Dubbele belasting betalen over pensioen bij emigratie?

Dubbele belasting betalen over pensioen bij emigratie? Steeds vaker komt het voor dat mensen het idee hebben om naar het buitenland te emigreren. Maar vaak weten deze mensen niet precies wat voor invloed een emigratie kan hebben op het betalen van belasting over je pensioen. Gelukkig zijn voor zaken als de hiervoor geschetste zaak regels vastgelegd in wetgeving en het verdragenrecht. Immers bij emigratie zijn er twee landen die beide op grond van een heffingsbeginsel het recht denken te hebben om te belasting te heffen over het pensioen van de emigrant. Zonder grenzen aan de heffingsbevoegdheid van staten zouden beide staten kunnen heffen over één inkomenspost. Dat zou bizar zijn, want op die manier blijft er voor de pensioengerechtigde maar weinig geld over om vrijelijk te kunnen besteden. Gelukkig zijn er grenzen gesteld aan de heffingsbevoegdheden van landen door middel van toewijzingsregels in wetten en verdragen. Hieronder zullen de hoofdlijnen van deze regelgeving besproken worden.

Reikwijdte pensioenbegrip en andere soortgelijke beloningen

Wanneer we het begrip pensioen horen, wordt er vaak direct gedacht aan de leeftijd van 66-67 jaar, verre reizen en lekker je eigen tijd doorbrengen zoals je dat zelf wilt. Het begrip pensioen reikt echter verder dan enkel het bedrag wat er maandelijks door de pensioenmaatschappij op je bankrekening wordt gestort. Als we aansluiten bij de pensioenregeling uit de loon- en inkomstenbelasting dan wordt duidelijk dat met het woord pensioen ook gebruikt wordt om partnerpensioenen, het wezenpensioen en arbeidsongeschiktheidspensioenen aan te duiden. Met het vage begrip ‘andere soortgelijke beloningen’ bedoelt de wetgever vooral uitkeringen en aanvullingen op het pensioen of uitkeringen die dienen ter overbrugging van de periode tussen de pensioengerechtigde leeftijd en het moment van stoppen met werken.

Algemene regels belastingheffing pensioen

In het algemeen is de hoofdregel, wanneer twee of meer landen belasting kunnen heffen over hetzelfde inkomensbestanddeel, dat het daadwerkelijke heffingsrecht aan de woonstaat wordt toegekend op basis van het woon- en vestigingslandbeginsel. Dit is terug te lezen in artikel 15 van het OESO-Modelverdrag. Echter in artikel 18 van het OESO-Modelverdrag wordt een uitzondering gemaakt op de algemene regel van artikel 15. Artikel 18 geeft een bijzondere toewijzingsregel die alleen maar geldt voor inkomsten uit pensioen en wijst daarmee het heffingsrecht over de inkomsten uit pensioen toe aan het woonland van de pensioengerechtigde. Het land waar de pensioengenieter dit pensioen heeft opgebouwd komt dus geen enkel heffingsrecht over het pensioen. In principe hoeft een pensioengenieter over zijn pensioenuitkeringen dus maar één keer inkomstenbelasting te betalen.

Misbruik pensioenregelgeving

In de praktijk is gebleken dat er gemakkelijk, zonder al te grote inspanning, misbruik kan worden gemaakt van de regelgeving met betrekking tot pensioenpremies en uitkeringen. Het is namelijk zo dat er verschillen zijn in de wijze waarop landen de pensioenpremies en uitkeringen in de belastingheffing betrekken. In de meeste landen wordt er al belasting geheven over de pensioenpremie. De pensioenuitkeringen in deze landen zijn als gevolg hiervan onbelast. In Nederland wordt echter gewerkt met de omkeerregeling. Dit houdt in dat er over pensioenpremies, die betaald worden aan de pensioenverzekeraar, geen belasting hoeft te worden betaald. De belastingdienst komt pas om de hoek kijken op het moment dat de pensioenuitkeringen daadwerkelijk worden uitgekeerd. Pas het moment dat een pensioenverzekeraar maandelijks, of eenmalig een grote som geld overmaakt naar de bankrekening van de pensioengenieter is deze persoon verplicht om over het bedrag van de uitkering inkomstenbelasting te betalen. Het is relatief simpel om hier misbruik van te maken door pensioen op te bouwen in Nederland, waar de betaling van pensioenpremies belastingvrij is, en vervolgens op het moment dat de pensioengerechtigde leeftijd bereikt wordt naar een land te emigreren dat de pensioenuitkeringen onbelast laat.

