InfoNu.nl > Financieel > Geld > Fractioneel bankieren: is het de oorzaak van de crisis?

Fractioneel bankieren: is het de oorzaak van de crisis?

Fractioneel bankieren: is het de oorzaak van de crisis? Fractioneel bankieren of "federal reserve banking" wordt meer en meer gezien als een van de oorzaken van de globale economische crisis, die startte in 2008 en in 2011 gevolgd werd door de schuldencrisis. En ook in 2015 was er weer het dreigende failliet van Griekenland. Fractioneel bankieren is een systeem waarbij banken maar een fractie van het hen toevertrouwde geld in kas moeten houden en de rest voor andere doeleinden kunnen gebruiken. Dit systeem kan werken doordat klanten nooit allemaal tegelijk hun spaargeld opvragen waardoor geld kan blijven "bewegen". Toch is er aan dit systeem een risico op een bankrun verbonden. Hoe werkt dit systeem van fractioneel bankieren precies en op welke manier kan het gevaarlijk zijn?

Van krediet- tot schuldencrisis

In 2011 en in 2015 was de economische wereld volop in de ban van de schuldencrisis die in Europa landen als Griekenland en Cyprus teisterde. De schuldencrisis heeft te maken met het financieel in problemen komen van landen en overheden, en dan gaat het niet altijd om "kleine, zwakke" landen. Zelfs de Verenigde Staten van Amerika staan heel regelmatig op de rand van het failliet, waardoor het zogenaamde "schuldenplafond" van het land weer tot een hoger niveau moet gebracht worden. In 2008 waren het de overheden die de banken moesten redden om niet failliet te gaan, maar wie gaat de overheden redden als ze zelf faillliet gaan?

Wat is fractioneel bankieren?

Fractie

Sommige specialisten menen dat een van de belangrijkste oorzaken van de aanhoudende crisis het systeem van het fractioneel bankieren is. Fractioneel bankieren, of met een Engelse term "federal reserve banking, betekent in feite dat banken maar een fractie van het hen toevertrouwde geld in reserve moeten houden. Van het spaargeld dat je aan je bank geeft hoeven ze maar een gedeelte in kas te houden, de rest mogen ze weer uitlenen aan andere klanten.

Werking

De bank gaat er van uit dat de meeste mensen nooit hun volledige bedrag aan gespaarde geld zullen terugvragen. Een deel van je spaargeld wordt dus gebruikt om leningen te verstrekken, waar de bank dan weer rente voor vraagt. Die rente is groter dan de rente die je krijgt op je spaargeld. Op die manier laat het financiële systeem de bank dus toe om een mooie winst te maken.

Risico bankrun

Hoe lager de reserve die de banken aanhouden, hoe groter de kans op een failliet van de bank. Want als alle klanten op hetzelfde moment beslissen om hun spaargeld af te halen, dan kan de bank dit nooit tegelijk uitbetalen. Dit is het geval van de bankrun. Tijdens de kredietcrisis van 2008 gebeurde dit met sommige banken in Engeland en de VS, later gebeurde het ook in Cyprus en in Griekenland. Tegelijk weten de banken dat ze gesteund worden door de overheid via de zogenaamde "bailouts" als ze in de problemen dreigen te komen. Ook is het spaargeld in de Europese unie voor de spaarder gegarandeerd tot maximum 100.000 euro. De banken hebben dus heelwat speelruimte om financiële risico's te nemen.

Systeem gebaseerd op schulden

Door het wijdverbreide systeem van fractional reserve banking creëer je een cultuur van kredieten en leningen. Het verstrekken van leningen wordt banken immers makkelijk en aantrekkelijk gemaakt en hierdoor gaat de gewone klant ook sneller leningen aangaan. Het hebben van creditcards en het aangaan van leningen lijkt logisch en het terugbetalen wordt alsmaar uitgesteld. Het onbezorgde gevoel van de banken, die zich door overheden beschermd voelen, wordt overgedragen op de klant, die de indruk krijgt om voor om het even wat zonder zorgen of problemen een lening te kunnen aangaan.

Belastingbetaler is de klos

Het gevolg van dit systeem van bescherming van banken en de bailouts is dat bij problemen altijd weer extra geld moet gevonden worden. Dit kan gedaan worden door geld bij te drukken of door extra belastingen te innen. In het eerste geval wordt geld minder waard en in het tweede geval moet de burger meer inkomen inleveren. Het komt er dus in beide gevallen op neer dat de belastingbetaler de klos is.

Lees verder

© 2011 - 2019 Verdanov, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Bankrun: welke gevolgen heeft een stormloop op de banken?Bankrun: welke gevolgen heeft een stormloop op de banken?Na de financieel-economische crisis van eind 2008 zijn de banken er niet populairder op geworden. Integendeel, de kritie…
Duurzaam bankieren veiliger dan regulier bankieren?Duurzaam bankieren veiliger dan regulier bankieren?Door de kredietcrisis is duidelijk geworden dat banken en financiële instellingen geen garanties kunnen bieden en wel de…
Marokkaanse banken in NederlandMarokkaanse banken in NederlandEr komen steeds meer Marokkaanse banken in Nederland. Deze richten zich actief op de Marokkaanse gemeenschap in Nederlan…
Bankzaken veilig regelen met online bankierenBankzaken veilig regelen met online bankierenOnline bankieren is in Nederland redelijk veilig. Toch is fraude met internetbankieren niet helemaal uit te sluiten. Als…
Internetbankieren, banken maken internetbankieren veiliger?Internetbankieren, banken maken internetbankieren veiliger?Internetbankieren en digitaal bankieren zijn in Nederland volledig ingeburgerd, maar het betalingsverkeer in ons land ka…
Bronnen en referenties
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Fractional-reserve_banking, bezocht op 15/10/2015.
  • http://www.bestebank.org/fractioneel-bankieren/, bezocht op 15/10/2015.

Reageer op het artikel "Fractioneel bankieren: is het de oorzaak van de crisis?"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Verdanov
Laatste update: 24-10-2016
Rubriek: Financieel
Subrubriek: Geld
Special: Slim bankieren
Bronnen en referenties: 2
Schrijf mee!