InfoNu.nl > Financieel > Sparen > Ouderen moet sparen voor de zorg op de oude dag
mijn kijk op

Ouderen moet sparen voor de zorg op de oude dag

Ouderen moet sparen voor de zorg op de oude dag Begin juni 2012 werd door D66 het idee gelanceerd dat ouderen moeten gaan sparen voor hun oude dag. Daarnaast dient men zelf te zorgen voor een netwerk en de ouderen moeten zoveel mogelijk thuis blijven wonen. Ook moeten ze de zorg zelf proberen te betalen. Het percentage ouderen zal tot 2040 toenemen en er zullen minder werkenden zijn die de kosten van de zorg kunnen opbrengen. Volgens D66 dienen mensen al vanaf hun zestigste jaar in samenwerking met de huisarts een toekomstplan op te stellen. Nu D66 in 2017 regeringspartij is geworden is het goed eens verder te kijken naar deze ideeën.

De ouderen van nu

Veel ouderen van nu hebben jarenlang gespaard. Soms heeft men een eigen huis en is de hypotheek afgelost. Immers de ouderen was geleerd om spaarzaam te zijn en te zorgen voor een appeltje voor de dorst.
Tot 2040 zal het percentage ouderen in Nederland nog toenemen. Daarmee zal een nieuwe generatie ouderen ontstaan die over het algemeen veel langer actief, zelfstandig en minder afhankelijk zal zijn. Ze zijn mobiel en redelijk opgeleid. Werk en vrije tijd zijn in evenwicht. Men heeft hobby's. Al in 1990 stelde het Cultureel Planbureau dat het beeld waarbij ouderdom wordt geassocieerd met afhankelijkheid, inactiviteit en eenzaamheid aan slijtage onderhevig is. De nieuwe ouderen zullen veel minder een beroep gaan doen op de nu bestaande voorzieningen. Het is goed eerst eens naar een stukje historie van de ouderenzorg te kijken.

Historie van de zorg voor ouderen

De ouderenzorg heeft grote ontwikkelingen doorgemaakt. Als we kijken naar de situatie vóór de Tweede Wereldoorlog dan weten we dat er geen thuiszorg beschikbaar was maar alleen hulp van buren of familie. Slechts wijkverpleging was aanwezig bij ernstige ziekte. Veel ouderen werden opgenomen in de gezinnen van de kinderen wat de nodige problemen met zich meebracht. Sommige bejaarden werden opgenomen in het oude mannen- of vrouwenhuis wat meestal gebaseerd was op kerkelijke grondslag. Deze situatie was bepaald niet ideaal. Na de Tweede Wereldoorlog is hier verandering in gekomen. De eerste bejaardentehuizen werden gebouwd met hele kleine woon-slaapkamers en met klinkende namen zoals Avondrust. In de zestiger jaren werden deze huizen groter en ruimer van opzet en er ontstond een nieuwe situatie. Mensen gingen zich al direct als ze 65 jaar werden inschrijven bij een verzorgingshuis om vooral toch maar niet te laat te zijn. Veel jonge ouderen vestigden zich in deze tehuizen. De tehuizen werkten zelf mee aan deze situatie omdat ze in hun huis niet teveel mensen wilden opnemen die zware verzorging nodig hadden maar ze streefden naar een gemiddelde verzorgingsgraad.

Samenwerking in de thuiszorg

Ook de thuiszorg kwam in een ander daglicht te staan. Mensen kregen de noodzakelijke zorg thuis van huishoudelijke zorg, tot lichamelijke verzorging, maaltijdvoorziening, alarminstallaties en culturele activiteiten. De thuiszorginstellingen gingen fuseren met de kruisverenigingen en het algemeen maatschappelijk werk waarbij religieuze achtergronden moesten worden achtergelaten. Dit kostte de overheid veel geld en er werden nieuwe gebouwen betrokken, directies aangesteld, managers in dienst genomen. Tevens werd er op grote schaal subsidie verstrekt om vernieuwingen in de zorg te bewerkstelligen. Dagverzorging, dagopvang werd in het leven geroepen. De gehele zorgverlening werd door al die voorzieningen steeds ingewikkelder.

Verschuiving in de kosten

Toen de overheid tot de ontdekking kwam dat de gehele situatie toch wel erg veel geld kostte werden er projecten opgestart in Nederland waarbij getracht werd om verschuivingen in de zorg te bewerkstelligen. Immers een ziekenhuisbed kost méér dan een verpleeghuisbed. Een verzorgingshuis is dan al wat goedkoper en de thuiszorg kost nog minder geld. Een voorbeeld hiervan is het project zorg op maat in Nieuwegein waarbij door de overheid in de negentiger jaren gelden beschikbaar werden gesteld voor projecten waarbij met verpleeggelden geschoven kon worden. Door alle kosten onder te brengen in de AWBZ dacht men de totale zorg goedkoper te maken. Een nieuw idee was om zorg en wonen los te koppelen. Er ontstonden woonzorgcentra (WOZOCO's) waarbij bestaande verzorgingshuizen werden omgebouwd tot appartementen. Mensen betalen dan hun woonkosten zelf en kunnen zorg inkopen die ze nodig hebben. Hiervoor moet dan een indicatie worden afgegeven. Ze kunnen bijvoorbeeld kiezen voor maaltijdverzorging maar ook zelf koken. De thuiszorg onderging diverse vernieuwingen waarbij een deel van de zorg werd ondergebracht bij de gemeenten. Aparte indicatiecentra werden ingericht waarbij de indicatie voor de gehele intra- of extramurale zorg door onafhankelijke bureaus werd verzorgd. Deze objectieve bureaus kosten veel geld en dragen niet bij aan snelle zorg leveren dicht bij de klant.

