InfoNu.nl > Financieel > Diversen > Rick van der Ploeg over beleggen

Rick van der Ploeg over beleggen

Op de door Reed Elsevier georganiseerde congressen -Grip op je Vermogen- werden vaak topsprekers uitgenodigd. Wat kunt u het best doen met uw geld om een zeker rendement te halen? Een samenvatting van de toespraak (2014) over beleggen en over de wereldeconomie van Rick van der Ploeg, hoogleraar economie te Oxford. Op het Grip op je vermogen-congres sprak de heer van der Ploeg in hoofdzaak over drie onderwerpen:

Vermogen

Wat kunt u het beste doen met uw geld in de huidige economische constellatie; dat wil zeggen: spaart u genoeg geld voor uw oude dag?

Deze vraag kan het best worden beantwoord door risicoanalyse toe te passen. Risicoanalyse betekent een afweging maken tussen zekerheid en verwacht rendement. Een veel gebruikt model waarin deze afweging gemaakt wordt is het Capital Asset Pricing Model. Onder de kop "beleggingsadvies John Kay" vindt u alle aanbevelingen op een rij.

Risicoanalyse in het beleggen

Iemand die jong is, heeft nog een heel werkend leven voor zich, een ouder iemand heeft minder arbeidzame jaren voor zich en heeft een grotere kans om te overlijden. Het grootste risico dat u als belegger loopt, is komen te overlijden. Daarnaast is in veel gezinnen wanneer de kinderen het huis uitgaan- minder geld voor uitgaven nodig. In het algemeen gaat men zo rond het 65-e levensjaar ontsparen en rentenieren. Vandaar dat het belangrijkste beleggingsadvies luidt:
  • jonge mensen - mogen beleggen met hoger risico; hun verdiencapaciteit over hun verdere leven en incasseringsvermogen is groter
  • oudere mensen - moeten minder risicovol beleggen, omdat ze minder snel kunnen herstellen als het fout gaat (ze hebben minder arbeidsinkomen in het vooruitzicht)

Hoe moet men beleggen?
Voor deze vraag duiken we ook in de risicoanalyse. Belangrijk werk in dit veld komt van de Amerikaanse econoom Harry Markowitz. Deze man, tevens vader van de moderne portfolio theorie (MPT), laat in -Mean Variance Analysis- zien hoe risico en verwacht rendement met elkaar samenhangen. Zeer goede rendementen zijn meestal risicovol, terwijl bij lage rendementen -en veel competitie op de markt- men zeker weet dat men het verwachte rendement gaat krijgen.

Wanneer het verwacht rendement als functie afgezet wordt tegen het risico, dan is het duidelijk dat de ideale situatie een maximaal rendement met een zeker risico is. Een zeer hoog risico kan echter niet samengaan met een zeer hoog verwacht rendement.

Risicoanalyse gaat om de volgende vraag:
  • Hoeveel risico kan ik me permitteren?

Jonge mensen kunnen hoger in de risicocurve gaan zitten, omdat ze eventuele klappen makkelijker kunnen opvangen in het leven dat nog voor hen ligt.

Beta en spreiding

De wereld verandert van minuut tot minuut, evenals de vraag (en het aanbod van) naar goederen en diensten. Vandaar dat sommige bezittingen meer waard worden in bepaalde situatie's; andere bezittingen kunnen minder waard worden onder dezelfde omstandigheden.

  • β = beta = in hoeverre bewegen uw aandelen/obligaties mee met de markt?

De beta -ook wel covariantie genoemd- geeft de gevoeligheid van uw bezittingen aan ten opzichte van de marktbeweging. Een aandeel of asset kan gevoelig zijn voor specifieke gebeurtenissen op de markt (zonder dat we er iets aan kunnen veranderen). Dit soort gevoeligheden vallen onder het 'systeemrisico'.

  • systeemrisico - valt niet aan te ontkomen
  • idiosyncratisch risico - kan men gedeeltelijk teniet doen door spreiding en diversificatie

Om op het juiste punt te gaan zitten in de risicocurve moeten we de onderdelen in onze portefeuille spreiden. Heeft men bijvoorbeeld aandelen die veel waard zijn in de zomer, dan is het verstandig om tegelijkertijd aandelen te bezitten die het minder goed in de zomer en beter in de winter doen. Omdat er minder inkomsten van het tweede aandeel nodig zijn, draagt dit bij aan een stabiel verwacht rendement.

