InfoNu.nl > Financieel > Diversen > Eurocrisis: Griekse crisis oorzaken en mogelijkheid Grexit

Eurocrisis: Griekse crisis oorzaken en mogelijkheid Grexit

Eurocrisis: Griekse crisis oorzaken en mogelijkheid Grexit In 2001 bij de toetreding van Griekenland tot de Eurozone heerste er onder de lidstaten weinig verdeeldheid; Griekenland zou een goede aanwinst zijn voor de Eurozone, de economische cijfers van het land lieten al tijden economische groei zien, het had een rijk verleden en daarnaast was op basis van de statistieken geen enkele reden tot weigeren. Hoe anders is het nu in Griekenland. Het land bevindt zich aan de rand van een faillissement. Is een Grexit (Griekenland uit de Euro) anno 2015 mogelijk en kunnen Dijsselbloem en collega's dit verhelpen?

Inhoudsopgave


Externe factoren van het ontstaan van de Griekse crisis

Veel West-Europese banken waaronder Duitse en Nederlandse hebben (of hadden) dochterondernemingen in Griekenland. Doordat zij zich ook bewust werden van risico’s op de financiële markt besloten zij een andere koers te varen; eerst een eigen gezonde financiële situatie. Immers, extra risico behouden op dit moment zou onverstandig zijn en kunnen zorgen voor grotere problemen. Ze trokken lopende leningen in en hierdoor zagen landen buiten Europa de Griekse banken als hulpeloos en een risicovolle investering. Het vertrouwen nam sterk af en Griekenland zat opeens in de gevarenzone. De Europese banken kondigden aan dat zij nooit gedacht hadden dat Griekenland zo snel in de problemen zou komen bij het intrekken van de leningen. Een aantal Economen verweet de Europese banken echter dat zij op het moment van intrekken van de lopende leningen wel degelijk wisten wat het gevolg voor Griekenland zou betekenen in Economische zin.

Door de vervlechting van de wereldwijde economie konden de obligaties gebaseerd op verkeerde hypotheken gemakkelijk van de Verenigde Staten naar de rest van de wereld overslaan. Toen de obligaties in handen van West-Europese banken kwamen vertrok vanzelfsprekend een gedeelte van die obligaties richting Zuid en Oost-Europa waar dochterondernemingen van de West-Europese banken gevestigd waren. Europa werd zich bewust van de risico’s en het vertrouwen nam sterk af. Dochterondernemingen werden losgekoppeld en in veel Zuid-Europese landen ontstonden zo economische problemen.

Dit is hoe verschillende externe factoren hebben bijgedragen aan de economische malaise van Griekenland. Intern gebied moet echter niet vergeten worden aangezien een crisis nooit ontstaat vanuit puur externe factoren. Het is van belang bij het ontstaan van de Griekse crisis om te kijken naar verschillende factoren om zo een compleet beeld van de omvang van die crisis te vormen.

Interne factoren van het ontstaan van de Griekse crisis

De oude en recente economische cijfers van Griekenland
Griekenland heeft in een periode van slechts tien jaar (1991-2000) zijn inflatie tot een aanvaardbaar percentage (voor de toetreding tot de Eurozone) gereduceerd. Pas na toetreding tot de Eurozone daalt het CAB, wat betekent dat Griekenland vanaf 2001 meer is gaan importeren dan exporteren. De toetreding tot de Eurozone heeft voor Griekenland zelf dus veel voordelen opgeleverd, maar voor de Eurolanden zelf veranderde er vrijwel niets, Griekenland is namelijk niet meer gaan exporteren sinds haar toetreding. Wat een land als Griekenland heeft te bieden op het gebied van export, is een vraag die vooral buiten Europa speelt en ook op andere landen van betrekking is.

