Kinderen financieel opvoeden

Kinderen op jonge leeftijd leren om goed met geld om te gaan is belangrijk voor hun latere leven als ze geheel zelfstandig over hun geld beschikken. In principe komt het er op neer dat ze leren keuzes te maken, ten opzichte van het beschikbare geld, voor wat nodig is en wat ze graag zouden willen hebben. Kritisch maken ten opzichte van reclames kan ook een belangrijk deel uitmaken van die opvoeding.

Minder schulden maken

Financiële opvoeding is vooral ook belangrijk omdat uit onderzoek (onder meer door het NIBUD) is gebleken dat jongeren heel makkelijk schulden maken. Kinderen die tijdig geleerd hebben om goed met geld om te gaan maken veel minder schulden. Financiële opvoeding begint meestal met het geven van zakgeld. Kinderen krijgen een bepaald bedrag waar ze een periode mee moeten overbruggen. Ze leren daarbij ook dat ze moeten sparen voor grotere uitgaven. Van belang is daarbij dat de zakgeldperioden steeds hetzelfde zijn waardoor kinderen een goed overzicht kunnen opbouwen.

Onderscheid leuk en noodzakelijk

Kinderen van zes jaar zijn oud genoeg om met zakgeld om te kunnen gaan. Ze herkennen de munten. Vaak hebben ze wel de neiging om het zakgeld meteen helemaal uit te geven. Beter is dan om bijvoorbeeld kleine bedragen te geven voor een korte perioden (weekgeld in plaats van maandgeld). Bij iets oudere kinderen kan afgesproken worden welke dingen ze van het zakgeld moeten kopen en leert het kind het geld te verdelen over de aankopen. Op dat moment begint ook het leren onderscheid te maken tussen wat leuk is en wat noodzakelijk is.

Omgaan met grotere bedragen

In de praktijk zal blijken dat het zakgeld niet toereikend is voor bepaalde aankopen en zal daarom steeds iets moeten worden weggelegd om later tot die aanloop over te kunnen gaan.
Om kinderen te leren met grotere bedragen om te gaan is het geven en laten besteden van kleedgeld een goed middel. Voor pubers is kleding heel belangrijk waardoor ze alle belang hebben bij goed nadenken over welke aankopen wel en welke niet kunnen worden gedaan wat het leerproces bevordert. Zeker zal daarbij in het begin enige hulp nodig zijn bij het maken van plannen over langere termijn zodat het geld niet opgaat aan zomerkleding en er niets overblijft voor de wintergarderobe.

Gevoelig voor reclame

Kinderen laten zich makkelijk verleiden door reclame waar fabrikanten feilloos op weten in te spelen. Door ouders kan daarbij enige hulp worden gegeven door de reclames samen te bekijken en er over te praten waarbij ouders kunnen aangeven dat reclames niet altijd de waarheid inhouden.

Plannen maken

Uit onderzoek blijkt ook dat ruim de helft van de jongeren graag lenen. Meestal zijn dat kleine bedragen maar soms lenen jongeren voor de aanschaf van dure dingen. Uitgangspunt daarbij moet zijn dat de terugbetaling binnen het budget past. Het maken van een goed plan voor de gehele leentijd is daarom noodzakelijk. Op de juiste manier leren lenen kan later voordelen hebben als geleend moet worden zoals bijvoorbeeld een hypotheek bij de aankoop van een huis.

Oudere kinderen

Voor oudere, nog thuiswonende kinderen, is het heel reëel om mee te betalen aan bepaalde kosten. Zeker als het kind inkomsten heeft is het betalen van bijvoorbeeld kostgeld heel gewoon. Oudere kinderen hebben vaak veel te besteden waardoor ook een bijdrage aan de kosten voor bijvoorbeeld huur of hypotheek, gas, water en elektriciteit of boodschappen heel goed gevraagd kan worden.

Hulp en informatie

Voor het bepalen van de hoogte van het zakgeld en kleedgeld kan een beroep worden gedaan op het NIBUD (Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting). Het NIBUD is een onafhankelijke stichting die informeert en adviseert over financiën van huishoudens en die allerlei publicaties verzorgt.