Microkrediet: met plezier je geld uitlenen

Wie de site van Kiva.org bezoekt raakt gemakkelijk enthousiast over de mogelijkheden om mensen te helpen hun plan te verwezenlijken. Je ziet een foto van de man of vrouw, met de naam en het land waar hij/zij woont en een beschrijving van het bedrijfje en het doel waarvoor het geld nodig is. Zo kun je zelf uitzoeken wie je sympathie heeft en waaraan je een klein bedrag, 25 tot 100 euro, wilt uitlenen. Andere kredietverstrekkers maken het bedrag vol en de handelaar kan zijn nering uitbreiden.

Populair

Je bent niet de enige enthousiasteling. Het komt voor dat er helemaal geen leners op de site staan omdat alle leningen reeds gefinancierd zijn. Gemiddeld kost het Kiva slechts 2,5 uur om een lening te financieren! Voor leners is het aantrekkelijk om op deze manier aan ontwikkelingshulp te doen. Je helpt kleine handelaars aan een lening tegen een rente van zeg 3% of meer (die ze betalen aan de microkredietinstelling die het geld op haar beurt renteloos leent van Kiva). Jij krijgt weliswaar geen rente, maar je geld blijft van jou.

Betrouwbaar

Op de site is, in één oogopslag, te zien hoeveel van het geld binnen is. Dat maakt het wel heel aantrekkelijk om het verschil te maken… Of misschien wil je eerst even verder kijken naar de andere honderden profielen van kleine ondernemers in ontwikkelingslanden. Je ziet op welke termijn je jouw geld kunt terugverwachten. Je ziet hoe betrouwbaar de microkredietinstelling is via welke Kiva het geld uitleent. En hoeveel rente die daarover heft. Als de lener het volledige bedrag heeft afgelost, krijg je je geld terug. Slechts in 2,5 % van de gevallen blijft de debiteur in gebreke.

Helpt het?

Ja, het helpt. Zij het vooral kleine handelaars. En zij gaan er flink op vooruit! Eerst investeren ze in handelswaar, dan in opslagruimte, in personeel, in transportmiddelen. Vervolgens kunnen ze het steken in de verbetering van hun eigen woonruimte, in gezondere voeding, in onderwijs voor hun kinderen. Waarvoor het niet geschikt is zijn boeren en de allerarmsten. Oogsten zijn onbetrouwbaar en de allerarmsten missen de vaardigheid om een lening om te zetten in een handeltje dat meer winst oplevert dan de maandelijks af te dragen rente.

Was er niet ook kritiek?

Muhammed Yunus, de oprichter van de Grameenbank in Bangladesh, kreeg behalve de Nobelprijs ook veel kritiek omdat hij liefst 20% rente verlangde. Volgens de Asian Development Bank echter is een rente van 30 tot zelfs 70% op jaarbasis de norm in de wereld van kleine kredieten. En dat is eigenlijk heel begrijpelijk als je beseft hoeveel personeel er nodig is om de kredietwaardigheid van al die kleine leners vast te stellen en de leningen te beheren. Niet terugbetaalde microkredieten moeten worden gecompenseerd. Voor het innen van de wekelijkse of maandelijkse afbetalingen moet meestal iemand persoonlijk langsgaan, wat met slechte wegen en oude brommers veel tijd en benzine kost.

Winst

Hoe kan het dan dat er toch kredietverleners zijn die slechts 3% rente vragen? Omdat ze zelf geen rente hoeven af te dragen aan Kiva. Omdat ze leningen krijgen van sociale instellingen. En dankzij giften. Is dat niet het geval, dan zijn ze aangewezen op gewone investeerders die microkrediet zien als een manier om winst te maken. In plaats van een sociale aanpak, met het risico en de bereidheid om geld te verliezen, kiezen deze instellingen voor een zakelijke benadering.

Bereik

Er valt wel wat te zeggen voor een zakelijke aanpak, want alleen door winst te maken kun je groeien en kun je meer armen bereiken. En als het ook voor gewone banken aantrekkelijk wordt, bereik je de mensen nog beter. Wanneer je echter bedenkt dat microkrediet in eerste instantie bedoeld was om de levensstandaard van arme mensen te verbeteren, is het wrang als je door woekerwinsten juist bereikt dat je hen in de armen van schuldeisers drijft. En dan zijn die woekerwinsten nog heilig vergeleken bij de rentes van informele kredietverstrekkers. Bovendien komen kleine handelaars daar, bij gebrek aan onderpand, niet eens voor een lening in aanmerking.

Al met al heeft Yunus zijn Nobelprijs dus toch wel verdiend en is het geweldig dat zijn voorbeeld navolging heeft gevonden, onder meer in de vorm van Kiva. Dus voel je ervoor een kleine ondernemer te steunen, dan weet je nu waar je terecht kunt!

Meer over ontwikkelingshulp in de special.