Als laatste moet opgemerkt worden dat het bruto binnenlands product in principe wel een vaste groei kent (tot aan 2007/2008). Het bruto binnenlands product betreft alle inkomsten in een land en is om die reden belangrijk omdat economische ontwikkeling (per sector) in een land gemakkelijk af te leiden valt door het BBP te bepalen en te vergelijken met voorgaande jaren. De vaste groei in Griekenland liep tot aan 2007 hoger dan het gemiddelde groeipeil in de EU, wat het interessant maakte om Griekenland aan de Eurozone toe te voegen. Een (vrij ontwikkeld) land dat jarenlang bovengemiddeld economische groei noteert klinkt al snel een veilige handelspartner. Vanaf 2008 daalt het BBP echter sneller dan in de rest van de EU. Verklaringen hiervoor zouden onder andere te vinden kunnen zijn bij de export: Door de afname van de export (en toename van de import) is het uiteraard logisch dat Griekse bedrijven zich op de eigen bevolking richten om inkomsten te behouden. Een gedeelte van de bevolking met een hoog inkomen behoudt zijn oorspronkelijke koopkracht, maar aangezien het merendeel van de bevolking echter niet ontzettend welvarend is en de werkloosheid stijgt, daalt de productie in verhouding sneller dan in de rest van Europa. Dit komt in de rest van Europa ook voor, maar de effecten hiervan zijn in Griekenland duidelijker en eerder merkbaar. Dit komt voornamelijk doordat de inkomenskloof groter is dan in de Noordelijke Europese staten als gevolg van een minder progressief (hogere inkomens betalen meer dan lagere inkomens, naar draagkracht) belastingstelsel.

Reacties op de toenmalige toetreding

De cijfers van 1991 tot aan 2001 waarin de Griekse economie op een roze wolk lijkt te drijven zijn zonder enige argwaan geaccepteerd door de Eurozone, terwijl verschillende economen aangaven dat er iets mis was met deze cijfers. Toetreding van landen stond kennelijk niet hoog op de politieke agenda en hierdoor ontbrak de controle op de verstuurde cijfers.
Griekenland zelf heeft in 2008 voor flink wat opschudding gezorgd toen publiekelijk aan het licht kwam dat zij met de cijfers gefraudeerd hadden. Het frauderen van cijfers bleek al aan de gang voor de toetreding tot de Eurozone. Verschillende Eurosceptici spreken over het zich 'binnen liegen van Griekenland'.

Naast het feit dat Griekenland zelf fraudeleus bezig was, spreken veel hedendaagse politici over het gebrek aan controle van de Europese commissie bij de toetreding van Griekenland in 2001. De controle zou te kortzichtig geweest zijn. Te weinig werd er gekeken naar de politieke situatie, waarheidsgetrouwheid van de financiële cijfers en economische prognoses. Verschillende politici (waaronder Angela Merkel) scharen zich achter dit verhaal en menen dat voorgangers te weinig gekeken hebben naar de toekomst.

Fraude en de gevolgen

In de gehele geschiedenis van de Europese Unie is er nog nooit een fraudezaak van deze omvang gedetecteerd. Het politiek samenwerkingsverband van de Europese Unie (en de Eurozone) is voornamelijk op onderling vertrouwen gebaseerd en veel politici zagen dit dus als iets schokkends. Als Griekenland op deze manier in de Eurozone is gekomen, zouden andere inmiddels toegetreden landen dan hetzelfde hebben gedaan? Het onvermijdelijke gevolg was dat het vertrouwen zowel in Griekenland als in de gehele Europese Unie afnam, wat een grote factor was voor het ontstaan van de Griekse crisis.
Naast fraude van de regering moet ook opgemerkt worden dat de Griekse burgers op het gebied van fraude en belasting ontduiken veel hoger scoren dan andere Euro landen waardoor Griekenland het laagst van alle Euro landen staat op basis van effectiviteit van de economie.

Motieven

De meeste (of grootste) belasting ontduikers bevonden zich vooral in de hogere economische klassen. Zij hadden vaak hoge politieke functies en weigerden zichzelf financieel te benadelen door een nieuw belastingsysteem op te zetten. Zelfzucht is een slechte eigenschap en helaas veelvoorkomend in Griekenland blijkt uit cijfers van onder andere het World Economic Forum. Het is echter ook enigszins te verklaren. Waarom zou iemand zichzelf financieel benadelen wanneer hij toch niet als schuldige aangewezen kan worden omdat cijfers een geheel andere weergave geven van de economische situatie? Er zijn maar weinig mensen die de gevolgen op een dergelijk moment overzien en kiezen om het juiste te doen. Omdat overheidsinstanties elkaar steunen in de corruptie door transparantie van belasting ontduiken en uitgaven te vervagen, konden politici, academici en doctoren ongestoord doorgaan met belasting ontduiken.