Hoeveel moeten we beleggen?
Dit hangt af van hoe goed de spreiding werkt ten opzichte van de rest van de portefeuille. Als voorbeeld noemde van der Ploeg het land Noorwegen -waar hij de regering adviseert- dat veel aandelen bezit van de eigen olie die nog in de grond zit. De portfolio van de Noorse overheid zou kunnen worden uitgebreid met assets die een tegengestelde beweging aan olie maken.

Beleggingsadvies John Kay

Bovengenoemde achtergronden van risicoanalyse vinden we terug in -The long and the short of it- van John Kay, een zeer gewaardeerd columnist van de financial times. Samengevat luiden zijn adviezen:
  1. Los eerst uw schulden af. Sommige mensen hebben hoge schulden/hypotheken tegen een hoge rente en tegelijkertijd belegt men; dit heeft natuurlijk geen zin. Met een offset-hypotheek heeft men extra aflossingsmogelijkheden.
  2. Spreiding gerelateerd aan leeftijd. Bent u jong of oud? Dit geeft in eerste instantie het te permitteren risico aan. In de zogenaamde life-cycle fondsen is de leeftijd van koper verrekend.
  3. Spreid de aankooptijdstippen. Koop dus niet in een keer voor 50.000 koninklijke olie, maar koop dit in portie's zodat u voorkomt dat prijsschommelingen u een duurkoop bezorgen.
  4. Spreid in het soort bedrijf, koop onderdelen waarvan de beta's tegengesteld zijn (orthogonaal).
  5. Spreid in regio. Koop niet alles van Nederlandse bedrijven. maar probeer te kijken waar nog meer actie is. Tegenwoordig is er veel activiteit en groei in de BRICS-landen
  6. Do it yourself (DIY). Koop alleen iets waarvan u de werking kunt uitleggen aan uw vrouw/man. Vermijd dure adviseurs en beursgoeroe's.

Zoals bij life-cycle fondsen de leeftijd verwerkt is in de samenstelling van uw portfolio, kunt u ook producten kopen waarbij de spreiding al uitgevoerd is. U koopt dan een kant en klaar mandje met verschillende onderdelen (zoals bijvoorbeeld exchange traded funds).

Wereldeconomie

Zoveel economen, zoveel meningen, is vaak de gedachte bij niet-economen. Dat blijkt mee te vallen; de belangrijkste modellen van economen kunnen worden onderverdeeld in twee scholen:
  1. Keynes - economie stimuleren door de vraag te vergroten, geld moet rollen, multiplier
  2. von Hayek / Friedman - vrije marktkapitalisme, laisser faire

Keynes was de econoom die voorstelde om na de Tweede Wereldoorlog reparatiebetalingen uit te voeren aan de Duitse overheid. De belangrijkste gedachte hierachter was dat door te investeren in nieuwe projecten en economieën, de gehele economie een flinke boost krijgt vanwege het multiplier-effect.

  • multiplier = de factor die aangeeft in hoeverre de consumptie en bestedingen omhoog gaan als het nationaal inkomen stijgt (bijvoorbeeld door stimulatie door de overheid)

Als voorbeeld: de overheid vergroot de vraagzijde van de economie door geld te pompen in de auto-industrie. Hierdoor gaan autofabrikanten meer produceren, en zelf meer investeren. Allerlei verwante bedrijven, personen, en instanties gaan hiervan profiteren en zien hun inkomsten stijgen. Een gedeelte van dit extra inkomen levert opnieuw geld op, als het wordt besteed voor consumptie. Op deze wijze vermenigvuldigt de multiplier zichzelf door de economie.

Het multiplier-effect is niet oneindig; er zal op gegeven moment een verzadiging ontstaan. Bovendien wordt niet het gehele inkomen gebruikt voor consumptie, maar er lekken gedeeltes weg via:
  • besparingen - spaarlek
  • belastingen - belastinglek
  • consumptie van buitenlandse goederen - importlek

Het model van Keynes heeft prima gewerkt tot de jaren ' 70. In die tijd was een ander model in opmars: het vrije marktkapitalisme van von Hayek. De basisgedachte achter dit model is het "laisser faire"; men moet de bevolking niet teveel knechten met regels en uitkeringen. Minder macht voor de vakbonden, en minder regels zou leiden tot een minder starre en beter draaiende economie. In deze tijd kwam ook het boek 'The fatal conceit of socialism' uit.

