Bankdiensten in oudheid en moderne tijd

Bankdiensten in oudheid en moderne tijd Geld is een betaalmiddel dat wereldwijd algemeen wordt aanvaard. Dit in tegenstelling tot een ruilmiddel zoals dat eeuwen geleden als betaalmiddel werd gebruikt en alleen waarde heeft in bepaalde gevallen. Een koe als ruilmiddel voor een op maat gemaakt kostuum zal in de meeste gevallen geen goed ruilmiddel zijn. Betalen met geld wordt wel algemeen geaccepteerd. Maar banken kennen in de moderne tijd veel meer diensten dan alleen het verzorgen van het betalingsverkeer.

Goud en zilver als betaalmiddel

Als ruilmiddelen werd eeuwenlang goud en zilver gebruikt. Aanvankelijk werden dan porties afgewogen voor een bepaalde waarde. Een praktisch idee daarbij was ooit om van kleine beetjes goud en zilver munten te slaan die makkelijk hanteerbaar waren en waarop de waarde kon worden aangegeven. Goud en zilver was daar een zeer geschikt materiaal voor omdat het een zekere zeldzaamheidswaarde heeft in vergelijking met vele andere materialen die voor het oprapen liggen. Verder was het gunstig dat goud en zilver niet aangetast kunnen worden door water en weersinvloeden.

Bankdiensten in de oudheid

In het antieke Athene waren er in de vierde eeuw voor Christus al instellingen die met onze moderne banken vergeleken kunnen worden, de zogenaamde trapezai. Bij een trapezai konden kostbaarheden in bewaring worden geven. Iets als een systeem voor het overmaken van geld bestond nog niet dus werd er voor grotere betalingen, toen er al muntstukken bestonden, met zilveren muntstukken gesleept. Om het slepen met zakken vol munten te vermijden kon je zelfs een bewijs krijgen waarmee in het buitenland bij een collega-bankier uitbetaald werd.

Bewaarplaatsen als een soort banken

In het oude Mesopotamië dienden de koninklijke paleizen en tempels als plaats voor het bewaren van onder andere graan met ruildoeleinden. Een veilige plaats om kostbaarheden te bewaren was ook het tempelcomplex in Delphi waar veel overheidsschatten lagen. Athene had zelfs een eigen schathuis in dat complex.

Hulpmiddelen voor wisselen van geld

Voor het wisselen van geld gebruikten de Grieken trapeziumvormige tafels. De naam trapezai is van die vorm afgeleid. Op die tafels bevond zich een serie lijnen en vierkanten met behulp waarvan de berekeningen werden gemaakt. Voorts werd door de trapezati (bankbediende) een weegschaal met gewichten gebruikt en een toetssteen voor het bepalen van het gehalte van de munten.

Vermelding van transacties

Voor het vastleggen van de transacties gebruikten de trapezati perkament en wastabletten voor de verzegeling. Leningen werden afgesproken op basis van vertrouwen hoewel wel de schulden en vorderingen werden bijgehouden door de trapezati. Het vermelden van schulden toegepast door de Italiaanse tegenhanger van de trapezai, de banca, bestond uit het verplicht inbeitelen van de schuld en de naam van de crediteur op een zogenaamde horos of horoi. Een horos of horoi was een stenen tablet of pilaar waar de tekst in werd uitgebeiteld. De naam banca is overigens op eenzelfde manier afgeleid als de trapezai en komt van het bankje dat Italiaanse wisselaars gebruikten

Geen staatscontrole

In vergelijking met hoe de bankwereld nu geregeld is had trapezai het een stuk makkelijker. De staat Athene bemoeide zich namelijk in het geheel niet met de bedrijfsvoering wat zelfs in de Atheense wetgeving was vastgelegd.

Bankdiensten in de moderne tijd

Hoewel het werkterrein van banken zeer breed is, is de hoofdactiviteit het ter beschikking krijgen van gelden en het verrichten van kredietuitzettingen en beleggingen. Maar er zijn duidelijke verschillen tussen de zogenaamde algemene banken en bijvoorbeeld spaarbanken en hypotheekbanken. Algemene banken kennen een uitgebreid dienstenpakket en spaarbanken en hypotheekbanken zijn in één onderdeel gespecialiseerd.

Hoofdtaken van algemene banken:

  • De verzorging van het girale betalingsverkeer.
  • Het aantrekken van spaargelden.
  • Kredietverlening aan particulieren en bedrijven.
  • Aankoopbemiddeling en verkoopbemiddeling van effecten.
  • Verzorging van verzekeringen.
  • Projectontwikkeling.

Hoofdtaken van spaarbanken:

  • Aantrekken van spaartegoeden.
  • Beleggen in staatsobligaties, hypothecaire kredieten en pandbrieven.
  • Dienstenpakket aan cliënten.

Hoofdtaken hypotheekbanken:

  • Uitgifte van pandbrieven.
  • Verzorging van hypothecair krediet voor de aankoop van onroerend goed.
© 2011 - 2021 Rickandie, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.
Gerelateerde artikelen
Ontwikkeling van het geldstelselOntwikkeling van het geldstelselGoederen hebben dienst gedaan als ruilmiddel om de handel te versoepelen voordat de ontwikkeling van het geldstelsel ont…
Over geld en de functies van geldOver geld en de functies van geldGeld kwam niet altijd uit de geldautomaat bij de bank. Het kent een rijke historie waarbij munten en biljetten lang de b…
Munten door de eeuwen heenMunten door de eeuwen heenNaast papieren geld maken we in het betalingsverkeer ook gebruik van munten voor zover we niet pinnen of internetbankier…
Geld als ruilmiddelGeld als ruilmiddelGeld is in onze economie het hulpmiddel om de ruil van goederen en diensten te vergemakkelijken. Een functie van het gel…

Hoe stel ik een winst-en-verliesrekening op?Een onderneming stelt naast een balans ook regelmatig een winst-en-verliesrekening op bij het boekhouden. Dit is een ond…
Het opstellen van een balans, resultatenrekening en afval enEen balans geeft inzicht in de financiële positie van een bedrijf 'op een bepaald moment'. De resultatenrekening is op t…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Peggy Marco, Pixabay
  • www.bankeninnederland.net
Rickandie (1.164 artikelen)
Laatste update: 05-04-2016
Rubriek: Financieel
Subrubriek: Administratie
Bronnen en referenties: 2
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief. Het grote aanbod van artikelen blijft beschikbaar maar er worden geen nieuwe artikelen meer gepubliceerd en nog maar beperkt geactualiseerd, daardoor kunnen artikelen op bepaalde punten verouderd zijn. Reacties plaatsen bij artikelen is niet meer mogelijk.