InfoNu.nl > Financieel > Geld > De gevolgen van inflatie: niet voor iedereen verkeerd

De gevolgen van inflatie: niet voor iedereen verkeerd

De gevolgen van inflatie: niet voor iedereen verkeerd De gevolgen van inflatie zijn even talrijk als de oorzaken ervan. Zo zullen de reële lonen en inkomens (vertaald dus naar de hoeveelheid goederen en diensten die je daarvoor kan kopen) dalen. Het algemeen prijsniveau heeft immers de neiging sneller te stijgen dan het inkomen. Werknemers leiden dus reële inkomensverliezen. Hetzelfde geldt voor ontvangers van uitkeringen en pensioenen. Maar het gaat te ver om te stellen dat inflatie per definitie negatief zou zijn. Mensen met schulden bijvoorbeeld varen er wel bij. Men betaalt immers terug in euro’s die minder waard zijn dan de euro’s die men destijds heeft geleend. Schuldeisers daarentegen leiden verlies omdat hun uitstaande vorderingen steeds minder waard zijn. Een nadeel dat niet altijd door rente kan worden gecompenseerd. Trouwens, een inflatie van 2% wordt nauwelijks opgemerkt door particuliere huishoudens en is daarom nog niet gevaarlijk voor de economie. Een euro is bij een inflatie van 2% pas na 35 jaar nog maar de helft waard.

Inflatie en vermindering van koopkracht

Van inflatie is sprake als het algemeen prijspeil stijgt. Anders gezegd: het mandje met boodschappen wordt duurder. Daarbij wordt aan producten die de gemiddelde consument regelmatig of vaker gebruikt, zoals voeding of elektriciteit, een zwaarder gewicht toegekend. Andere voor de economie minder belangrijke zaken, zoals postzegels of speciale luxeartikelen, hebben minder gewicht in zo’n prijsindexcijfer. Inflatie komt tot uitdrukking in een stijging van het algemene prijspeil. De prijsstijging van één bepaald product of goed, hoe belangrijk ook (bv. de olieprijs) is geen aanleiding om van inflatie te spreken. Daarvoor is vereist dat álle prijzen, of althans het merendeel daarvan, stijgt. De stijging van het prijsindexcijfer voor consumptiegoederen is een goede graadmeter voor de mate van inflatie. Een direct gevolg ervan is de vermindering van de koopkracht van ons geld.

Eén kanttekening: prijsstijgingen laten zich niet alleen door inflatie verklaren

In principe vergelijken economen eenvoudigweg de prijs van het boodschappenmandje in jaar 1 met de kosten van dezelfde artikelen in jaar 2. Het verschil staat voor inflatie. Maar zo eenvoudig als hier voorgesteld, is de exacte berekening niet. Prijsstijgingen kunnen immers niet alleen door inflatie worden verklaard. Ook kwaliteitsverhogingen kunnen er bijvoorbeeld voor zorgen dat producten duurder worden. Vooral in de IT-industrie worden binnen een jaar significante sprongen in kwaliteit opgetekend.

Algemeen prijspeil stijgt sneller dan lonen en salarissen

Zoals hiervoor al gesteld: Het algemeen prijspeil heeft de neiging sneller te stijgen dan de inkomens. De prijzen van goederen en diensten zijn immers veel flexibeler aanpasbaar dan de salarissen van werknemers. Die zijn vaak voor een bepaalde periode contractueel vastgelegd.

Een matige inflatie heeft meer voordelen dan nadelen

Een matige inflatie van enkele procenten per jaar heeft wel beschouwd meer gunstige dan ongunstige effecten. Een geringe inflatie leidt ertoe dat de vraag naar goederen en diensten gestadig maar met mate wordt geprikkeld. En stijgende productie als gevolg van toegenomen vraag impliceert meer werkgelegenheid.

De gevolgen van prijsstijging voor onze export

Cruciaal bij het beoordelen van de nadelige effecten van inflatie is de mate van prijsstijging in andere landen. En dan met name de landen waarmee ons land intensieve handelsbetrekkingen onderhoudt. Als blijkt dat in de landen waarnaar wij exporteren een even hoge of nóg hogere inflatie heerst, wordt het in beginsel nadelige effect van inflatie voor onze uitvoer, grotendeels gecompenseerd.

