen opbouwen, dat in latere jaren dubbel en dwars zullen merken. Het tikt dan veel harder door.

Pensioenfonds ABP

De lage rente drukt zwaar op de schouders van pensioenfonds ABP. De dekkingsgraad, de mate waarin het fonds in de toekomst de pensioenen kan garanderen, is verder gedaald. Was de dekkingsgraad nog 118 procent eind september 2008, op 30 november 2018 was de dekkingsgraad slechts 101,8%. Let wel, 2018 was een slecht beursjaar.

Dekkingsgraad en pensioenakkoord

In 2019 is het nog zo dat als een pensioenfonds vijf jaar achtereen niet boven de 104% uitkomt, is een pensioenfonds verplicht om op de pensioenen te korten. Vanaf 2020 (inwerkingtreding nieuw pensioenakkoord) ligt de grens elk jaar bij een dekkingsgraad van 100%. Onder de 100% moet worden gekort, daarop of daarboven niet. Een pensioenfonds mag met het pensioenakkoord zelfs indexeren, maar kan dan veen volgend jaar onder de 100% dekkingsgraad zakken en dan verplicht zijn om te korten. De rekenrente overigens wordt niet verhoogd.

Slot

Kortom, wanneer de vruchten van beleggen tegenvallen, wordt de pijn breed verdeeld. En dat is erg wrang voor wie via een pensioenfonds spaart en dat doen we bijna allemaal! Uw spaargeld lijkt er dus niet echt veilig en de garantieregeling van 100.000 euro (depositogarantiestelsel) geldt niet voor deze vorm van sparen voor de oude dag. Zelf nog wat erbij sparen lijkt een goede optie. Dit kan via een lijfrenteverzekering, een spaarverzekering of door bijvoorbeeld een goede spaarrekening te kiezen.

Lees verder

© 2007 - 2019 Zeemeeuw, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Waardeoverdracht pensioen in gevaar door lage dekkingsgraadWaardeoverdracht pensioen in gevaar door lage dekkingsgraadAls je van baan wisselt kun je het via de vorige werkgever opgebouwde pensioen in principe overhevelen naar het pensioen…
Pensioenfondsen en beleggingenDoor de kredietcrisis zijn veel pensioenfondsen in slecht weer terecht gekomen. Met name door zeer slechte resultaten op…
Pensioen: geld en crisisPensioen: geld en crisisHet gaat niet goed met ons pensioen bij de pensioenfondsen. Ook pensioengeld wordt risicovol belegd op de beurs en het g…
Verlies van koopkracht door schrappen pensioenindexeringVerlies van koopkracht door schrappen pensioenindexeringAls gevolg van de tegenvallende beleggingsresultaten en de lage rentes, zijn veel pensioenfondsen al een aantal jaren on…
Is mijn pensioenuitkering nog veilig tijdens een recessie?Is mijn pensioenuitkering nog veilig tijdens een recessie?Een grote vraag van veel gepensioneerden en nog werkenden is tegenwoordig of hun pensioenuitkering wel overeind blijft i…

Reageer op het artikel "Zijn de pensioenen in Nederland veilig (dekkingsgraad)?"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

C. Horsten, 07-07-2015 13:03 #2
Mijn pensioenbeheerder is het ABP. Nu lees ik dat er plannen zijn om de gelden te gaan gebruiken om de cao van de politie te gaan verbeteren. Mag het kabinet gelden van de spaarders hier voor gebruiken?
C.Horsten. Reactie infoteur, 07-07-2015
Beste C. Horten,
Helaas zou dat kunnen. Zo zou in het verleden zeker 14 miljard uit dit pensioenfonds zijn gehaald. Als dit niet was gebeurd zou de dekkingsgraad van het ABP momenteel hoger zijn geweest (http://tinyurl.com/oxyusb3).
Met vriendelijke groeten,
Zeemeeuw

Marianne, 20-03-2013 11:39 #1
Zelf sparen op een spaarrekening voor je pensioen is ook geen optie. Wanneer men door wat voor oorzaken dan ook ooit in de bijstand komt mag je eerst je spaargeld opeten. Je mag nl maar 7000,- aan spaargeld hebben, dit is incl. de waarde van je auto die je eventueel in je bezit hebt en spaarverzekeringen en lijfrenteverzekering. We worden dus verplicht om via een pensioenfonds te sparen of spaargeld thuis in een koektrommel bewaren. Helaas heb ik dit 2 keer mee mogen maken. Reactie infoteur, 20-03-2013
Beste Marianne,
Klopt Marianne, maar een beetje buffer is ook wel fijn.
Met vriendelijke groeten,
Zeemeeuw

Infoteur: Zeemeeuw
Laatste update: 20-07-2019
Rubriek: Financieel
Subrubriek: Geld
Special: Pensioenopbouw
Reacties: 2
Schrijf mee!