Hoe reguleert de ECB met LaGarde de financiële markten?

Hoe reguleert de ECB met LaGarde de financiële markten? De kerndoelstelling van de Europese Centrale Bank ECB is een inflatie van maximaal 2% op middellange termijn, maar de inflatie is in 2019 en 2020 nog beduidend lager. Belangrijkste instrumenten daarbij zijn het rentewapen en de geldhoeveelheid. Lange tijd kon de rente heel laag blijven. Momenteel is de rente zelfs lager dan ooit. Zo helpt de ECB de banken en landen in nood met goedkoop geld, maar dat kan alleen zolang een hoge inflatie weg blijft. Op 22 januari 2015 besloot president Mario Draghi tot een opkoopprogramma van obligaties ter waarde van 60 miljard euro per jaar. De nieuwe president LaGarde zal de markten ook willen sturen maar de gereedschapskist raakt leeg.

Kerndoelstelling ECB is de inflatie

Kerndoelstelling van de ECB is een inflatie van maximaal 2%. Secundair is een op basis van het Verdrag van Maastricht af te leiden groeidoelstelling. Maar daarover zei voormalig president Duisenberg ooit, dat het handhaven van prijsstabiliteit de beste garantie is op een duurzame economische groei. De Federal Reserve Bank, FED, heeft geen expliciete inflatiedoelstelling, maar waakt over een gestage economische groei.

Instrumenten ECB

De ECB heeft verschillende instrumenten in handen om de financiële markten bij te sturen:
  • De banken van de eurozone moeten bij de ECB een reserve aanhouden. Dit is elke maand 2 procent van de deposito's en schuldbewijzen van hun klanten met een looptijd van hooguit twee jaar. Door dit verplichte liquiditeitstekort bij de banken, zijn ze continu afhankelijk van de kredietverlening door de ECB. Het geeft de ECB de touwtjes in handen.
  • De Banken moeten ter dekking van te verkrijgen kortlopende leningen effecten bij de ECB in onderpand geven. Ze krijgen het onderpand terug, wanneer ze een week later de lening terugbetalen.
  • De ECB leent geld aan de hoogste bieder. De rente is gelijk aan de basisrente plus opslag. Grijpt een bank hierbij mis, dan kan hij altijd nog bij een mede bank met een liquiditeitsoverschot lenen. Dit verloopt via de inter bankenmarkt.
  • Wanneer er relatief veel vraag is naar liquiditeit en de rente verder stijgt, kan de ECB extra geld aan de markt toevoegen en daarmee de rente verlagen. Deze toevoeging kan soms maar voor één dag zijn, maar ook zo lang duren als nodig wordt geacht.
  • De Nationale Centrale Banken dienen bij deze geldcyclus als soort van tussenpersonen.
  • De ECB heeft het directe rentewapen in handen en kan de basisrente verhogen of verlagen.
  • De ECB kan de markt beïnvloeden via management by speech. Door bepaalde uitlatingen te doen worden de markten voorbereid op een aanstaande wijziging in de rente.

Extra liquiditeiten, goedkoop geld lenen en lage rente

Het toevoegen van extra liquiditeiten is normaliter bedoeld om de rentestand te beïnvloeden. Ook in uitzonderlijke gevallen worden door de ECB extra kredieten beschikbaar gesteld. Wanneer de beurzen dreigen in te storten, bij 9-11 in de VS, of de krediet crisis die zich sinds augustus 2007 ontvouwde. Deze kredieten zijn vaak maar voor korte tijd. Worden er namelijk te lang en te veel extra kredieten uitgezet, dan zal de kans op inflatie verder toenemen. Dat zou inhouden dat de ECB zou handelen tegen zijn eigen hoofddoelstelling in. En dat is ook weer niet de bedoeling. Een kortstondige toevoeging lijkt nog te billijken om zo de landing van de beurzen wat zachter te maken. Maar niet voor niets luidt het gezegde dat zachte heelmeesters stinkende wonden maken.

Mario Draghi blijft staatsobligaties opkopen in 2019

Het besluit van Mario Draghi, de Italiaanse president van de ECB, is zeer omstreden en leidde tot botsingen binnen het bestuur, onder andere met Klaas Knot. De bedoeling lijkt wel duidelijk. Hij wil de economie in Europa stimuleren door er geld in te pompen. Dat doet hij door staatsobligaties op te kopen, waardoor landen en banken meer geld vrij hebben. De euro daalt en dat kan goed zijn voor de export. Maar het lijkt erop dat Draghi vooral Italië, Spanje en Frankrijk helpt met zijn opkoopprogramma's en zijn oud collega's bij de banken. De zuidelijke landen hebben met al dit geld geen reden meer om te hervormen en te bezuinigen. De noordelijke landen zoals Nederland en Duitsland, hebben er weinig aan. Het is inderdaad zo dat de export kan aantrekken, maar we importeren inflatie, we betalen weer voor de zuidelijke landen, reizen naar het buitenland worden veel duurder. Het lijkt erop dat Draghi vooral de beleggers en de banken te hulp schiet: er komt meer geld in omloop en dat geld moet belegd worden. Sparen levert te weinig op en banken zullen het geld niet bij de ECB willen stallen tegen een negatieve rente. Het lijkt erop dat Draghi hiermee zijn laatste kruid heeft verschoten: de ECB heeft geen wapens meer om effectief op te treden, de risico's nemen verder toe en vele landen zullen nu rustig achterover gaan leunen.

LaGarde in 2020

Opvolgster Christine Lagarde zit met een lege gereedschapskist en heeft aangekondigd het ECB-beleid in 2020 te evalueren.

Lees verder

© 2007 - 2020 Zeemeeuw, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Voorspelling spaarrente 2020 (prognose)Voorspelling spaarrente 2020 (prognose)Wat gaat de spaarrente in 2020 doen, stijgen of dalen? Wat is de prognose en voorspelling voor 2020? De spaarrente daald…
Wie profiteert van een historisch lage rente?Wie profiteert van een historisch lage rente?De Europese Centrale Bank hield in 2019 de rente historisch laag, nul procent, maar wie profiteert er van de lage rente?…
Gevolgen van een Grieks uittreden uit de eurozoneGevolgen van een Grieks uittreden uit de eurozoneDe nieuwe Griekse regering zoals die in 2015 aantrad, is op ramkoers met haar schuldeisers en dreigde meermaals met het…
Hogere rente goed tegen inflatieHogere rente goed tegen inflatieDe Europese Centrale Bank (ECB) heeft de rente in de eurozone op 7 april 2011 met een kwart procentpunt verhoogd tot 1,2…

De financiële bom is in handen van ChinaDe financiële bom is in handen van ChinaDe schuldenberg van de VS is inmiddels immens te noemen. China beschikt over schatten aan financiële reserves en investe…
Banken en hun klanten: voordeel van een bankBanken en hun klanten: voordeel van een bankProfiteer in 2020 ook zelf eens van een bank, zorg voor een eigen voordeel door banken goed te vergelijken. Als u de goe…

Reageer op het artikel "Hoe reguleert de ECB met LaGarde de financiële markten?"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Zeemeeuw
Laatste update: 09-02-2020
Rubriek: Financieel
Subrubriek: Geld
Special: Toezicht op uw geld
Schrijf mee!