Opties op aandelen

Je kunt aandelen kopen of verkopen, maar vaak kun je ook een optie op aandelen kopen of verkopen. Een optie is niets anders dan een recht; dit recht kun je dus kopen of verkopen.

Soorten opties

In de praktijk zijn er 2 soorten opties:

• Call opties
• Put opties

Iemand die een call optie koopt, krijgt het recht om gedurende een bepaalde periode 100 aandelen te kopen tegen een van te voren afgesproken prijs. De koper betaalt hiervoor een premie.
Tegenover elke koper van een call optie staat een verkoper, de zogenaamde schrijver. Deze ontvangt de premie die de koper bereid is te betalen. Hij neemt hiermee de plicht op zich om gedurende dezelfde periode tegen de van te voren afgesproken prijs 100 aandelen te verkopen. Een call optie wordt vaak verkocht door iemand die de aandelen in bezit heeft. De bank eist dit meestal ook.

De koper van een put optie verschaft zich het recht om gedurende een bepaalde periode 100 aandelen te verkopen tegen een van te voren afgesproken prijs. De koper betaalt hiervoor een premie.
Tegenover elke koper van een put optie staat een verkoper, de zogenaamde schrijver. Deze ontvangt de premie van de koper. Hij neemt hiermee de plicht op zich om gedurende een van te voren afgesproken periode tegen een van te voren afgesproken prijs 100 aandelen te kopen. Een bank eist meestal dat een persoon die een put optie verkoopt een bepaald bedrag (de margin) cash op zijn rekening heeft staan.

Optie series

Op de Amsterdamse effectenbeurs bestaan per aandeel vaak meerdere optie series met verschillende uitoefenprijzen en met verschillende looptijden. Zo kun je b.v. van het aandeel Koninklijke Olie call opties kopen met een uitoefenprijs van € 23, € 24, € 25, € 26 enz. Opties lopen bij aanvang meestal 3, 6 of 9 maanden; ze lopen altijd af op de derde vrijdag van de maand.

Waarom opties?

Wat is nu het voordeel van het kopen of verkopen van een optie boven het kopen of verkopen van een aandeel? De reden is eenvoudig: een investering in een call optie is vele malen kleiner dan het kopen van 100 aandelen. Zo kosten 100 aandelen Koninklijke Olie b.v. € 2600,- (100 x € 26). Een call optie van 3 maanden met een uitoefenprijs van € 26,- (je koopt dus het recht om gedurende 3 maanden 100 aandelen Koninklijke Olie te kopen tegen een prijs van € 26 per stuk) kost maar € 1,25 per aandeel oftewel € 125 (100 x € 1,25), afgezien van de kosten.

Wanneer call optie, wanneer put optie?

Wanneer kun je het beste een optie kopen? Een call optie koop je als je verwacht dat de prijs van het aandeel gaat stijgen gedurende de looptijd van de optie. De verkoper van een call optie verwacht juist dat de prijs van het aandeel gaat dalen of probeert zijn rendement op de investering in het aandeel te verhogen.

Een put optie koop je als je verwacht dat de prijs van het aandeel gaat dalen. Als dit ook werkelijk gebeurt kun je gedurende de looptijd van de optie het aandeel nog steeds tegen de hoge prijs verkopen. De verkoper van de put optie verwacht juist dat het aandeel in waarde gaat stijgen of hij wil aandelen kopen tegen een lagere prijs dan waarvoor hij ze nu kan kopen.

Wat bepaalt de premie van een optie?

• de zogenaamde uitoefenprijs van de optie. Als je een aandeel Koninklijke Olie kunt kopen tegen € 26 dan is de premie die je moet betalen voor een call optie met een uitoefenprijs van € 27 voor een periode van 3 maanden hoger dan de premie voor een call optie met een uitoefenprijs van € 29 met een gelijke periode.
• de zogenaamde looptijd van een optie. De premie van een call optie met een uitoefenprijs van € 26 en een looptijd van 3 maanden is goedkoper dan die met een looptijd van 6 maanden. Oftewel er zit een zogenaamde verwachtingswaarde in de premie ingeprijsd.
• de beweeglijkheid van de koers van het aandeel. Wanneer een aandeel veel stijgt en daalt in een korte periode, dan zal de prijs van de optie hoger zijn dan wanneer het aandeel nauwelijks in waarde verandert. We noemen dit de volatiliteit.

Hoe kun je de winst verzilveren?

Als je de winst op een optie wilt verzilveren, kun je óf de optie (ver-) kopen óf de aandelen kopen of verkopen. In feite kan dit gedurende de gehele looptijd van de optie en uiterlijk op de zogenaamde expiratiedatum, de dag waarop de optie verloopt. Vaak is het wat kosten betreft voordeliger om de optie te verhandelen dan om de winst via de aandelen te verzilveren.

Wat is het risico van opties?

Iemand die een call of put optie koopt, kan maximaal de premie die hij bij aanvang betaalt verliezen. Als de prijs van het aandeel daalt zal de waarde van een call optie afnemen naarmate de tijd verstrijkt en uiteindelijk op € 0 belanden. De optie raakt dan “out of the Money”. De put optie zal waardeloos aflopen als het aandeel in waarde stijgt.
Het risico van de verkoper van een call optie is in theorie ongelimiteerd. Als het aandeel fors stijgt en de verkoper de aandelen niet in bezit heeft, zal hij ze op enig moment moeten kopen. Vaak is de premie die hij eerder heeft ontvangen in zo’n geval ontoereikend om de aandelen te kunnen kopen. De verkoper van een (ongedekte) call optie loopt dus een fors risico. Om dit risico enigszins in te perken verlangt de bank dat de verkoper de aandelen al in bezit heeft of een zogenaamde marge in cash op een rekening.
De verkoper van een put optie loopt eveneens risico. Dit is echter gemaximeerd tot 100 maal de uitoefenprijs van het aandeel. Als een aandeel fors daalt, zal de koper van de put optie zijn recht uitoefenen en moet de verkoper 100 aandelen kopen tegen maximaal de uitoefenprijs.

Waar zijn opties te koop?

Opties kunnen worden gekocht bij dezelfde partijen waar aandelen te koop zijn: banken, commissionairs in effecten, vermogensbeheerders enz.