Dwangsom innen met een Wob-verzoek

Dwangsom innen met een Wob-verzoek De Wet openbaarheid van bestuur (Wob) regelt de openbaarheid van informatie door de overheid en wordt door sommigen handig gebruikt om een dwangsom te innen. Als burger kun je een beroep doen op deze wet en informatie opvragen van overheidsorganen. Doordat de Wob ook verbonden is met de 'Wet dwangsom en beroep bij niet tijdig beslissen' is het mogelijk hier een slaatje uit te slaan en worden gemeentes soms voor problemen gesteld wanneer mensen de Wob gaan gebruiken om dwangsommen te innen.

Een Wob-verzoek doen

Kort gezegd regelt de Wob het recht van burgers op informatie van de overheid, in het overheidshandelen. Dit stelt je als burger nog beter in staat te participeren in de democratie. Wanneer je bijvoorbeeld specifiek de besluitvorming omtrent een bepaald dossier volgt maar niet alle informatie waarvoor geheimhouding niet noodzakelijk via het internet of fysiek bij een overheidsinstelling beschikbaar is, dan kun je een verzoek indienen tot openbaarmaking hiervan. Journalisten doen ook vaak een beroep op de Wob om informatie die eerder werd achtergehouden alsnog boven tafel te krijgen. Een Wob-verzoek moet in beginsel aan vijf eisen voldoen:
  • Het moet gericht zijn aan een bestuursorgaan of een organisatie of dienst die onder verantwoordelijkheid van een bestuursorgaan valt.
  • Het verzoek moet specifiek zijn in het soort informatie dat wordt opgevraagd.
  • Het verzoek moet betrekking hebben op informatie waarover het betreffende bestuursorgaan beschikt.
  • Het moet gaan om informatie die op wat voor manier dan ook is vastgesteld (in geschrift, op beeld, digitaal, op geluidsband, etc.).
  • De opgevraagde informatie moet betrekking hebben op het beleid van een bestuursorgaan, dan wel over de voorbereiding en uitvoering hiervan.

Onthullingen door de Wob

De Wet openbaarheid van bestuur is al goed geweest voor een aantal grote onthullingen. Voorbeelden hiervan zijn de volgenden:
  • Via een van de langstlopende Wob-onderzoeken uit de Nederlandse geschiedenis deed het journalistieke radioprogramma Argos diverse onthullingen omtrent de Nederlandse wapenexport. Zij achterhaalden hiermee informatie over ons buitenlands beleid die niet eens beschikbaar was voor Kamerleden.
  • Een actiegroep wist aan informatie te komen die leidde tot de onthulling dan de in Nederland gebruikte stemcomputers de privacy van gebruikers niet konden waarborgen, met als gevolg dat we weer teruggingen naar het gebruik van potlood en papier.
  • RTL Nieuws onthulde mede dankzij een 'wobje' dat politiechefs in Nederland wel erg ruim declareerden.
  • Het Brabants Dagblad deed een boekje open over de ruimhartige afvloeiïngsregelingen voor topambtenaren.
  • In Engeland waar een vergelijkbare wet van kracht is werd onthuld dat de overheid informatie heeft achtergehouden over de betrouwbaarheid en de risico's die verbonden zijn aan verschillende vaccins.

Het eisen van een dwangsom en misbruik van de Wob

Voor de afhandeling van een Wob-verzoek zijn heldere regels opgesteld. Binnen vier weken moet een beslissing worden genomen over het in behandeling nemen van een dergelijk verzoek. Deze termijn kan met vier weken worden verlengd. Heeft de betreffende overheidsinstantie langer de tijd nodig dan kunnen individuele afspraken gemaakt worden. Het aantal verzoeken dat wordt gedaan is echter wel gestegen toen in 2009 de Wet dwangsom en beroep bij niet tijdig beslissen werd ingevoerd.

