De werking van de wisselkoersen en haar geschiedenis

De werking van de wisselkoersen en haar geschiedenis Hoe werkt het valuta omrekenen en hoe is dit ontstaan? De wisselkoers is ontstaan vanuit goud en dit werd later gelijk gesteld aan de dollarkoers voor betere handel tussen landen wereldwijd. Om de financiële crisis, schuldencrisis en de werking van de hedendaagse wereldeconomie goed te kunnen snappen is enige achtergrondkennis van het ontstaan van wisselkoersen.

De geschiedenis van de wisselkoers

Om de valutamarkt een stuk beter te begrijpen, is het waardevol om de redenen te weten hoe de markt ooit tot stand is gekomen. Ik ga in op de belangrijke aspecten die een beter inzicht geven in de gedachtegang achter de valutahandel als instrument achter het verhandelen van producten en diensten. Oorspronkelijk verhandelden onze voorouders bepaalde waren voor andere producten, een systeem dat bekend staat als ruilhandel. Dit was natuurlijk een onhandig proces en had veel onderhandeling nodig en men kon moeilijk goed met elkaar overeenkomende deals maken. Uiteindelijk kwamen middelen als brons, zilver en goud in de plaats van een standaard verhoudingen tussen goederen, bijvoorbeeld dat een varken 200 eieren waard was iets dergelijks. Dit was natuurlijk een onhandig proces omdat de verdelingen toch vaak niet goed uitkwamen en je liever niet met bijvoorbeeld een varken als betaalmiddel boodschappen ging doen omdat dit nogal onhandig en gecompliceerd was. Uiteindelijk gingen mensen werken met edelmetaal zoals brons, zilver en goud. Deze metalen hadden een vaste waarde en konden dus met alle goederen eerlijk verhandeld worden. Ook werd het betalen veel gemakkelijker omdat goederen vaak groter zijn dan metalen munten en dergelijke. Dit kon alleen maar plaatsvinden als de consument deze metalen ook accepteerde als wettig betaalmiddel, anders zou het niet worden gebruikt. Een andere voorwaarde was dat het betaalmiddel duurzaam was anders zou het te snel in waarde afnemen. Door het gemak van de opslag van edelmetalen werd dit al snel een groot succes en werd populairder dan de ruil in natura.

Tijdens de late middeleeuwen komt de voorloper van het bankbiljet in beeld. Mensen konden nu hun geld naar een goudsmid brengen. Deze gaf de mensen waardepapieren waarop stond hoeveel goud zij hadden. Doordat deze waardepapieren veel makkelijker waren dan de toch relatief zware edelmetalen gingen mensen met deze waardepapieren betalen. Door de tijd heen werd dit betaalmiddel steeds meer erkend en meer gebruikt. Uiteindelijk namen regeringen deze waardepapieren over en dekten ze in met goudreserves. Dit werd uiteindelijk bekend als de Gouden Standaard. Na de Tweede Wereldoorlog werd de basis gelegd voor de wisselkoersen zoals zij nu bestaan.

In juli 1944 was er een conferentie in Bretton Woods. Vijfenveertig landen kwamen hier samen om een basis te leggen voor de financiële wereldhandel. Deze conferentie heette de " Monetary and Financial Conference". Na dit verdrag werd het BrettonWoods-systeem getekend door de landen. Dit systeem stelde de waarde van de dollar gelijk aan 3 gram goud en alle andere valuta waren gekoppeld aan de dollar. Het doel was om meer stabiliteit te krijgen voor de buitenlandse valuta en op deze manier minder geld kwijt te raken aan de kapitaalstromen naar het buitenland. Voor deze overeenkomst was de Gouden Standaard van kracht en die stamde nog uit 1816 en was ondertussen enorm verouderd. Doordat bij de gouden standaard de munt gedekt was door goud uit de goudreserve konden landen niet ineens veel meer geld bijdrukken en een enorme inflatie doen ontstaan, wat tot de Tweede Wereldoorlog gewerkt had. Het probleem was dat door import en export de geldvoorraad ongecontroleerd toenam en afnam. Met als gevolg dat de rente omhoog ging en daardoor er een recessie ontstond. Hierdoor werden de prijzen extreem laag en ging het buitenland weer importeren met als gevolg dat er weer meer goud bijkwam en de economie flink steeg. Door dit "boom-busteffect” waren de economieën veel te onstabiel en gingen zij van een absoluut hoogtepunt naar een absoluut dieptepunt zonder tussenpozen.