Problemen met de economie

Bedrijfsklimaat en concurrentie

Terugkomend op de export van Griekenland is dus gebleken dat deze enorm is afgenomen ten opzichte van de import. Griekenland kan niet goed concurreren met de andere Europese landen omdat zij nog steeds hoge prijzen rekenen voor bijvoorbeeld opslag en arbeid, daarnaast hebben zij een hogere inflatie ten opzichte van de rest van Europa (vanaf ongeveer 2007 tot en met 2010). Dit zorgt ervoor dat de salarissen van werknemers moeten stijgen of dat er werknemers weg moeten (om enerzijds koopkracht te behouden en anderzijds bedrijfswinsten te behouden). Gevolg hiervan is weer dat productie niet optimaal benut kan worden en Griekenland zichzelf uit de markt prijst. Andere opkomende landen anticiperen veel beter op de concurrentie en blijven zo in de markt. De Grieken hebben op dit gebied jarenlang niks uitgevoerd en dit heeft bijgedragen aan een slecht economisch klimaat. Ook is gebleken dat het bedrijfsklimaat, dus de gemakkelijkheid waarmee bedrijven zich kunnen vestigen en de bedrijfsvoering, ongunstig in Griekenland, voornamelijk door de slechte werking van het ambtenarenapparaat en de bureaucratie.

Arbeidsparticipatie

Als laatste moet niet vergeten worden dat Griekenland op sociaal gebied kampt met een vergrijzende bevolking. Dit probleem kent de rest van Europa uiteraard ook, maar de pensioenleeftijd in Griekenland lag in 2010 op 57 jaar, waardoor de arbeidsparticipatie in Griekenland rond de 60 % schommelt. Dit is erg laag en de Griekse regering kampt op dit gebied met veel uitgaven. Volgens Eurostat (2010) neemt de bevolking vanaf 2020 af en zou het aandeel ouderen (+64) verdubbeld zijn in 2050 tot 57,5 %. Om de economie draaiende te houden is dit uiteraard een grote klap voor de arbeidsparticipatie.

Actuele Griekse problemen, Grexit (2015)

De mogelijkheid van een Grexit
Rond het einde van 2014 en begin van 2015 rijst de mogelijkheid van een Grexit: de exit van Griekenland uit de Eurozone of de gehele EU. De overwinning van de Links-radicale partij Syriza in 2015 deed de verhoudingen tussen Europa en Griekenland geen goed. De partij is streng anti-Europees en wil zo min mogelijk concessies doen in ruil voor financiële steun.

De vraag is echter of deze scherpe tegenstelling kan leiden tot een daadwerkelijke Grexit. Sommigen professoren en economen spreken van een mogelijkheid, anderen doen het af als stemmingmakerij. Na de overwinning van Syriza herhaalde Tsipras (de nieuwe Griekse premier) zijn plannen: een herziening van het huidig noodplan en een einde maken aan bezuinigingen van Griekenland die in navolging van dit plan werden bedacht.

De Griekse minister van Financiën Yanis Varoufakis deelde uiteraard Tsipras' mening: hij weigerde in gesprek te gaan met verschillende Europese instellingen om druk te zetten achter de plannen die Syriza had. Als reactie hierop besloten alle ministers van Financiën van de EU-landen, onder leiding van Jeroen Dijsselbloem, via gesprekken met Griekenland tot een oplossing te komen. Dit resulteerde in heftige gesprekken waarin alle partijen niet toegaven.

De oplossing is dus nog lang niet gevonden en het geld in Griekenland (ook van de regering) raakt snel op. De onrust in Griekenland neemt enorm toe naar aanleiding van het falen van de gesprekken en burgers beginnen aan een bankrun op kleine schaal. Dit kan op den duur leiden tot een Grexit, hoewel Syriza zelf heeft aangegeven hier niet op uit te zijn: zij willen dat alle partijen eruit komen en Griekenland op de lange termijn stabiliteit kent. Natuurlijk is het een lastige kwestie of Griekenland überhaupt tot stabiliteit kan komen.