Deze wet zorgt ervoor dat wanneer overheid niet binnen de wettelijke termijn een besluit op een aanvraag of op een bezwaarschrift neemt, er een dwangsom betaald zal moeten worden door de overheid. Het is precies deze dwangsom waar sommige mensen op azen. Zo heeft de Gelderse gemeente Rijnwaarden te maken met een persoon uit de Filipijnen die doorlopend informatie blijft opvragen over een aantal verkeersboetes. Dit doet zij niet omdat zij nu zoveel interesse heeft in deze boetes, maar omdat ze hoopt dat de overheid niet op tijd een beslissing neemt zodat ze om een dwangsom kan vragen. Er zijn juridische adviesbureaus die hier hun medewerking aan verlenen uit winstbejag. De dwangsom voor de aanvrager kan oplopen tot wel 1.260 euro.

Dergelijke praktijken kunnen gemeentes veel geld kosten. Er gaan dan ook stemmen op om de wet zodanig aan te passen dat dit soort constructies in de toekomst niet meer mogelijk zijn en er geen onzinnige verzoeken meer kunnen worden gedaan of dat in ieder geval de verplichting vervalt om hierop te reageren. Voorlopig moeten gemeentes echter nog wel zien om te gaan met dit soort gevallen. In Friesland heeft er al een gemeente besloten dat Wob-verzoeken voortaan alleen nog maar per post kunnen worden gedaan. Deze verzoeken kunnen in andere gemeenten ook per mail worden gedaan, wat de drempel voor misbruik verlaagt. Onlangs werd ook bekend dat er gemeenten zijn die notoire dwangsom-inners afkopen. Het is al voorgekomen dat een gemeente iemand een bedrag van 300 euro als afkoopsom geboden heeft om zijn verzoek in te trekken om zo maar van het gezeur af te zijn. Minister Plasterk van Binnenlandse zaken heeft aangegeven tegen dergelijke praktijken te zijn omdat het misbruik in de hand werkt.

Dordrecht
De Dortdrechtse veelklager Mustafa Karasahin maakte het wel heel bond: om wraak te nemen op de gemeente stuurde hij dagelijks diverse volslagen onzinnge Wob-verzoeken naar de gemeente. Dit had tot gevolg dat op het gemeentehuis zelfs een speciale afdeling werd opgericht om maar te kunnen voldoen aan de verzoeken. Uiteindelijk is de gemeente naar de rechter gestapt om de man te dwingen op te houden met het insturen van de verzoeken. De gemeente is door de rechter in het gelijk gesteld. Karasahin moet daardoor op straffe van een dwangsom stoppen.
© 2013 - 2020 Dessal, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Commissie bezwaarschriftenDe commissie bezwaarschriften is een adviesorgaan van de gemeente. Wanneer u het niet eens bent met een besluit van de g…
Belastingverdrag zwart geld LuxemburgBelastingverdrag zwart geld LuxemburgDe Belastingdienst zet zijn jacht op zwart geld voort. Er is een bilateraal belastingverdrag met Luxemburg gesloten dat…
De aso-wet: gemeente grijpt in bij lastige burenDe aso-wet: gemeente grijpt in bij lastige burenOp 1 juli 2017 is de aso-wet in werking getreden. Deze wet is bedoeld om overlast van buren aan te pakken. De officiële…
Verzoeken tot een referendum: De procedureVerzoeken tot een referendum: De procedureSinds juli 2015 is het voor de Nederlandse burgers mogelijk om een referendum aan te vragen. Als mensen het niet eens zi…

Uitkeringen en kinderbijslag en wonen in Marokko of Turkijenieuws uitgelichtUitkeringen en kinderbijslag en wonen in Marokko of TurkijeWie in Turkije of Marokko gaat wonen en op dit moment in Nederland een AOW, WW of Anw uitkering of kinderbijslag ontvang…
Vooruitzichten economie 2020 - 2021 Prinsjesdag 2020Vooruitzichten economie 2020 - 2021 Prinsjesdag 2020Het Centraal Planbureau heeft met het Centraal economisch Plan 2020 nieuwe vooruitzichten en verwachtingen voor de econo…
Bronnen en referenties
  • www.rijksoverheid.nl
  • www.telegraaf.nl
  • www.denieuwereporter.nl

Reageer op het artikel "Dwangsom innen met een Wob-verzoek"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Dessal
Laatste update: 06-11-2014
Rubriek: Financieel
Subrubriek: Diversen
Bronnen en referenties: 3
Schrijf mee!