Kosten van de zorg

De zorg is onbetaalbaar geworden en de nieuwe gedachte is dat ouderen zelf moeten gaan sparen voor de oude dag. De ouderen van nu hebben over het algemeen een werkzaam leven achter de rug. Indien mogelijk kocht men in de jaren vijftig of zestig een eigen woning waarbij dan een hypotheek verstrekt werd van 80% van de executiewaarde. De hypotheek werd bijna altijd verstrekt op annuïteitenbasis zodat de hypotheken van deze huizen inmiddels zijn afgelost. Sommige ouderen zijn in hun huis blijven wonen, anderen hebben dit verkocht en wonen in een aanleunwoning of appartement. Er zullen daarom veel ouderen zijn die wanneer ze zorg nodig hebben hier zelf al een flink bedrag aan betalen middels een inkomensafhankelijke eigen bijdrage. Zij zullen zeker ook bereid zijn om voor hulpmiddelen te betalen. Er is echter ook een groep ouderen die zoveel voorzieningen hebben gekregen in de laatste jaren dat ze gewend zijn dat alles mogelijk is en alles betaald moet worden. Men meent er recht op te hebben. Naast de ouderen die wel een eigen woning hebben zijn er ook veel ouderen voor wie dat nimmer was weggelegd. Zij hebben altijd sober geleefd en met een klein pensioen valt er niet te sparen. De verhoging van de eigen bijdrage en de kosten van medicijnen zijn voor deze mensen dan ook bijna onbetaalbaar. Ook alleenstaande ouderen kunnen soms moeilijk rondkomen.

Langer doorwerken en beide partners hebben pensioen

In de negentiger jaren werden veel ouderen als gevolg van bezuinigingen met vervroegd pensioen gestuurd. Er waren weinig mensen die tot hun 65e jaar werkten. Inmiddels zien we dat de mensen moeten blijven werken tot na hun 65e jaar en dat ook beide partners werken. Hierdoor wordt er meer pensioen opgebouwd. Ouderen vervullen vaak een taak bij de opvang van de kleinkinderen zodat beide ouders kunnen werken. Men heeft een actief leven wat niet verandert als men met pensioen gaat.

De ouderen van de toekomst

Wanneer de huidige generatie ouderen kijkt naar hun kinderen dan zien ze dat deze in een totaal andere situatie leven. Zij kochten huizen met hypotheken tot aan 100% van de executiewaarde. De hypotheken werden aflossingsvrij verstrekt. Veel jongeren zullen sparen maar er zijn ook mensen die nauwelijks kunnen sparen omdat het hele inkomen nodig is voor de vaste lasten en het levensonderhoud. Men betaalt een hoge pensioenpremie. De overheid zal op den duur de hypotheekaftrek beslist gaan veranderen en daarmee zal ook door de jongeren een buffer gevormd gaan worden. Maar dit zal nog lange tijd in beslag nemen. Daarnaast zijn er veel mensen die helemaal geen eigen huis hebben. Er zullen wel mensen zijn die kunnen sparen maar niet iedereen is daartoe in staat. De zorg voor de oude dag zal in deze zware economische tijd bij veel jonge mensen geen prioriteit hebben. Maar de jongeren van nu zullen een hogere levensverwachting hebben en daarbij langer actief deelnemen in het arbeidsproces. Na hun pensioen zullen ze zichzelf kunnen redden omdat zij behoren tot de categorie van goed opgeleide, actieve en mobiele mensen met een wens tot zelfstandigheid.

Oplossing van het zorgprobleem

De zorginstellingen die logge lichamen geworden zijn zullen moeten worden afgebroken. Zorg op maat geleverd door kleine teams kan veel goedkoper. Opname in verzorgingstehuizen kan voor een groot deel achterwege blijven. Wel dient te worden opgemerkt dat verpleeghuizen noodzakelijk blijven maar ook hierbij dient men te streven naar kleinschaligheid. Op een aantal aspecten in de zorg kunnen en zullen besparingen worden bereikt. Te denken valt aan:

  • Maaltijdvoorziening
  • Alarmvoorziening
  • Hulpmiddelen
  • Dagverzorging
  • Culturele voorzieningen

Maaltijdvoorziening

Zo lang mensen goed ter been zijn zullen ze zelf willen koken. Ook kan men ervan uitgaan dat beide partners kunnen koken. De boodschappen kosten geld. Is men aangewezen op maaltijdvoorziening dan kan men de kosten die men nu ook maakt gebruiken om de maaltijdvoorziening te betalen. Ook in de supermarkten zijn kant en klare maaltijden te koop en veel werkende mensen maken hier toch al gebruik van. Dit zal tot gevolg hebben dat de gesubsidieerde maaltijdvoorziening minder nodig zal zijn in de toekomst.

