InfoNu.nl > Financieel > Diversen > Hoeveel pensioengeld was er eind 2017 in Nederland?

Hoeveel pensioengeld was er eind 2017 in Nederland?

Hoeveel pensioengeld was er eind 2017 in Nederland? De hoeveelheid Nederlands pensioengeld is sinds de financiële crisis van 2008 flink gestegen. Deze stijging is een gevolg van het feit dat pensioenfondsen financieel gezonder moesten gaan worden om een toekomstige crisis goed te doorstaan. De Nederlandsche Bank ziet erop toe dat alle pensioenfondsen financieel gezond blijven en zij rapporteert ook geregeld over de financiële ontwikkelingen in de Nederlandse 'pensioenwereld'. Alle pensioenfondsen hadden eind 2017 ruim 1300 miljard euro aan belegd vermogen, ruim 750 miljard meer dan in 2008.

Hoeveel pensioengeld was er eind 2017?

Eind 2017 was er ruim 1300 miljard euro aan pensioengeld aanwezig bij alle pensioenfondsen, om precies te zijn 1344 miljard euro aan beschikbare middelen. Tot de grootste pensioenfondsen behoren ABP (Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds), PFZW (Pensioenfonds Zorg en Welzijn), PMT (Pensioenfonds Metaal en Techniek), pbfBOUW (Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Bouwnijverheid) en PME (Pensioenfonds van de Metalektro). Gezamenlijk beschikten zij in 2017 over 780 miljard euro, met elk de volgende cijfers:
  • ABP beschikte over 409 miljard euro
  • PFZW beschikte over 197,2 miljard
  • PMT beschikte over 70,2 miljard
  • Pbf BOUW beschikte over 56,7 miljard
  • PME beschikte over 46,9 miljard

De beschikbare middelen zijn sinds de crisis van 2008 flink gestegen, vooral als gevolg van nieuwe scherpere regels met betrekking tot dekkingsgraden. Als gevolg van de bankencrisis zijn de rentes enorm gedaald, hierdoor levert beleggen voor de pensioenfondsen minder op en is er een groter risico dat pensioenfondsen niet aan hun verplichtingen kunnen voldoen. Omdat te voorkomen zijn pensioenfondsen verplicht om hogere dekkingsgraden na te streven, en als dat niet lukt, om dan pensioenen niet langer te indexeren of zelfs te verlagen.

Ontwikkeling van 'onze' pensioenpot

Nederland kent zeer hoge pensioenreserves, in 2016 was de pensioenpot nog goed voor 60% van al het in Europa opgebouwde pensioengeld en goed voor twee keer ons nationaal inkomen. Vóór het begin van de crisis in 2007 bevatte de pensioenpot nog maar 700 miljard, het belegd vermogen van alle pensioenfondsen gezamenlijk kende vanaf 2007 de volgende ontwikkeling:
  • Eind 2007: 683,193 miljard euro
  • Eind 2008: 576,049 miljard euro
  • Eind 2009: 663,910 miljard euro
  • Eind 2010: 746,660 miljard euro
  • Eind 2011: 802,201 miljard euro
  • Eind 2012: 916,876 miljard euro
  • Eind 2013: 951,466 miljard euro
  • Eind 2014: 1133,424 miljard euro
  • Eind 2015: 1148,156 miljard euro
  • Eind 2016: 1265,534 miljard euro
  • Eind 2017: 1338,065 miljard euro

Hoeveel pensioengerechtigden zijn er?

Bij pensioenen zijn er drie groepen te onderscheiden: dat zijn deelnemers, deze betalen nu premie en bouwen hun pensioen op voor later. Dan zijn er gewezen deelnemers, ook wel slapers genoemd, deze hebben pensioen opgebouwd maar hebben op dit moment nog geen pensioengerechtigde leeftijd bereikt. Het kunnen bijvoorbeeld werknemers met tijdelijke contracten zijn. En tot slot zijn er de pensioengerechtigden, zij ontvangen momenteel pensioen. De pensioengerechtigden zijn met 1.890.676 in 1997 gestegen naar 3.244.346 in 2016, dat is een forse toename. De actieve deelnemers zijn in 1997 met 4.867.545 gestegen naar 5.502.785 in 2016, met een piek in 2004 toen er 6.245.945 deelnemers waren. De gewezen deelnemers vormen de grootste groep, in 1997 waren dat er 6.551.865, er was even een piek in 2009 met 9.507.451, maar in 2016 waren er nog meer, namelijk 9.618.287 gewezen deelnemers.

Dekkingsgraden

Een pensioenfonds heeft pensioenverplichtingen, deze verplichtingen hebben een bepaalde waarde en geven aan hoeveel er vandaag en de komende tijd uitbetaald moeten worden aan alle pensioengerechtigden. Het ingelegde pensioengeld waarmee een fonds belegt moet hoger zijn dan de pensioenverplichtingen om zo risico's als gevolg van beleggingen op te kunnen vangen. De verhouding tussen deze twee waarden heet de dekkingsgraad. Deze wordt berekend door de bezittingen (beleggingen) van het fonds te delen door de pensioenverplichtingen, ook technische voorzieningen genoemd. De totale technische voorzieningen van alle fondsen samen stonden eind 2017 op 1.227,030 miljard euro. Een pensioenfonds met een dekkingsgraad van 150% heeft het goed voor elkaar, voor elke euro die het fonds verplicht is uit te betalen heeft ze 1,50 euro in de pensioenpot. De wettelijke vereiste dekkingsgraad ligt voor de meeste pensioenfondsen op 104,2%. Als een pensioenfonds deze eis niet haalt moet het pensioenfonds aan de slag om een herstelplan op te stellen. In dit herstelplan worden dan maatregelen getroffen om het fonds weer financieel gezond te maken. Denk aan als het niet langer indexeren van pensioenen of zelfs het verlagen van pensioenen.

