De beurs, wat houdt het in?

De beurs. Men ziet het op tv, in de krant, overal. Velen verhandelen iets op de beurs, ook zelfs velen die niet eens weten hoe het werkt. Wat is het precies? Wat kun je er doen, hoe werkt het? Hoewel er een échte beurs in Amsterdam is, mogen we de beurs beschouwen als abstract. Op de beurs wordt vanalles verhandeld, de drie belangrijkste, ook hoogstwaarschijnlijk bekendst in de oren klinkend zijn de aandelen, obligaties en opties. Hier kom ik nog op terug.

De beurs is een enorme markt waar nagenoeg alles wat met geld te maken heeft verhandeld wordt. Bedrijfsaandelen, obligatieleningen, rechten, etc. Met maakt gebruik van fluctuerende cijfers, deze bepalen de koersen en rentestanden. Natuurlijk worden deze weer beïnvloed door alle gebeurtenissen omtrent winstgevendeheden, wisselkoersen, conjuctuur, verwachtingen, etc. Er zijn tal van factoren die invloed uitoefenen op de beurs. Het is dan ook altijd moeilijk te zeggen wat er op de beurs gaat gebeuren. Er zijn echter mensen die zich hier dag en nacht mee bezighouden.

Om een duidelijk beeld te krijgen wat er op de beurs verhandeld wordt, zal ik op de 3 meest bekende 'handelswaren' op de beurs ingaan: aandelen, obligaties en opties.

Aandelen

In feite is een aandeel niets meer dan een eigendomsbewijs van een bedrijf. Maar let op: een enkel aandeel is slechts een van de vele aandelen die een bedrijf uitgeeft. Naamlozen vennootschappen geven namelijk aandelen uit. Door aandelen uit te geven vergaren zij kapitaal. De tegenprestatie is echter dat men over aandelen dividend uitkeert. Dividend is een soort loon wat het bedrijf uitkeert als tegenprestatie voor het verstrekken van kapitaal aan hen.

Wat maakt het dan zo interessant om aandelen te kopen? Dit kan twee kanten op. In principe in het bezitten van aandelen voor een lang tijdsbestek interessant voor mensen die willen sparen. Zij hebben door het bezit van aandelen ook beslissingsrecht op de algemene aandeelhoudersvergadering. Dit is echter alleen interessant wanneer men een aanzienlijk percentage van de totale aandelen bezit. De aandeelhouders krijgen elk jaar het dividend uitgekeerd, en wanneer zij willen stoppen met sparen, verkopen zij hun aandelen. Het nadeel is echter, omdat aandelen vaak sterk kunnen fluctueren, dat hun aandelen dermate in waarde dalen dat zij verlies draaien. Het kan echter ook de andere kant op. Aandelen kunnen natuurlijk ook in waarde stijgen, waardoor zij winst maken.

Hiermee belanden we bij de andere manier waarop aandelen worden gebruikt. Omdat aandelen sterk in waarde kunnen stijgen of dalen, zijn er natuurlijk koerswinsten te boeken. Speculanten houden zich hier mee bezig. Zij proberen constant aandelen zo op te kopen, dat zij winst kunnen boeken op deze aandelen. Het nadeel voor hen is echter dat, hoewel men zich er in kan verdiepen en wellicht een bepaalde trend in de koersen kan ontdekken, koersen bijvoorbeeld snel kunnen kelderen. Vaak is speculeren een professionele manier van gokken; men zet altijd iets op het spel. Zien zij echter de koers stijgen, dan zullen zij snel hun aandelen te koop zetten, waardoor zij soms wel een vermogen kunnen verdienen.

Obligaties

De obligatie is de beursvorm van een gewone lening. Zij is echter niet onderhands; een obligatie wordt aangeboden, en personen of instanties die dit interessant vinden lenen het bedrijf of de staat die dit aanbiedt, geld. Een obligatie wordt geplaatst met een bepaalde rentestand: dit is de rente die de obligatieverstrekker er voor terug krijgt. De rentestanden fluctueren, wat bepaalde obligaties interessanter maakt dan de ander. Zij fluctueren echter niet zo erg als aandelen; het is dus 'safer'. Wel bestaat de mogelijkheid op deze obligaties winst te boeken, is het immers zo dat je een obligatie hebt van 7%, terwijl de huidige rentestand 5% is, kan men deze obligatie voor meer dan de oorspronkelijke waarde verkopen. Zijn de rentestanden op dat moment echter hoger dan 7%, is het dus niet verstandig om deze obligaties te verhandelen. Zij zijn immers niet aantrekkelijk omdat er een lager rentepercentage wordt vergoed dan de algemene rentestand.

Opties

Het laatst bespreek ik opties. Dit omdat opties geen deel zijn van een aandeel, maar er wel aan vast zitten. Een optie is een recht. Belangrijk is het om te weten dat dit dus geen plicht is. Wat maakt opties aantrekkelijk? Opties verstrekken het recht om een bepaald aandeel op een bepaald tijdstip, veelal in nabije toekomst, te kopen of verkopen. Er zijn dus ook twee soorten opties: call-opties en put-opties. Deze opties worden verstrekt tegen een bepaalde vergoeding, een aanzienlijk kleiner bedrag dan het aandeel zelf. Met een call-optie koop je het recht om op een vastgesteld tijdstip tegen een vastgesteld bedrag een vastgesteld aandeel te kopen. Stijgt het aandeel na deze periode dus flink, dan maakt men gebruik van deze optie: De koper koopt aandelen tegen een veel lagere koers, deze was immers toenmalig vastgesteld, dan de huidige koers. Het verschil, minus de prijs van de optie uiteraard, kan zij door verkoop als pure winst opeisen. Daalt het aandeel echter, dan kan de optiehouder de opties verwerpen. Zij maakt dan geen verlies op aandelen: slechts het bedrag wat de optiehouder in had gelegd voor de opties is deze kwijt. Dit kan echter in bepaalde gevallen, wanneer men veel opties koopt, veel geld zijn. Put-opties zijn precies omgekeerd: je koopt het recht om opties te verkopen. De optiehouder hoopt dan ook op een flinke koersdaling, zodat zij aandelen kan verkopen voor een veel hogere koers dan de koers op dat moment. Kopers van put-opties zijn dus in feite vrijwel de enigen die profiteren van bijvoorbeeld een beurscrash.

Wat belangrijk is voordat men naar de beurs stapt, is een besef van het risico. Ja, het is waar: velen zijn er enorm rijk door geworden. Daar staan echter velen tegenover die enorme kapitalen hebben verloren op de beurs. Overal op de beurs zit een risico aan, zoek dit goed uit alvorens je een handelswaar op de beurs koopt. Ook is het essentieel om te weten dat opties het meeste risico op geldverlies bevatten, aandelen ook veel risico bevatten en obligaties doorgaans een grote garantie geven dat men het geïnvesteerde geld terug krijgt.