InfoNu.nl > Financieel > Sparen > Waarom sommige banken een veel hogere rente vergoeden

Waarom sommige banken een veel hogere rente vergoeden

Waarom sommige banken een veel hogere rente vergoeden Sommige banken vergoeden een veel hogere rente dan andere. Maar waarom bieden deze banken een veel hogere rente? Wat is het principe daarachter? Welnu, de strategie van banken met uitzonderlijk hoge rente is gebaseerd op het onder economen bekende principe van "arbitrage ". Maar wat zijn de gevaren daaraan verbonden voor spaarders en beleggers?

Hoger rendement gaat gepaard met hoger risico

Het faillissement van de IJslandse Kaupthing Bank in 2008, kwam niet zomaar uit de lucht vallen. Begin juli, drie maanden voor sluiting, gaf de kapitaalmarkt al de eerste signalen af. Voor obligaties van het instituut werd op dat moment al ongeveer 15 procent (!) rente verlangd. Een professionele belegger die aan Kaupthing Bank een bedrag van bijvoorbeeld 10.000 euro wilde uitlenen, deed dat alleen maar als hem in ruil daarvoor een vette jaarlijkse opbrengst van 1500 euro in het vooruitzicht werd gesteld. Zo hoog werd namelijk het risico van de belegging ingeschat.

Vergelijkbaar hoge rendementen werden verlangd voor zogenaamde credit default swaps (CDS), dus voor verzekeringen waarmee beleggers zich zou kunnen beschermen tegen een faillissement van de bank. In vergelijking daarmee was de 5,65 procent rente die de IJslanders aan Nederlandse spaarders voor depositotegoeden aanboden, uitermate bescheiden, ook al voerde de bank de ranglijst in vergelijkende rente-overzichten op internet met dit vermeende droomaanbod overduidelijk aan. Men kan zich daarom afvragen of de Nederlandse spaarders die hun spaargeld in 2008 naar Kaupthing overboekten, niet een beetje naïef waren? Want ze leenden de bank hun geld uit op voorwaarden die ver beneden het rendement in de markt lagen.

Wat kunnen spaarders van deze zaak leren?

De les die men uit het bovenstaande kan trekken: moeten spaarders hun geld wel beleggen in nieuwe “Kaupthingbanken", dat wil zeggen in buitenlandse banken die een ongewoon hoge rente beloven zoals de Bulgaarse Fibank of Estlandse BIGBANK, of kunnen ze dat maar beter achterwege laten?

Het principe van arbitrage

Van arbitrage spreken we wanneer een handelaar er winst uit behaalt als een product op locatie A goedkoper wordt aangeboden dan op locatie B, wat voor die handelaar dus een risico-vrije marge genereert als hij het product goedkoop inkoopt en vervolgens tegen een hogere prijs verkoopt. Bij die producten kan het gaan om gewone goederen zoals citroenen en appelen, maar ook om financiële producten zoals geld of aandelen.

In de aandelenhandel bijvoorbeeld, was arbitrage altijd al erg populair. Ook moderne beurshandel werkt op basis van dit principe: tradingcomputers zoeken gericht naar prijsverschillen in de verschillende markten en slaan al toe, als een aandeel aan een beurs voor een fractie van een seconde goedkoper noteert dan bij andere beurs. Ze kopen de stukken bijvoorbeeld voor € 25,40 op beurs A en verkopen het een milliseconde later voor € 25,50 op beurs B.

Rente-arbitrage bij spaar- en depositogelden

Bij spaar- en depositorekeningen is de waar die verhandeld wordt, geld en de prijs die daarvoor wordt betaald in de vorm van rente. Ten tijde van het schrijven van deze beschouwing, eind 2014, bevonden we ons in een periode van extreem lage rente, wat met name degenen voelden die hun geld op een spaarrekening bij de lokale bank aanhielden. Daar bedroeg de rente op veel plaatsen nog slechts een miezerige 0,5 procent.

Maar de rente was niet overal zo laag als bij ons. Elders in Europa waren ze aanzienlijk hoger, bijvoorbeeld in Portugal en Bulgarije. De Fibank in Sofia bijvoorbeeld, betaalde in haar thuismarkt begin 2013 op enig moment zelfs een rente van 4,15 procent op een eenjaarsdepositorekening. Die hogere rente in sommige landen komt voort uit het feit dat professionele beleggers die landen minder vertrouwen dan Nederland of Duitsland. Wanneer de Bulgaarse staat of de Bulgaarse Fibank geld op de kapitaalmarkt lenen, dan moeten ze een hogere rente betalen dan de Nederlandse overheid. Dat hogere renteniveau werkt ook door op spaar- en depositorekeningen. Voor buitenlandse banken rijst daarmee de vraag: "Waarom zouden we ook niet werven bij Nederlandse spaarders? Die zijn immers zo gewend aan de lage rente, dat ze ons hun geld misschien goedkoper geven dan de spaarders in ons eigen land doen."

