Beleggen in obligaties

Mensen leggen vaak wat geld opzij. Soms als appeltje voor de dorst, soms sparen ze voor een bepaald doel, b.v. voor een bankstel of een auto. Vaak openen ze een rekening bij een bank waar het geld voor langere tijd wordt vastgezet. De bank vergoedt jaarlijks rente over deze rekening. Je kunt echter ook geld sparen door b.v. een obligatie te kopen op de effectenbeurs. Vaak krijg je hiervoor nog een hogere rente dan bij de bank.

Wat is een obligatie?

Een obligatie is een verhandelbaar schuldbewijs van een overheid of een bedrijf. De meeste overheden maar ook veel bedrijven geven meer geld uit dan ze zelf bezitten. Om dit tekort aan te zuiveren lenen ze vaak geld op de kapitaalmarkt in de vorm van een obligatielening. Zo heeft de Nederlandse overheid in het verleden talloze obligatieleningen uitgeschreven met verschillende looptijden en verschillende jaarlijkse rentevergoedingen. Beleggers kunnen participeren in deze leningen, meestal in veelvouden van € 1.000,-. Bijna alle pensioenfondsen maar ook veel particulieren kopen deze obligaties.

Wat is het voordeel van een obligatie?

Het belangrijkste voordeel van een obligatie is dat er elke dag een prijs wordt vastgesteld en dat je hem dus elke dag kunt verkopen. Een ander voordeel is dat je meestal meer rente ontvangt dan op een standaard spaarrekening bij de bank. Over het algemeen wordt er eenmaal per jaar rente uitgekeerd, soms vaker.

Hoe werkt een obligatie?

Wanneer de Nederlandse Staat geld nodig heeft kan ze een obligatielening uitschrijven op de kapitaalmarkt. De uitgevende instelling geeft daarbij aan hoeveel ze wil lenen, b.v. € 2 mld, voor hoelang b.v. 10 jaar en welke rente ze jaarlijks bereid is te betalen b.v. 4%. Via een bank of commissionair kunnen belangstellenden deze obligaties kopen, in veelvouden van € 1.000,-. Meestal is de koers van uitgifte 100%. Gedurende de looptijd kan de waarde van de obligatie variëren. Dit is afhankelijk van de rente op de kapitaalmarkt. Als de rente daalt wil iedereen de obligatie die jaarlijks 4% rente uitkeert wel hebben. De waarde van die obligatie zal dan stijgen. Omgekeerd zal bij een rentestijging de waarde van de obligatie dalen. De obligatie keert aan het einde altijd weer 100% uit (als je hem tussentijds tenminste niet verkoopt).

Wat zijn de risico’s van een beleggen in een obligatie?

De bedrijven of overheden die obligaties uitgeven zijn niet allemaal even solide. We noemen dit de kredietwaardigheid van het bedrijf. Obligaties krijgen een soort rapportcijfer van rating-agencies, organisaties die de kredietwaardigheid van het bedrijf beoordelen. Overheden krijgen in het algemeen de hoogste kredietwaardigheid (meestal AAA oftewel triple-A); bij bedrijven kan deze behoorlijk verschillen. Naarmate het rapportcijfer verderop in het alfabet belandt, is de kredietwaardigheid minder en de kans dat het bedrijf de obligatie kan aflossen kleiner.