Basel II, het nieuwe kapitaalakkoord voor banken

Vanaf 1 januari 2008 trad Basel II in werking. Het geeft banken richtlijnen om vast te stellen hoeveel kapitaal zij minimaal opzij moeten zetten, om onverwachte verliezen op te vangen. Er is wel een probleem. Basel II is opgesteld voordat de kredietcrisis in 2007 uitbrak.

Basel II

Basel II komt in de plaats van Basel I. Daarin werden voor het eerst een nationale eis gesteld voor het garantievermogen dat banken verplicht moeten aanhouden. Voor elke lening moest er 8% garantievermogen op de balans staan. In Basel II wordt die 8% losgelaten. Het verplichte garantievermogen wordt nu mede afhankelijk van het risico op de lening. En daar zit nu de weeffout: stel dat dat risico niet goed wordt ingeschat. De bekende kredietbeoordelaars Standard & Poors en Moody’s leken bij de hypotheek crisis in de VS ook niet vrijuit te gaan. Waarom zou dat nu beter gaan. Bovendien mogen met Basel II de banken ook gebruik maken van interne waarderingsmodellen. Belangenverstrengeling ligt daarmee op de loer, zo lijkt het.

De pijlers van Basel II

Basel II berust op drie pijlers. Te weten:

• Minimum kapitaal eisen. Het biedt richtlijnen voor de berekening van het minimaal aan te houden kapitaal voor krediet-, markt- en operationele risico’s. Meerdere methodes worden uitgewerkt, waarmee de minimum kapitaal eisen kunnen worden berekend. De toezichthouders moeten hun goedkeuring geven bij het gebruik van interne modellen.
• Solvabiliteit. De tweede pijler geeft richtlijnen ter beoordeling van de solvabiliteit van een bank. Bij de beoordeling wordt gestart met het minimaal benodigd kapitaal uit pijler 1. Dit wordt vervolgens vergeleken met het beschikbare kapitaal van de bank. Pijler 2 geeft de toezichthouders om het kapitaal beheer binnen een bank te beoordelen.
• Marktwerking. Dit is de derde pijler. Het geeft richtlijnen voor de rapportage aan de buitenwereld over de risico’s die een bank loopt en het kapitaal dat een bank heeft om onverwachte verliezen voortvloeiende uit deze risico’s te dekken.

Kritiek topeconomen

Basel II gaat geldt sinds 1 januari 2008. Maar juist nu zwelt de kritiek op Basel II verder aan. Vooral de mogelijkheid, die banken wordt geboden om met interne modellen het minimaal benodigde kapitaal zelf te mogen vaststellen.Men mag zelf de risico's wegen. Wat is dan nog de waarde van de Tier ratio, als je de hoogte kunt beïnvloeden door de risisco's gunstiger in te schatten. Eerder stelde top econoom Willem Buiter, hoogleraar aan de London School of Economics, al dat de interne waarderingsmodellen van banken niet geschikt zijn voor extern toezicht. Banken hebben er immers alle belang bij om de kapitaal reserves te minimaliseren en het risico op de leningen lager in te schatten.

Slot

De hypotheek crisis in de VS en de huidige kredietcrisis, maken duidelijk dat bij een aantal banken het kapitaalbeheer niet veilig genoeg geregeld is. Er is veel kritiek op de krediet beoordelaars. Aan al deze zaken verbetert Basel II niets. In tegendeel. © 2007 - 2009 Zeemeeuw, gepubliceerd in Geld (Financieel) op 10-10-2007, laatst gewijzigd op 26-04-2009. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Zeemeeuw is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Houd de kredietbeoordelaars maar in de gaten: De krediet beoordelaars dreigen nu de schuld van de hypotheek crisis in de VS te krijgen. Ze zouden te traag hebben gereageerd. Maar wat is de taak van een kredi…
• Spaarbank of hypotheek, zo profiteert u van de kredietcrisis: Vele schreeuwen moord en brand vanwege de kredietcrisis en hypotheekcrisis in de VS. Maar wist u dat u met deze situatie ook uw voordeel kunt doe…
• Hypotheekcrisis VS is een veenbrand: De wereld draait op geld en kredieten. Dat laatste is er met de kredietcrisis en hypotheekcrisis in de zomer 2007 niet eenvoudiger op geworden. Er is banken veel aan gele…
• Hoge interbancaire rente versterkt kredietcrisis: De invloed van de interbancaire rente is voelbaar. Een jaar geleden begon de kredietcrisis. Daarvoor stegen de beurzen onverdroten door overnames en speculat…
• Dure euro, goedkope dollar: de koers heeft zijn voordelen: Februari 2008 bereikt de euro opnieuw een recordhoogte. Nog nooit stond onze euro zo hoog ten opzichte van de dollar. Dat heeft alles te maken met d…