Na de Tweede Wereldoorlog moest dit veranderen omdat nu de vrije handel tussen verschillende landen tot stand kwam. De deelnemers aan de conferentie in Bretton Woods probeerden hun munt binnen een kleine marge van de dollar te houden. Er was ook afgesproken dat landen hun munt niet meer dan 10% in waarde mochten laten zakken om hun economie aantrekkelijk te maken voor het buitenland. Doordat na de Tweede Wereldoorlog de wereldhandel explosief toenam konden de verschillende valuta niet binnen de marge met de dollar worden gehouden. Dit maakte de koersen en de valuta onstabiel. Uiteindelijk ontbindt president Nixon de overeenkomst in 1971 en werd de dollar van de andere valuta's los gemaakt.

Rond 1973 waren de meeste valuta vrijgegeven en werden zij hoofdzakelijk bepaald door de vraag en het aanbod op de markt. Dit systeem zorgde voor vrije handel. Hierdoor kwamen er speculanten in beeld, deze mensen gokten op een waarde vermindering/vermeerdering van de ene valuta ten opzichte van de andere om zo veel geld te verdienen. Na de uitvinding van de computer in de jaren tachtig versnelde de geldstromen. De handel werd nu niet meer beperkt door werkdagen en tijdstippen maar ging zeven dagen per week 24 uur per dag door. Tegenwoordig worden transacties van miljoenen dollars in secondes voltooid. De markt is veranderd in dat er niet meer in de vraag of het aanbod wordt gehandeld maar er wordt juist gespeculeerd. Deze markt is uitgegroeid tot de grootste ter wereld met een dagelijkse omzet van 3.2 triljoen dollar. Door de technologische ontwikkelingen op het internet wordt de markt nu ook online beschikbaar voor de concurrent.

De werking van een wisselkoers

Wisselkoersen geven aan hoeveel een munt waard is ten opzichte van een andere munt. Ze geven dus de prijs van een munt uitgedrukt in die van een andere. Wisselkoersen spelen een grote rol in de internationale handel, maar hebben ook in de binnenlandse handel en de binnenlandse economie invloed. In dit hoofdstuk wordt beschreven hoe deze wisselkoersen werken en waar ze voor gebruikt worden. Enkele basisbegrippen bij de wisselkoers worden uitgelegd uit. Om een wisselkoers te begrijpen is het belangrijk eerst vast te stellen of en zo ja, in welke mate, de wisselkoers bepaald wordt door de desbetreffende overheden. De invloed van de overheid kan gaan van helemaal geen tot zeer actief. Als de overheid helemaal geen of nauwelijks invloed op de koers uitoefent, dan wordt de wisselkoers door de marktomstandigheden bepaald. Dit heet een flexibele wisselkoers. Onder marktomstandigheden verstaan we alles dat de vraag naar en het aanbod van een munt bepaalt. De koers is immers een evenwicht van vraag en aanbod. Spelers die hierop invloed hebben zijn bijvoorbeeld financiële instellingen, multinationals, exporteurs, importeurs en speculanten. Valuta met een flexibele koers zijn bijvoorbeeld de Amerikaanse dollar, de euro, de Japanse yen en de Zuid-Koreaanse won. Wisselkoersen waarop de overheid wel invloed uitoefent, maar waarbij er noch een vooraf vastgelegde band is waarbinnen de wisselkoers moet blijven noch een munt waaraan deze gekoppeld is, worden gemanagede wisselkoersen genoemd. In het Engels wordt hier ook wel de term “dirty floating” voor gebruikt, of te wel vies flexibel. Deze term valt te verklaren, omdat voor deze koersen dus geen richtlijn bestaat waar deze zich aan moeten houden en dus flexibel kunnen zijn, maar dit toch niet zijn. De koersen lijken dus flexibel, maar zijn dat niet door de invloeden van overheden en centrale banken

Invloeden van overheden en centrale banken toch niet.