De gevolgen van een Grexit

De volgende vraag die menig econoom zich stelt is wat de mogelijke gevolgen zijn van een Grexit. Een aantal gevolgen zijn duidelijk: Griekenland zal bij het verlaten de Griekse Drachme invoeren die overeenkomstig gedevalueerd wordt. Dit leidt er natuurlijk toe dat Griekenland zijn schulden (bestaande uit alle leningen) niet kan betalen en de Euro landen hun geld op korte termijn niet terug kunnen zien. Daarnaast zijn sommige economen en ministers nog steeds bevreesd voor het 'domino-effect'. In 2012 sprak men al over dit effect en de catastrofale gevolgen voor de EU waarin vrijwel alle zuidelijke lidstaten om zouden vallen als Griekenland zijn schulden niet meer kon betalen.

In 2015 is de situatie enigszins gewijzigd: enkele economen menen dat het (traag) economisch herstel in de EU en de andere zuidelijke lidstaten ervoor heeft gezorgd dat een Grexit minder desastreuze gevolgen voor de EU zou hebben. Dit is echter lastig te beoordelen omdat de zuidelijke lidstaten weliswaar positieve cijfers laten zien, maar zich nog steeds in zeer fragiele toestand bevinden.

Daarnaast speelt het geopolitiek sentiment op: Als de Europese Unie de problemen van Griekenland niet weet op te lossen, staat Rusland ervoor open om Griekenland financieel te steunen. Een pact tussen Griekenland en Rusland laat zien dat de blokkade van Europa ten opzichte van Rusland weinig voorstelt en betekent voor Rusland en Griekenland een belangrijke partner.

Als laatste laat een Grexit volgens sommige EU-critici zien dat de EU niet in staat is om een klein probleem op te lossen: Griekenland is een economisch kleine staat in de EU en na jarenlang gezever met leningen is de EU niet in staat geweest het land uit de problemen te helpen en is het failliet gegaan. Dat toont volgens sommige critici de onkunde van het Europees politiek-economisch bestel

D-Day Griekenland

Op 22 juni 2015 is de zogenaamde deadline voor Griekenland: er wordt gesproken door de ministers van Financiën van de Eurolanden om tot een akkoord met Griekenland te komen over het betalen van haar schulden aan de schuldeisers. Indien de oplossingen van Griekenland die zij hebben aangedragen als onvoldoende worden beschouwd, bestaat een mogelijkheid dat de achttien Eurozone landen besluiten dat Griekenland de zone moet verlaten.

Aanleiding tot de hectiek is een eis van IMF-voorzitter Lagarde. Het land moet voor 1 juli 2015 een schuld van 1,5 miljard aflossen. Uitstel behoort dit keer niet tot de mogelijkheden. Indien Griekenland niet betaalt of tot een akkoord komt met de schuldeisers verkeert het land in surseance van betaling en is er een grote kans dat het land failliet gaat. De Eurolanden gaan alleen akkoord hebben zij gezegd indien Griekenland verder zal bezuinigen en hervormingen doorvoert om stabiliteit in het land te waarborgen. De verwachtingen voor 22 juni 2015 waren laag onder politici, onder beleggers wel een stuk beter.

Uiteindelijk bleek op 22 juni 2015 dat een beslissing over de Griekse plannen pas later deze week volgt omdat er naar de details van de plannen gekeken moet worden en alles (her)berekend dient te worden. De Europolitici verklaarden dat de plannen (met name pensioenleeftijd en BTW tarief) een welkome stap in de goede richting zijn. De verwachting is dat in de week van 22 juni 2015 - 26 juni 2015 een definitief akkoord bereikt kan worden.

Op 27 juni 2015 is er echter geen akkoord tot stand gekomen en heeft de Griekse minister van financiën Varoufakis de onderhandelingen verlaten tussen de Euroministers. Aanleiding van deze precaire situatie is dat de Griekse minister-president Tsipras een referendum in Griekenland wil houden over de vraag of men mee moet gaan in de eisen die de schuldeisers van Griekenland stellen. Tsipras gaf hierbij een negatief stemadvies uit aan de bevolking, wat de ministers van financiën in de Eurozone irriteerde. Griekenland krijgt zonder verandering geen financiële hulp en geen verlenging van de uiterste betalingsdatum. De kans is dan groot dat Griekenland uit de Euro vertrekt of failliet gaat indien deze situatie niet verandert. Griekenland bevindt zich op dat moment namelijk in gebreke, wat ertoe kan leiden dat het land failliet gaat.