Volgens van der Ploeg kan de economische crisis van de jaren 80 verklaard worden, doordat men in die tijd meer kocht en wilde hebben, dan men zich kon veroorloven. De olieprijzen rezen de pan uit; men kan spreken van een aanbodcrisis, vandaar dat aanbod-economen als von Hayek in zwang raakten.

De financiële crisis van 2008

Het probleem met "laisser faire" is dat banken en andere instanties vaak meer weten (over meer informatie beschikken) dan consumenten. We moeten concluderen dat er veel misbruik in de financiële wereld heeft plaatsgevonden. Dit heeft zich geuit in te lage kredietstandaarden, een gebrek aan regulering, en teveel roekeloos gedrag.
Evenals bij aankoop van een aandelenportefeuille moet u niet kopen, wanneer u het product niet begrijpt. Er is een windhandel in financiële producten ontstaan, waardoor veel mensen veel geld hebben verloren. Ook de overheid heeft teveel gesubsidieerd: als men allerlei leningen aangaat puur om fiscale redenen, dan is dat natuurlijk fout.

In een economie moeten er grote onafhankelijke banken zijn; politici mogen geen invloed op dit soort instantie's hebben. Hier dient controle op plaats te vinden. Zo hebben we in Nederland de NMA, die toezicht houdt op de financiële sector; in groter verband hebben we in Europa de Europese Centrale Bank (ECB).

De economische toestand op ons continent na 2008 lijkt een beetje op de situatie van direct na de oorlog. Er is een gebrek aan producten en het geld moet aan het rollen gebracht worden. Nederland en Duitsland hebben veel geïnvesteerd in Zuid-Europa, maar dit geld is belegd in 'rotte assets'. We kunnen concluderen dat we meer gemaakt dan verkocht hebben. Men kent daar veel banken die moeten geherkapitaliseerd worden.
In Engeland was na 2008 de situatie eigenlijk nog ernstiger, omdat dit land in het verleden altijd op de pof heeft geleefd. Als enige voordeel heeft men daar dat de Engelse pond niet gebonden is, en zich snel kan aanpassen aan de economische toestand (en dus een flexibele economie betekent).

Het verlagen van de rente zal volgens Keynes op gegeven moment leiden tot de 'liquidity trap'. De lage rentestand heeft dan geen invloed meer op het stimuleren van de economie. Het IMF onderzocht dat de invloed van de multipliers nog steeds groot is, of zelfs groter ten tijden van crisis.
© 2014 - 2018 Tronic, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Vastgoed: aanbieders besloten vastgoedfondsenVastgoed: aanbieders besloten vastgoedfondsenSlechts enkele jaren geleden was het aantal aanbieders van besloten vastgoedfondsen erg beperkt. Het aantal aanbieders i…
Zelf beleggen (of via de bank)?Zelf beleggen (of via de bank)?Als je gaat beleggen en je bent een beginnende belegger ga je je verdiepen in de ins en outs van beleggen. Dan is de vra…
Smart pricing mobiel: afrekenen per minuut = pure oplichtingPer minuut je mobiele telefoon afrekenen heet ook wel smart pricing. Het lijkt heel normaal, dat je per minuut betaalt v…
Beleggen: wat kost dat?Beleggen: wat kost dat?Beleggen levert geld op, mits je verstandig belegt en goed beleggingsadvies krijgt. Aan beleggen zitten ook kosten verbo…
Rol van banken op Geldmarkt, Kapitaalmarkt en ValutamarktRol van banken op Geldmarkt, Kapitaalmarkt en ValutamarktBanken zijn spelers op de financiële markten, zoals de Kapitaalmarkt, Geldmarkt en Valutamarkt. Wat houden deze markten…
Bronnen en referenties
  • Youtube - lezing Rick van der Ploeg - Grip op je vermogen congres, 2014
  • Grip op je vermogen
  • Mean Variance Analysis, H. Markowitz

Reageer op het artikel "Rick van der Ploeg over beleggen"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Tronic
Laatste update: 19-07-2018
Rubriek: Financieel
Subrubriek: Diversen
Bronnen en referenties: 3
Schrijf mee!