Reden voor deze invloed is dat de wisselkoers gezien wordt als uitermate belangrijk voor de nationale economie. Dit is het geval, wanneer de export en/of de import relatief een groot deel van het bbp bedraagt. Door in te grijpen wordt geprobeerd de wisselkoers op een wenselijk niveau te houden. Een wenselijk niveau betekent dat de koers niet te hoog en niet te laag is. Een hogere koers van een munt van een land betekent immers dat voor andere landen producten uit dat land duurder zijn. Als de producten te duur worden, dan zal de export dalen. Dat kan weer leiden tot een lagere economische groei en hogere werkloosheid. Een te lage koers kan inflatie tot gevolg hebben, omdat importeren duurder is geworden. Ingrijpen gebeurt soms dagelijks, maar kan ook alleen gebeuren wanneer er echt significante veranderingen in de marktomstandigheden zijn die om actie vragen. Valuta met een gereguleerde koers zijn bijvoorbeeld de Maleisische Ringgit, de Indiase roepie en de Singaporese dollar. Het meest duidelijk zien we de invloed van overheid en centrale bank terug in de vaste wisselkoers. Een vaste wisselkoers is er in verschillende vormen. Zo kan er bijvoorbeeld een band vastgesteld worden binnen welke de wisselkoers zich vrij kan bewegen. Zodra de koers buiten deze band komt, grijpen overheid en/of centrale bank in. De koers is dus binnen de band flexibel, maar de band zelf is vast. Een voorbeeld hiervan is de Deense kroon ten opzichte van de euro. Andere vormen van een vaste wisselkoers zijn een koppeling aan een andere munt. Zoals bij de Chinese yuan is gebeurd, of aan een grondstofprijs, zoals goud. Het doel van een vaste wisselkoers is de wisselkoers te stabiliseren ten opzichte van de munt van een ander land waaraan deze gekoppeld is. Dat maakt handel en investeringen met dat land eenvoudiger en beter voorspelbaar. Dit is handig voor, meestal kleinere, landen waar de export een groot deel van het bbp bedraagt. De wisselkoers is voor dit soort landen essentieel voor de economie.

Een onstabiele munt wordt in deze landen geassocieerd met een mogelijk instabiele financiële situatie in dat land. Een stabiele koers heeft verder een dempende werking op de inflatie, omdat de kosten voor import niet toenemen en een positief gevolg voor de investeringen uit het buitenland, omdat voor investeerders het valutarisico wordt beperkt. Overheid en centrale bank houden door interventies de koers op het gewenste niveau.

Een bijzondere vorm van een vaste wisselkoers is de gelinkte koers. Ook hierbij is de koers van een munt vastgekoppeld aan een andere munt. De koers wordt echter niet op dit niveau gehouden door interventies van de overheid en van de centrale bank, maar door algemene banken hun munten van de ene valuta te laten converteren in de andere valuta, als dat noodzakelijk is. Dit mechanisme werkt alleen als banken altijd evenveel van beide valuta in kas hebben. Een voorbeeld van dit systeem is de koers tussen de Hongkongse dollar en de Amerikaanse dollar. Als bijvoorbeeld de koers van de Hongkongse dollar onder de vooraf bepaalde waarde komt, dan converteren de banken in Hongkong Amerikaanse dollars in Hongkongse dollars om de vraag naar Hongkongse dollars op te krikken.

In deze tekst gaat het al veelvuldig over het interveniëren van overheden en centrale banken. Nu komt nog even hoe deze instanties dit kunnen doen.