Op 5 juli 2015 is de uitslag van het Grieks referendum bekend geworden over of Griekenland meer bezuinigingen van de Europese Unie moet accepteren of niet. Griekenland heeft als volgt gestemd: 61 procent stemde 'nee' (oxi) en 39 procent 'ja' (nai). Het merendeel van de Grieken heeft zich dus tegen de voorstellen van de Europese geldschieters uitgesproken. De opkomst was met 62 procent erg hoog.

De uitslag is voor de Europese Unie een groot probleem. Ondanks de waarschuwingen van Brussel dat Griekenland zichzelf uit de onderhandelingen gooit, koos een grote meerderheid tegen meer bezuinigingen. Daarnaast is de uitslag een persoonlijke zege voor Syriza en Alexis Tsipras, de premier. Hij zou bij een grote overwinning voor 'ja' opstappen. Men had eerst verwacht dat het een nek-aan-nek race zou worden tussen beide kampen, maar daar was geen enkel moment sprake van. De excentrieke minister van Financiën Yanis Varoufakis is opgestapt na de uitslag. Hij verklaarde dat dit de wens was van veel Eurolanden, die niet met hem willen en kunnen onderhandelen. Tsipras oordeelde dat een vertrek beter zou zijn voor de onderhandelingen en dus moest Varoufakis vertrekken. Opvolger voor Varoufakis is Euclid Tsakalotos, de huidige staatssecretaris van Buitenlandse Zaken.

Donderdag 9 juli 2015 moet een plan gepresenteerd worden door Griekenland. De dag daarna volgt een analyse door experts, waarna het oordeel van de Eurogroep op 11 juli 2015 volgt. Zondag 12 juli 2015 is de nieuwe deadline voor Griekenland vastgesteld. Er moet dan een overeenkomst met Griekenland worden gesloten over de crisis. Dit heeft het ECB bepaald. Zonder de ECB en haar noodsteun kan de Griekse economie niet langer draaien en is een faillissement dichtbij.

Mogelijke gevolgen van het Grieks referendum

Door de uitkomst van het referendum van 6 juli 2015 is Griekenland een stap dichterbij de val uit de euro. Het Griekse volk heeft dit met een ruime meerderheid beslist. Sommige Europolitici noemden het referendum niet iets over de laatste voorstellen van de schuldeisers, maar een definitief ja of nee. Dit moet de tijd nog uitwijzen. Er zijn ongeveer drie scenario's denkbaar:
  1. Scenario deal: Er komt een deal met de Europese Unie. Dit betekent dat Griekenland weer hervormingen moet invoeren, in ruil voor een schuldverlichting. Daarnaast volgt dan een derde noodlening uit het noodpakket voor de Grieken om op korte termijn solvabel te blijven en een nieuw ECB krediet om op lange termijn aan de hervormingen te voldoen.
  2. Scenario Grexit: Het overleg strandt gelijk. Beide partijen zetten de hakken in het zand. Dit betekent dan geen ECB krediet en een versnelde herinvoering van de Drachme. Dit is echter niet waarschijnlijk, omdat er grote onzekerheid onder economen en politici heerst over de vraag wat een uittrede en mogelijk failliet gaan van een EU-land teweegbrengt.
  3. Scenario zelfde voet: Dit is een scenario voor de korte termijn. Er komt overleg, zonder grote deal. Wel enkele afspraken, maar niet op de grootste pijnpunten (pensioenen, BTW). Het ECB gaat hier waarschijnlijk overstag met een nieuw noodkrediet. Echter is wel de mogelijkheid door gebrek aan hervormingen dat een parallelle noodmunt moet ingevoerd worden om salaris voor ambtenaren te kunnen betalen. In feite wordt hier op dezelfde voet doorgegaan als eerst het geval was.

In de nacht van 12 juli op 13 juli 2015 is een akkoord in de Eurotop bereikt over een nieuw noodpakket voor Griekenland. Donald Tusk (voorzitter) zegt dat alle regeringsleiders voor het steunpakket hebben gestemd. Er is onderhandeld en daaruit is voortgekomen dat alle regeringsleiders vinden dat Griekenland flink moet hervormen. In ruil voor alle hervormingen komt er de komende drie jaar tussen de 82 en 86 miljard euro vrij via het ESM (Europees Noodfonds).