Alarmvoorziening

Een alarmvoorziening kan een geruststelling zijn voor ouderen. Immers als men valt of er is iets bijzonders aan de hand kan men snel de hulp van familie of wijkverpleging inschakelen. Deze kosten zijn voor iedereen zelf op te brengen en met de huidige technische mogelijkheden van alarm op de telefoon niet zo kostbaar meer.

Hulpmiddelen

De meeste mensen denken bij hulpmiddelen aan een rollator, rolstoel, of kleine andere zaken. Deze kosten zullen voor veel mensen geen probleem zijn. Mocht dit wel het geval zijn dan kan men denken aan een bijdrage in de kosten via de bijstand.

Dagverzorging

Voor veel mensen is de dagverzorging een mogelijkheid om met anderen in contact te komen. Hiervoor is echter een indicatiestelling nodig. Bij wat meer aandacht van de eigen omgeving zou deze voorziening overbodig moeten zijn. Buren, vrienden en familie zullen wat meer attent moeten zijn op de dagbesteding van de oudere. De toekomstige generatie zal aan deze tijdsbesteding mogelijk geen behoefte meer hebben. Het sociale leven wat men al heeft kan veel gemakkelijker worden voortgezet omdat men tot op hoge leeftijd mobiel blijft en kan omgaan met de moderne communicatiemiddelen.

Culturele voorzieningen

Ook voor ouderen is het belangrijk om eens uit te gaan en een concert of bioscoop te bezoeken. Echter de hoge taxivergoedingen die verstrekt werden om dit mogelijk te maken en zelfs om ouders enige malen per jaar hun kinderen te laten bezoeken zijn een voorbeeld van volstrekt overbodige kosten. Dit soort zaken dient men binnen een familie onderling te regelen. De toekomstige oudere zal bovendien veel langer zelf zijn auto kunnen besturen of gebruik kunnen maken van het openbaar vervoer.

Sparen

Sparen voor de oude dag hebben de meeste ouderen van nu reeds gedaan. Een paar voorzieningen zullen teruggebracht kunnen worden en vooral op de organisatie van de grote instellingen zal flink bezuinigd kunnen worden. Niet bij de ouderen van nu wiens pensioen mogelijk ook nog gekort zal gaan worden. Echter sparen voor de oude dag zal in de meeste gevallen een utopie blijken en ook niet nodig zijn omdat de nieuwe generatie ouderen mogelijk veel minder langdurig een beroep op de zorg zal gaan doen.

Beleid van de overheid

Vastgesteld is dat mensen in het laatste jaar van hun leven de hoogste kosten maken. Maar de regering dient te zorgen voor goede opvangmogelijkheden zodat ouderen niet onnodig lang gebruik maken van te dure voorzieningen. Soms houden ouderen een ziekenhuisbed bezet omdat het verpleeghuis geen plaats heeft. Dit zijn zaken waar de oudere zelf niet voor kan sparen doch die te maken hebben met het beleid van de overheid.
© 2012 - 2019 Celientje1, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Sparen voor een eigen huisSparen voor een eigen huisIn het verleden was het gebruikelijk om een zo hoog mogelijke hypotheek af te sluiten. De bijkomende kosten bij het kope…
Huis kopen niet meer volledig te financierenHuis kopen niet meer volledig te financierenTot het jaar 2013 kon een huis kopen volledig gefinancierd worden met een hypotheek. Ook de bijkomende kosten konden nam…
Een woonzorgcomplexEen woonzorgcomplexIn de volksmond staat het woonzorgcomplex beter bekend als bejaardentehuis, bejaardencentrum of verzorgingstehuis. Sinds…
Sparen om een huis te kunnen kopenIn het verleden was het gebruikelijk om een hypotheek af te sluiten voor de koopsom van het huis plus bijkomende kosten.…
Sparen voor een huisSparen voor een huisBanken zijn niet meer bereid om een hoge hypotheek ten opzichte van het inkomen te verstrekken. Er zal in de toekomst ge…
Bronnen en referenties
  • Rapport sociaal cultureel planbureau 2009.

Reageer op het artikel "Ouderen moet sparen voor de zorg op de oude dag"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Celientje1
Laatste update: 06-04-2019
Rubriek: Financieel
Subrubriek: Sparen
Bronnen en referenties: 1
Mijn kijk op…
Deze rubriek bevat artikelen welke naast objectieve informatie ook een mening en/of ervaring beschrijven.
Schrijf mee!