Er zijn twee manieren om op de valutamarkt te interveniëren. Allereerst kan het managen van de wisselkoers plaatsvinden door het kopen of verkopen van valuta. Als de koers te laag is, dan kopen deze instanties de eigen munt op de internationale markt. Deze hogere vraag zal tot een koersstijging leiden. Andersom zullen zij bij een te hoge koers hun eigen munt gaan verkopen. Dit extra aanbod leidt dan tot een lagere koers. De andere mogelijkheid is het veranderen van de rentestand. Een hogere rente betekent immers een hogere beloning voor beleggers en zal dus de vraag naar een munt verhogen. Bij een te lage koers kan zo dus de koers op peil gebracht worden. Andersom zal een lagere rente de vraag verlagen. De rente verlagen is dus een optie als de koers te hoog is.

Externe effecten van economische parameters

Omdat een wisselkoers verandert door ontzettend veel externe effecten wordt daar hieronder in gegaan op vier externe effecten en worden deze verder uit geweid. Deze externe effecten zijn: economische groei, rente, beurskoersen en het saldo op de betalingsbalans. De wisselkoers heeft ontzettend veel externe effecten, ook nauwelijks meetbare maar om dit artikel overzichtelijk te houden laat dit artikel het verder bij de volgende vier.

Economische groei

Tijdens economische groei gaat het goed met de economie van het land. Doordat de economie groeit zullen ondernemers hun productiecapaciteit verhogen omdat zij steeds meer kunnen afzetten. Hierdoor zullen zij meer winst gaan ontvangen. Doordat de economische groei betrekking heeft op veel meer ondernemers in dat land is er veel kapitaal nodig om elke ondernemer te kunnen laten investeren in de uitbreiding van zijn productiecapaciteit. Doordat de vraag steeds hoger wordt zal ook de prijs om aan het kapitaal te komen stijgen, dus de rente op leningen zal stijgen. Hierdoor is het voor beleggers uit het buitenland lucratief om de munt van het land met de economische groei aan te schaffen en door die hogere prijs van kapitaal veel meer rente te kunnen innen dan zij in eigen land zouden kunnen waar de rente veel lager ligt. Als er een negatieve economische groei is dan zal er ook weinig vraag naar goederen vanuit het buitenland zijn, dus het buitenland hoeft niet jou valuta te kopen waardoor de wisselkoers daalt. Doordat de vraag van de munt van het land met de economische groei groter wordt zal het aanbod afnemen, door schaarste en wordt de prijs van de munt steeds groter met als gevolg een stijgende wisselkoers.

Rente

De rente van een land is een van de makkelijkere economische parameters die invloed uitoefent op de wisselkoers. Hier hoef je namelijk niet zo lang over na te denken omdat de hoogte van het rendement bij veel andere parameters juist al een gevolg is. Door een hoge rente is het voor beleggers aantrekkelijk om hun geld in het land met de hoge rente te laten renderen omdat het daar meer opbrengt dan in eigen land. Hierdoor neemt de vraag naar de munt toe waardoor de wisselkoers stijgt. Maar ook bij een hele lage rente kan de wisselkoers van een land stijgen. De rente van dat land is dan zo laag dat het voor ondernemers aantrekkelijk is om hun benodigde kapitaal in het buitenland te halen vanwege de lagere kosten. Hierdoor neemt ook de vraag naar de buitenlandse munt toe en stijgt de wisselkoers. Dus bij rente is het niet zo dat als de rente stijgt, de wisselkoers mee stijgt en als de rente daalt, de wisselkoers ook daalt.

