Schuldhulpverlening: problemen

De schuldhulpverlening kent op dit moment twee grote knelpunten. Ten eerste hanteren de gemeenten criteria, waardoor veel schuldenaren niet direct in aanmerking komen voor deze hulp of zelfs volledig worden afgewezen. Een tweede knelpunt is de beperkte effectiviteit van de huidige schuldenhulp.

De problemen

Iedere gemeente hanteert andere criteria omdat zij op dit moment nog niet wettelijk verplicht zijn deze hulp te verlenen. De grote van deze groep die wordt afgewezen is niet exact bekend, maar aangezien elke gemeente in ieder geval één van de volgende normen hanteert kan er vanuit gegaan worden dat het om een aanzienlijke hoeveelheid mensen gaat.

Veel mensen komen niet in aanmerking, hierbij gaat het om het volgende, een persoon in kwestie;

• is eerder uitgevallen bij een poging om een oplossing te vinden voor de schuldsituatie of heeft eerder een beroep gedaan op de Wet schuldsanering natuurlijke personen;
• heeft een schuldenlast die naar de criteria van de schuldhulpverlenende
• organisatie (nog) niet problematisch genoeg is;
• heeft een alcohol-, drugs- of gokverslaving;
• heeft onvoldoende aflossingscapaciteiten.

Doordat deze groep mensen niet in aanmerking voor gemeentelijke hulp komt, zal er door hen zelf een oplossing gevonden moeten worden. Dit is vervelend, vooral omdat deze groep vaak wel wil, maar gewoonweg niet kán meedoen met de Nederlandse samenleving.

Gemiddeld genomen bieden de organisaties maar aan 25% van het aantal mensen een uitkomst. Of de geboden oplossing ook daadwerkelijk zorgt voor een schuldenvrije start, ligt aan de schuldenaar en de inbreng van de schuldhulpverlening. De kans dat je met hulp van de gemeente geheel uit de schulden raakt varieert per gemeente. Het ligt vooral aan de hulp die de gemeente ter beschikking stelt.

Hierbij kan onder andere gedacht worden aan;

• de hulp die de gemeente aanbiedt, zoals: schuldsanering, budgethulp of budgetbeheer;
• de gestelde voorwaarden aan schuldenaren en schuldeisers;
• de wijze waarop wordt samengewerkt met andere hulpverlenende organisaties;
• de mate waarin er in de uitvoering ruimte is voor maatwerk (bijvoorbeeld dat schuldregelingen langer mogen duren dan 36 maanden).

Een voorbeeld

In Rotterdam zit 7,7% van de mensen tot aan hun nek in de schulden , dit is in Nederland het hoogste percentage. Ook zijn de schulden van deze mensen zijn zo hoog, dat zij hier zonder hulp niet meer vanaf komen. In Rotterdam is de KBR (Kredietbank Rotterdam) bezig de 7000 mensen die jaarlijks voor hulp aankloppen, tegemoet te komen. Ongeveer 15% van deze mensen treft ook inderdaad een minnelijke regeling. Dat houdt in dat er met de schuldenaren een afspraak wordt gemaakt over een gedeeltelijke afbetaling van de schuld. Maar 15% is natuurlijk lang niet genoeg om het probleem op te lossen.

Wachtlijsten

De enorme wachtlijsten zijn het grootste manco in de huidige schuldenhulp. Aangezien mensen pas om hulp vragen op het moment dat zij aan de rand van de afgrond staan, is het zorgelijk dat zij hier dan nog lange tijd op moeten wachten. Alleen wanneer mensen écht in een crisissituatie zitten, zoals huisuitzetting of afsluiting van energie, wordt er direct ingegrepen. Maar ook de mensen die zichzelf gewoon geen raad meer weten met hun schulden gaan hier niet alleen financieel, maar ook sociaal aan kapot. En dat zij vervolgens in een wachtlijst terecht komen is verontrustend te noemen.

Vooral omdat het belangrijk is dat schuldenaren gemotiveerd zijn en blijven om van hun probleem af te komen, is het van belang deze wachtlijsten te ontkomen, omdat het juist demotiverend werkt. Daarnaast moet de schuldenaar zo snel mogelijk een indicatie hebben van de doorlooptijd, zodat zij zich hierop kunnen voorbereiden. Met doorlooptijd wordt bedoeld, de tijd die zit tussen het intakegesprek en het resultaat (het opstarten van een schuldregeling, betalingsregeling, herfinanciering, weigering van een of meer crediteuren om mee te werken aan een voorstel, uitval van de schuldenaar of een adviesgesprek op basis waarvan de schuldenaar de situatie zelf kan oplossen.)