Er is echter nog geen akkoord met Griekenland bereikt. Woensdag 15 juli 2015 moet het Grieks parlement akkoord gaan met het akkoord wat gesloten is door de regeringsleiders. De vraag is echter of Tsipras (met name bepaalde ministers in zijn partij) en het parlement akkoord gaan met de strenge eisen. De beurzen verwachten in ieder geval een positieve uitkomst: de Europese beurzen stijgen.

Premier Mark Rutte heeft toegegeven dat hij zijn verkiezingsbelofte in de kern heeft geschonden nu er waarschijnlijk weer geld richting Griekenland gaat. Een klein overzicht wat er in het akkoord van de EU staat:
  • Griekenland moet de pensioenleeftijd naar 67 opschroeven.
  • Griekenland moet de BTW verhogen
  • Griekenland moet de voorstellen van eerder in juli 2015 aanscherpen. Met name bij de arbeidsmarkt en de energiemarkt.
  • Er moet voor 50 miljard aan staatsbezittingen geprivatiseerd worden.

Nieuwe Griekse financiële noodsteun

Op 16 juli 2015 heeft het Grieks parlement met een ruime meerderheid ingestemd met de voorwaarden van de Eurozone voor een nieuw noodpakket. Er stemden 229 parlementariërs voor de plannen, 64 tegen en 6 parlementsleden die geen stemming uitbrachten. Het parlement heeft nu ingestemd met strenge bezuinigingen. Er komt een belastingverhoging, de pensioenleeftijd gaat omhoog en de onafhankelijkheid van het statistiekbureau van de Griekse overheid moet gegarandeerd worden door strenge wetgeving.
Bij de stemming bleek al snel dat een groot gedeelte van de aanhang van Tsipras niet instemde met de voorwaarden. Aangezien Tsipras dus weinig steun van zijn eigen partij krijgt, is het logisch dat er in de loop van 2015 (herfst) nieuwe verkiezingen in Griekenland komen.
De Eurozone reageerde positief op het nieuws. Er komt nu sowieso een noodlening van 7 miljard uit het Euro noodfonds richting Griekenland.

Op 19 augustus 2015 stemde de Nederlandse Tweede Kamer in met Europese noodsteun van 86 miljard euro aan Griekenland. Nederland zelf helpt Griekenland met ongeveer 5 miljard. Naar aanleiding van dit nieuws heerste er een opgewekte stemming onder Griekse en diverse Europese politici. Dit was natuurlijk anders bij Eurosceptici.

Ontslag Griekse premier Tsipras en nieuwe Griekse verkiezingen (augustus/september 2015)

Op 20 augustus 2015 kondigde premier Alexis Tsipras zijn ontslag aan. Op 21 augustus 2015 treedt de premier van Griekenland af waarna een hoge rechter de interim regering tot de (vervroegde) verkiezingen zal moeten leiden. Het vertrek van Tsipras zat er al langer aan te komen. Het feit dat de Grieken weer moeten hervormen zorgde voor veel opschudding en problemen omtrent vertrouwen binnen zijn partij. Er lijkt nu dus een einde te komen aan het heersen van Syriza. Veel Griekse stemmers voelen zich bedrogen en richten zich weer op de traditionele conservatieve Nea Demokrateia partij.

Conclusie Griekse crisis

Er kan gezegd worden dat de vertrouwenskwestie omtrent Griekenland zorgde voor een kettingreactie in de Europese Unie. Zuid-Europa stond (voornamelijk in de media) al jarenlang bekend als een gebied waar de bevolking niets moest hebben van belasting betalen, maar dat regeringen eenzelfde soort strategie hanteerden verwachtte men niet. Dit is echter niet vreemd, politici zouden zichzelf financieel benadelen wanneer zij de gangbare EU richtlijnen zouden gaan volgen en kozen ervoor dit niet te doen. Daarnaast is er sprake van een structureel achterlopen van de Griekse economie ten opzichte van het buitenland. Dit valt te zien aan de cijfers van de export maar ook bijvoorbeeld bij het bedrijfsklimaat en de arbeidsparticipatie.