Beurskoers

Op de beurs kun je op jaarbasis veel meer rente vergaren dan de rente die op de kapitaalmarkt gehanteerd wordt. Er zit echter wel veel meer risico aan omdat je nu speculeert wat koersen op de beurs gaan doen. Als een bepaalde beurs van een land dus in een opwaartse spiraal zit is het risico van kapitaalverlies veel kleiner en is de kans op veel rendement op kapitaal veel groter, hierdoor willen financiële instellingen en particuliere beleggers hun kapitaal op de buitenlandse beurs onderbrengen voor het hogere rendement. Ook hier moeten zij nu hun munt inwisselen tegen de buitenlandse munt waardoor de wisselkoers weer stijgt door de toenemende vraag. Als de beurzen dalen hoeft het niet zo te zijn dat de wisselkoers ook heel veel daalt om dat er in de meeste landen ook heel veel binnenlandse speculanten op de beurs zitten, al zou de wisselkoers wel licht afnemen door verminderde buitenlandse interesse.

Saldo op de betalingsbalans

Om te begrijpen wat het saldo op de betalingsbalans is wordt er begonnen met de uitleg wat het saldo op de betalingsbalans precies inhoud. Het saldo op de betalingsbalans stelt de verhouding tussen inkomende kapitaalsstromen en uitgaande kapitaalsstromen. Is deze positief dan wordt er meer binnen gehaald dan er uit gaat. Dit hangt voor een groot deel samen met de import en export van een land. Bij een positief saldo zal er meer geëxporteerd worden dan er geïmporteerd werd in datzelfde jaar. Bij een negatief saldo is het juist tegenovergesteld. Er komt minder geld binnen dan er het land uitgaat, wat op termijn negatieve effecten met zich mee zal brengen. De import is dan waarschijnlijk groter dan de export. Als er een overschot op de betalingsbalans is betekend dit dat er meer geld inkomt dan er uitgaat, hierdoor zal de munt van dit land stijgen omdat er veel vraag naar die munt is, getuige het overschot. Er is dus veel export waardoor buitenlandse ondernemingen jou valuta gaan kopen om de export te kunnen betalen. Bij een tekort op de betalingsbalans is er juist teveel import, voor die import moet buitenlandse valuta worden ingekocht tegen de eigen valuta. Hierdoor ontstaat er een enorm aanbod van deze valuta en zal de prijs zakken en daarmee de wisselkoers.
© 2012 - 2020 Weeswijzer, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Wat is een wisselkoers?We zien het vaak op televisie: de wisselkoers van de Euro ten opzichte van de Dollar is gedaald, of andersom natuurlijk.…
Economie: Redeneren van markt naar markt met Vraag en AanbodEconomie: Redeneren van markt naar markt met Vraag en AanbodRedeneren is een belangrijk onderdeel om Economie te begrijpen. Redeneren is uitleggen waarom de stijging/daling van iet…
Rol van banken op Geldmarkt, Kapitaalmarkt en ValutamarktRol van banken op Geldmarkt, Kapitaalmarkt en ValutamarktBanken zijn spelers op de financiële markten, zoals de Kapitaalmarkt, Geldmarkt en Valutamarkt. Wat houden deze markten…
De taal van EuropaECB. EMU. Devaluatie. Schengen. Als het over Europa zaken gaat, worden veel woorden gebruikt die niet iedereen kent. Een…

Online teksten schrijven voor geldOnline teksten schrijven voor geldWie wil er nou niet wat bijverdienen op het internet. Tegenwoordig kan dit op veel verschillende manieren. De een beter…
Online juwelen kopenOnline shoppen is hot. Winkels verliezen omzet door de opkomst van online winkelen. Steeds meer mensen kiezen voor de vi…
Bronnen en referenties
  • http://www.mejudice.nl/artikel/363/ook-het-uiteenvallen-van-de-gouden-standaard-was-ondenkbaar
  • http://www.dnb.nl/binaries/Geschiedenis%20DNB_tcm46-144511.pdf
  • http://www.landen.net/wisselkoersen/
  • http://members.quicknet.nl/pf.roskam/h14.htm

Reageer op het artikel "De werking van de wisselkoersen en haar geschiedenis"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Weeswijzer
Laatste update: 09-07-2019
Rubriek: Financieel
Subrubriek: Diversen
Bronnen en referenties: 4
Schrijf mee!