Inflatie en schulden

Schuldenaren doen meestal goede zaken bij inflatie omdat als gevolg van de muntontwaarding de werkelijke waarde van hun terug te betalen schulden vermindert. Wie destijds een lening is aangegaan die 10 jaar later moest worden terugbetaald, verricht die terugbetaling met euro’s van dit moment die wellicht 20 of 30% minder waard zijn dan de euro’s die oorspronkelijk geleend werden. Lees er meer over in de bijdrage "Maakt inflatie schulden waardeloos?".

Inflatie voor spaarders en schuldeisers

Elke inflatie, hoe gering ook, is nadelig voor spaarders en schuldeisers:
  • voor spaarders omdat de koopkracht van hun spaarcenten vervliegt naar gelang de prijzen stijgen;
  • en voor schuldeisers omdat zij na afloop van de overeengekomen krediettermijn worden terugbetaald in euro’s die minder waard zijn.

Goud als bescherming tegen inflatie

Maar eerlijk is eerlijk, aangezien een gematigde inflatie nagenoeg altijd gepaard gaat met meer economische activiteit, zullen beide partijen via een gestegen inkomen toch delen in de toegenomen welvaart. En voor spaarders en beleggers geldt dat goud kopen het middel bij uitstek is om zichzelf te beschermen tegen de gevaren van inflatie.

De staat profiteert

Inflatie verlaagt in feite de overheidsschuld. De nominale waarde van de schulden blijft weliswaar gelijk, maar de reële waarde neemt af. Bovendien ontvangt de staat meer omzetbelasting (bijvoorbeeld BTW). Want omdat het geld tijdens een periode van inflatie aan waarde verliest, neemt de omloopsnelheid ervan overeenkomstig toe. Alles dreigt snel duurder te worden. Niemand wil zijn geld daarom lang vasthouden. Het wordt zo snel mogelijk ingewisseld voor goederen en diensten.

Inflatie vs. deflatie

In de meeste economische handboeken wordt inflatie beschreven als een uitgesproken conjunctureel verschijnsel, waarbij de inflatie wordt opgevat als een fenomeen dat onlosmakelijk is verbonden aan een toestand van hoogconjunctuur. Een fase van hoogconjunctuur (oververhitting van de economie) wordt onvermijdelijk gevolgd door een fase van economische teruggang, de laagconjunctuur. Doorgaans gaat zo’n fase van economische achteruitgang gepaard met een daling van het algemene prijspeil oftewel deflatie.

Inflatie te verkiezen boven deflatie

Veel economen zijn van mening dat een gematigde inflatie de economische groei stimuleert en de werkeloosheid terugdringt. Ondanks niet te onderschatten nadelen van inflatie, moet die in elk geval worden verkozen boven een deflatie. Want deflatie betekent algemene prijsdaling. En dat gaat vrijwel altijd gepaard met:
  • een sterke vermindering van de productie;
  • een zeer hoge werkeloosheid;
  • en een gevoelige inkomensdaling.
© 2011 - 2018 Bonafide, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Deflatie: oorzaken en gevolgen voor de economieDeflatie: oorzaken en gevolgen voor de economieHet “spook” deflatie is een grote vrees voor heel wat economen. Deflatie is de tegenhanger van inflatie. Inflatie staat…
Wat is inflatie en wat zijn de gevolgen?Wat is inflatie en wat zijn de gevolgen?In het nieuws horen we vaak berichten over de inflatie. Maar wat is inflatie precies? En hoe wordt het berekend? En wat…
Beter deflatie dan inflatie want geldontwaarding is diefstalmijn kijk opBeter deflatie dan inflatie want geldontwaarding is diefstalVan deflatie wordt beweerd dat deze waardestijging van geld slecht is voor de economie en voor onze koopkracht. Een eige…
Koopkracht 2012: Hoeveel gaat u erop achteruit?Koopkracht 2012: Hoeveel gaat u erop achteruit?Hoeveel gaat u erop achteruit in 2012? Vrijwel iedereen moet inleveren in 2012. De koopkracht van alle Nederlandse huish…
Inflatie en de invloed op uw koopkrachtDe inflatie heeft in het algemeen een duidelijke invloed op onze koopkracht. Hoe moeten we dit interpreteren in deze woe…
Bronnen en referenties

Reageer op het artikel "De gevolgen van inflatie: niet voor iedereen verkeerd"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Bonafide
Laatste update: 19-10-2018
Rubriek: Financieel
Subrubriek: Geld
Bronnen en referenties: 1
Schrijf mee!