Conserverende aanslag

De Nederlandse fiscus werd er natuurlijk niet vrolijk van toen zij ontdekten dat de regelgeving met betrekking tot pensioen premies en uitkeringen op bovenstaande wijze werd misbruikt. In reactie hierop heeft de Nederlandse wetgever geprobeerd om zijn belastingheffing met betrekking tot pensioenuitkeringen veilig te stellen door middel van de conserverende aanslag. Bij de emigratie van Nederlandse burgers wordt over de pensioenaanspraak een conserverende aanslag opgelegd. Dit is vastgelegd in artikel 2.8 Wet IB 2001. Een conserverende aanslag laat zich makkelijk uitleggen als een belastingaanslag die nog niet betaald hoeft te worden. Deze belastingaanslag wordt namelijk pas opeisbaar door de belastingdienst wanneer de pensioengenieter binnen tien jaar een zogenaamde 'verboden handeling' verricht, welke in dit geval de verkoop van het pensioenrecht inhoudt. Verkoopt de pensioengerechtigde zijn pensioenrecht niet, dan wordt de conserverende aanslag na tien jaar kwijtgescholden. Deze kwijtschelding van de conserverende aanslag geld ook in geval de emigrant binnen tien jaar weer terugkeert naar Nederland.
© 2014 - 2020 Luuk1989, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Maandelijks belastingteruggaveMaandelijks belastingteruggaveU kunt de belastingteruggave in termijnen laten uitbetalen door maandelijkse belastingteruggave aan te vragen. Het is oo…
Met emigratie erfbelasting voorkomen?Met emigratie erfbelasting voorkomen?Erfbelasting vrij? Met emigratie of vlucht naar het buitenland de erfbelasting voorkomen, belasting ontduiken of success…
Middeling belasting: voorwaarden & middeling berekenenMiddeling belasting: voorwaarden & middeling berekenenBij een sterk wisselend inkomen kan het zijn dat u teveel belasting betaalt. Het is mogelijk om middeling van de belasti…
Saldoverklaring lijfrente BelastingdienstSaldoverklaring lijfrente BelastingdienstGebruik de saldomethode bij de in 2018, 2019 en 2020 uitgekeerde lijfrente. Zo betaalt u niet meer belasting aan de Bela…

De vermogensrendementsheffingDe vermogensrendementsheffingDe vermogensrendementsheffing is een belasting op het veronderstelde rendement op uw vermogen. De overheid gaat er van u…
Fouten in voorlopige aanslag belasting 2014nieuws uitgelichtFouten in voorlopige aanslag belasting 2014Als je zelf een fout maakt bij je belastingaangifte dan kan dit je op een flinke boete komen te staan. De Belastingdiens…

Reageer op het artikel "Dubbele belasting betalen over pensioen bij emigratie?"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Henk, 26-04-2015 15:43 #2
Hallo, bedankt voor deze toelichting. Ik ben sinds 2003 expat voor een NL dedrijf. Ik heb wel een conserverende aanslag ontvangen en goed bewaard! Nu wil ik de kwijtschelding aanvragen maar helaas biedt mijn bedrijf deze service niet meer. De belastingdienst vertelde mij via Twitter deze brief te sturen tav Landelijk Incasso Centrum. Nu zoek ik een voorbeeld brief. Kunt u mij helpen met deze brief of een accountant die ons kan helpen die brief op te stellen tegen een gebruikelijke vergoeding?

Martijn, 10-01-2014 14:58 #1
Ik ben in 2008 geëmigreerd en wacht al 5 jaar op mijn conserverende aanslag. Als ik de Belastingdienst contacteer per telefoon of brief krijg ik geen reactie. Mooie theorie maar ik vind het erg irritant en in strijd met de rechtszekerheid dat de Belastingdienst niets van zich laat horen. Reactie infoteur, 10-01-2014
Ja, daar heeft u helemaal gelijk in. Zulke zaken als de uwe komen de rechtszekerheid in Nederland niet ten goede. Misschien is het een idee om gewoon de stoute schoenen aan te trekken en telefonisch contact op te nemen met het hoofd van de Belastingdienst en uw klacht aan hem voor te leggen?
Als het ook hier niet mee opgelost is kunt u eventueel ook contact opnemen met het ministerie van Financiën De Staatssecretaris is verantwoordelijk voor het handelen van de belastingdienst. Op de website van de Rijksoverheid zijn de contactgegevens van de Staatssecretaris van Financiën te vinden. ministerie van Financiën

Infoteur: Luuk1989
Laatste update: Januari 2014
Rubriek: Financieel
Subrubriek: Belasting
Reacties: 2
Schrijf mee!