De gevolgen van inflatie

De gevolgen van inflatie zijn even talrijk als de oorzaken ervan. Maar het gaat te ver om te stellen dat inflatie per definitie negatief zou zijn. Mensen met schulden bijvoorbeeld varen er wel bij. Men betaalt immers terug in euro’s die minder waard zijn dan de euro’s die men destijds heeft geleend.

Inflatie en koopkrachtvermindering

Inflatie komt tot uitdrukking in een algemene stijging van het prijspeil. De prijsstijging van één bepaald product of goed, hoe belangrijk ook (bv. de olieprijs) is geen aanleiding om van inflatie te spreken. Daarvoor is vereist dat álle prijzen, of althans het merendeel daarvan, stijgt.

De stijging van het prijsindexcijfer voor consumptiegoederen is een goede graadmeter voor de mate van inflatie. Een direct gevolg ervan is de vermindering van de koopkracht van ons geld.

Een matige inflatie heeft meer voordelen dan nadelen

Een matige inflatie van enkele procenten per jaar heeft wel beschouwd meer gunstige dan ongunstige effecten. Een geringe inflatie leidt ertoe dat de vraag naar goederen en diensten gestadig maar met mate wordt geprikkeld. En stijgende productie als gevolg van toegenomen vraag impliceert meer werkgelegenheid.

Cruciaal bij het beoordelen van de nadelige effecten van inflatie is de mate van prijsstijging in andere landen, en dan met name de landen waarmee ons land intensieve handelsbetrekkingen onderhoudt. Als blijkt dat in de landen waarnaar wij exporteren een even hoge of nóg hogere inflatie heerst, wordt het in beginsel nadelige effect van inflatie voor onze uitvoer, grotendeels gecompenseerd.

Inflatie en schulden

Schuldenaren doen meestal goede zaken bij inflatie omdat als gevolg van de muntontwaarding de werkelijke waarde van hun terug te betalen schulden vermindert. Wie destijds een lening is aangegaan die 10 jaar later moest worden terugbetaald, verricht die terugbetaling met euro’s van dit moment die wellicht 20 of 30% minder waard zijn dan de euro’s die oorspronkelijk geleend werden. Lees er meer over in de bijdrage "Maakt inflatie schulden waardeloos?".

Inflatie voor spaarders en schuldeisers

Elke inflatie, hoe gering ook, is nadelig voor spaarders en schuldeisers:

• voor spaarders omdat de koopkracht van hun spaarcenten vervliegt naar gelang de prijzen stijgen;
• en voor schuldeisers omdat zij na afloop van de overeengekomen krediettermijn worden terugbetaald in euro’s die minder waard zijn.

Maar eerlijk is eerlijk, aangezien een gematigde inflatie nagenoeg altijd gepaard gaat met meer economische activiteit, zullen beide partijen via een gestegen inkomen toch delen in de toegenomen welvaart. En voor spaarders en beleggers geldt dat goud kopen het middel bij uitstek is om zichzelf te beschermen tegen de gevaren van inflatie.

Inflatie vs. deflatie

In de meeste economische handboeken wordt inflatie beschreven als een uitgesproken conjunctureel verschijnsel, waarbij de inflatie wordt opgevat als een fenomeen dat onlosmakelijk is verbonden aan een toestand van hoogconjunctuur.

Een fase van hoogconjunctuur (oververhitting van de economie) wordt onvermijdelijk gevolgd door een fase van economische teruggang, de laagconjunctuur. Doorgaans gaat zo’n fase van economische achteruitgang gepaard met een daling van het algemene prijspeil oftewel deflatie.

Veel economen zijn van mening dat een gematigde inflatie, die de economische groei stimuleert en de werkeloosheid terugdringt, ondanks haar niet te onderschatten nadelen, in elk geval moet worden verkozen boven een deflatie. Want deflatie betekent algemene prijsdaling en gaat vrijwel altijd gepaard met een sterke vermindering van de productie, een zeer hoge werkeloosheid en een gevoelige inkomensdaling.