Rente-arbitrage ook toegankelijk voor kleine spaarders

In feite werven buitenlandse instellingen zoals de Estlandse BIG-bank al jaren bij westerse spaarders. En gespecialiseerde financiële instellingen en tussenpersonen leggen zich erop toe om gelden bijvoorbeeld voor de Bulgaarse Fibank of de Italiaanse Banca Sistema in te zamelen. Handelsplaats A. is in dat geval de Nederlandse depositomarkt, terwijl handelsplaats B. bijvoorbeeld Bulgarije of Portugal kan zijn. Op die manier wordt het kleine spaarders mogelijk gemaakt om hun geld op locatie B in te leggen en zo te profiteren van de hogere rente aldaar. Daarvoor is noch kennis van vreemde talen noch een verblijfplaats in het buitenland nodig. En ook de financiële instelling zelf heeft daarvoor geen kantoor in ons land nodig. En zo worden mevrouw Jansen en de heer Pietersen min of meer tot arbitragehandelaren, dat wil zeggen marktpartijen die van prijsverschillen (d.w.z. renteverschillen) op europroducten profiteren. En dankzij de uniforme depositogarantieregeling in de EU lijkt het of spaarders en beleggers, bijvoorbeeld via de aanbieding van Fibank, in 2014 theoretisch een risicovrij rendement van meer dan 3,3 procent voor een 3-jaars deposito zouden kunnen maken.

Arbitrage voor spaarders is niet zonder risico

Meer dan 3 procent rente in plaats van pakweg 0,5 procent, en dat zonder risico? Als belegger moet je dan eigenlijk op je hoede zijn. Want doorgaans geldt altijd en overal: een hoger rendement betekent ook een hoger risico. Instellingen die op deze wijze arbitragehandel bedrijven, beweren echter het tegendeel. Ze zeggen dat Bulgaarse banken aan eenzelfde EU-depositogarantiestelsel onderworpen zijn als het Nederlandse. En het risico dat beleggers ingeval van faillissement van de bank hun inleg zullen verliezen, is dus even laag als in ons land. In Bulgarije gelden per slot van rekening dezelfde EU-regels als in Nederland en worden deposito's tot 100.000 euro door de wet beschermd.

Toch is er één groot misverstand met betrekking tot deze redenering. Er bestaat in het Europa van de 28 weliswaar een uniforme Europese richtlijn inzake depositogarantie, maar geen gemeenschappelijke Europese pot waaruit alle inleggers zullen worden gecompenseerd. Integendeel, elk nationaal depositogarantiefonds is slechts aansprakelijk voor zijn eigen banken en hun klanten. In geval van uiterste nood dient het betrokken land land bij te springen. Arbitrage is dus een verleidelijke techniek voor spaarders maar, afhankelijk van het land, ook riskant.

Profiteren van aantrekkelijke buitenlandse aanbiedingen niet per definitie verkeerd

Vaak is alleen al een blik op de ratings van een bank en het daarachter staande land een goede indicatie van het risico. Toegegeven, de kans dat een land in de Europese Unie weigert om haar depositogarantiefonds te steunen of gewoonweg niet in staat is om noodleningen uit de markt te halen, is laag. Toch kan dat nooit helemaal worden uitgesloten. Een situatie zoals in 2008 bij de IJslandse bank Kaupthing kan goed uitpakken, maar dat hoeft niet. Maar wie zich bewust is van het potentieel hoger risico, kan heel goed profiteren van de aantrekkelijke aanbiedingen van buitenlandse banken.

Lees verder

© 2014 - 2019 Serkozy, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Lening met vaste renteLening met vaste renteEr zijn twee soorten leningen: leningen met een variabele rente en met een vaste rente. In dit artikel wordt de lening m…
Hoe snel bent u in 2019 miljonair?Hoe snel bent u in 2019 miljonair?Bitcoins in 2018 en 2019, andere cryptovaluta? Rente op rente krijgen, procent sommen maken, rente verdubbelen, niets ga…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Geralt, Pixabay

Reageer op het artikel "Waarom sommige banken een veel hogere rente vergoeden"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Serkozy
Gepubliceerd: 25-11-2014
Rubriek: Financieel
Subrubriek: Sparen
Bronnen en referenties: 1
Schrijf mee!