De mogelijkheid van een Grexit is afhankelijk van verschillende omstandigheden en leidt in 2015 tot veel opvattingen over de mogelijkheden en de gevolgen. Rond juni 2015 is een Grieks faillissement aanstaande wat alleen door een definitief akkoord voorkomen kon worden.

Lees verder

© 2014 - 2019 Frerdinand, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Gevolgen van een Grieks uittreden uit de eurozoneGevolgen van een Grieks uittreden uit de eurozoneDe nieuwe Griekse regering zoals die in 2015 aantrad, is op ramkoers met haar schuldeisers en dreigde meermaals met het…
Griekse schuldencrisis: wordt de euro in tweeën gesplitst?Griekse schuldencrisis: wordt de euro in tweeën gesplitst?De eurozone bevond zich in 2011 in een crisis waardoor economen gingen twijfelen aan het voortbestaan van de muntunie. E…
Koop en verkoop Griekse staatsobligatiesKoop en verkoop Griekse staatsobligatiesEr is veel te doen rondom de Griekse staatsobligaties. Griekenland heeft te maken met een grote staatsschuld en moet daa…
Vlag van GriekenlandVlag van GriekenlandDe Griekse vlag is een vlag die afwijkt van de meeste vlaggen van Europa. De vlag is namelijk gebaseerd op de Amerikaans…
Brexit en Grexit: Uitstap uit de EU of Eurozonenieuws uitgelichtBrexit en Grexit: Uitstap uit de EU of EurozoneDe woorden “Brexit” en “Grexit” zijn populaire en actuele woorden. Brexit staat voor een scenario waarbij het Verenigd K…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Hslergr1, Pixabay
  • http://www.nationaalkompas.nl/bevolking/vergrijzing/verschillen-internationaal/ (5-1-2014)
  • http://nos.nl/op3/artikel/249792-kritiek-op-de-griek-wat-is-waar.html(21-10-2013)
  • http://epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm/table.do?tab=table&init=1&plugin=1&language=en&pcode=tsdde511(21-10-2013)
  • http://www.finpro.fi/maaprofiilit/kreikka(20-10-2013)
  • IMF WEO (2011) (20-10-2013)
  • http://www.inflation.eu/inflation-rates/greece/historic-inflation/cpi-inflation-greece.aspx (21-10-2013)
  • http://nl.inflation.eu/inflatiecijfers/europa/historische-inflatie/hicp-inflatie-europa.aspx (21-10-2013)
  • http://www.doingbusiness.org/data/exploreeconomies/estonia/(21-10-2013)
  • http://www.doingbusiness.org/~/media/giawb/doing%20business/documents/profiles/country/GRC.pdf(5-1-2014)
  • http://www.volkskrant.nl/vk/nl/2668/Buitenland/article/detail/3499835/2013/08/28/Merkel-toelaten-Griekenland-tot-euro-fundamenteel-fout.dhtml (05-01-2014)
  • http://www.nrc.nl/nieuws/2011/07/13/de-jager-is-duidelijk-griekenland-had-geen-euroland-mogen-worden/ (05-01-2014)
  • http://nieuwsuur.nl/onderwerp/257095-kamerlid-waarschuwde-voor-griekenland.html (05-01-2014)
  • http://www3.weforum.org/docs/WEF_GCR_Report_2011-12.pdf p. 188/189(20-10-2013) (Zie ook ‘tabel 2’ bijlage)
  • http://www3.weforum.org/docs/WEF_GCR_Report_2011-12.pdf p. 20,28 &188 (20-10-2013)
  • http://www.vn.nl/Standaard-Media-Pagina/Griekenland-de-kennis-van-toen.htm(20-10-2013)
  • http://epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm/table.do?tab=table&init=1&language=en&pcode=tec00115&plugin=1 (05-1-2014)
  • Data: IMF WEO (20-10-2013)

Reageer op het artikel "Eurocrisis: Griekse crisis oorzaken en mogelijkheid Grexit"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Frerdinand
Laatste update: 20-08-2015
Rubriek: Financieel
Subrubriek: Diversen
Special: Crisis
Bronnen en referenties: 18
Schrijf mee!