Dekkingsgraden van de vijf grootste fondsen

De dekkingsgraden van de vijf grootste fondsen stonden er in 2017 beter voor dan in 2016. Ze stonden van alle vijf boven de 100%, met pbfBouw met 117,9% als uitschieter. In 2016 stonden de meeste van deze vijf fondsen nog ruim onder de 100%, behalve pbfBouw die een dekkingsgraad had van 110,3%.

Beleidsdekkingsgraden

Sinds januari 2015 moeten pensioenfondsen werken met beleidsdekkingsgraden, dit zijn de gemiddelde dekkingsgraden van de afgelopen 12 maanden. Elk kwartaal wordt er door de Nederlandsche Bank een nieuwe vereiste beleidsdekkingsgraad vastgesteld. De beleidsdekkingsgraad loopt altijd iets achter op de trend van de gewone dekkingsgraden. Boven de wettelijk vastgestelde grens van 110% beleidsbedekkingsgraad mogen fondsen weer gedeeltelijk gaan indexeren. Op veel websites van pensioenfondsen zijn de meest recente dekkings- en beleidsdekkingsgraden te vinden.

Statistisch nieuws van de Nederlandsche Bank
De Nederlandsche Bank (DNB) presenteert met regelmaat nieuwe cijfers over onder andere de stand van dekkingsgraden, het belegd vermogen en de pensioenverplichtingen. De volgende cijfers komen uit DNB nieuwsberichten van januari 2017 en januari 2018. De beleidsdekkingsgraad van alle pensioenfondsen stond eind december 2017 op 106,5%, dit was 9% hoger dan eind 2016, toen deze 97,5% was. De dekkingsgraad stond eind december 2017 op 108,7%, dit was 6,6% hoger dan een jaar eerder toen deze op 102,1% stond. De pensioenverplichtingen stonden eind 2017 op 1236 miljard euro, eind 2016 was dat 1246 miljard. De beschikbare middelen hadden eind 2017 een waarde van 1344 miljard euro, dat was 72 miljard meer dan eind 2016 toen het nog 1272 miljard euro betrof.

Meer pensioenfondsen boven de 110% in 2017 dan in 2016

Voor de meeste pensioenfondsen geldt een vereiste dekkingsgraad van 104,2%. Eind 2017 voldeden 54 pensioenfondsen niet aan die eis, dit waren in aantal 25% van alle pensioenfondsen, 64% van alle actieve pensioendeelnemers en 60% van alle pensioengerechtigde deelnemers. Eind 2016 voldeden 61% van alle pensioenfondsen niet aan deze eis, dat waren toen 4,1 miljoen actieve pensioendeelnemers en 2,4 miljoen pensioengerechtigde deelnemers. Het aantal pensioenfondsen dat mocht indexeren was in 2017 gestegen, deze fondsen zaten met hun beleidsdekkingsgraad boven de grens van 110%. In aantal hadden deze fondsen samen 927.000 actieve deelnemers en 837.000 pensioengerechtigde deelnemers. Eind 2016 waren dit er nog maar 430.000 en 154.000.
© 2018 Blauwevinvis, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Waardeoverdracht pensioen in gevaar door lage dekkingsgraadWaardeoverdracht pensioen in gevaar door lage dekkingsgraadAls je van baan wisselt kun je het via de vorige werkgever opgebouwde pensioen in principe overhevelen naar het pensioen…
Verlies van koopkracht door schrappen pensioenindexeringVerlies van koopkracht door schrappen pensioenindexeringAls gevolg van de tegenvallende beleggingsresultaten en de lage rentes, zijn veel pensioenfondsen al een aantal jaren on…
Pensioenfondsen en beleggingenDoor de kredietcrisis zijn veel pensioenfondsen in slecht weer terecht gekomen. Met name door zeer slechte resultaten op…
Pensioenakkoord in hoofdlijnenPensioenakkoord in hoofdlijnenVakbonden, werkgevers en kabinet werden het begin juni 2011 eens over een pensioenakkoord. Wat zijn nu de hoofdlijnen va…
Dekkingsgraad tekort pensioenfondsenPensioenen zijn een hot item, verschillende pensioenfondsen hebben een te lage dekkingsgraag en zullen stappen moeten on…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Kschneider2991, Pixabay
  • https://www.dnb.nl/nieuws/nieuwsoverzicht-en-archief/Statistischnieuws2018/index.jsp
  • https://www.dnb.nl/nieuws/nieuwsoverzicht-en-archief/statistisch-nieuws-2017/dnb364880.jsp
  • https://statistiek.dnb.nl/dashboards/pensioenen/index.aspx
  • https://nos.nl/artikel/2213738-wanneer-gaan-de-pensioenen-weer-eens-omhoog.html

Reageer op het artikel "Hoeveel pensioengeld was er eind 2017 in Nederland?"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Blauwevinvis
Gepubliceerd: 19-03-2018
Rubriek: Financieel
Subrubriek: Diversen
Bronnen en referenties: 5
Schrijf mee!