InfoNu.nl > Financieel > Belasting > Wat is definitie van ondernemer voor de inkomstenbelasting?

Wat is definitie van ondernemer voor de inkomstenbelasting?

Wat is definitie van ondernemer voor de inkomstenbelasting? Het is ook in 2016 en 2017 interessant om als ondernemer voor de inkomstenbelasting te kwalificeren aangezien je dan aanspraak kan maken op de fiscale ondernemersfaciliteiten, waaronder de MKB-winstvrijstelling en de zelfstandigenaftrek (indien je ook aan het urencriterium voldoet). Echter kwalificeert niet iedereen die zelfstandig activiteiten verricht als ondernemer. Zo kan je ook resultaatgenieter zijn. Dit is veelal het geval wanneer je als freelancer wat losse opdrachten uitvoert. In dit geval betaal je ook inkomstenbelasting, maar heb je geen recht op de ondernemersfaciliteiten. Ook kan het zijn dat de Belastingdienst van oordeel is dat je niet zelfstandig maar vanuit een dienstbetrekking werkt. In zo'n geval dient je werkgever loonbelasting in te houden en premies voor sociale verzekeringen af te dragen. Uiteraard heb jij als werknemer dan ook geen recht op de fiscale ondernemersfaciliteiten van de inkomstenbelasting.

Ondernemer of niet: waarom is het van belang?

In de Nederlandse inkomstenbelasting worden verschillende soorten inkomen verschillend belast. Dit geldt niet alleen voor de verschillende boxen, maar ook binnen boxen bestaan verschillen. Zo wordt een werknemer anders belast dan een freelancer (resultaat uit overige werkzaamheden) en een freelancer weer anders belast dan een ondernemer.

Fiscale ondernemersfaciliteiten

In Nederland heeft een ondernemer recht op enkele fiscale faciliteiten waar anderen, zoals werknemers of freelancers, geen recht op hebben. Denk hierbij aan de zelfstandigenaftrek, maar vooral aan faciliteiten waarvoor het urencriterium niet geldt zoals de MKB-winstvrijstelling. Om deze reden zal een Nederlandse belastingplichtige doorgaans graag als ondernemer aangemerkt willen worden.

Wat is een onderneming in de inkomstenbelasting?

Een ondernemer is iemand die een onderneming drijft, zodat allereerst de vraag beantwoord moet worden wanneer sprake is van een 'onderneming'.

Definitie onderneming

Er bestaan verschillende definities van het begrip 'onderneming', maar terugkomende elementen, namelijk:
  • Een duurzame organisatie;
  • Gebruik van arbeid en kapitaal;
  • Deelname aan het economisch verkeer;
  • Een winstverwachting.

Hobby of onderneming

Er bestaat inmiddels aardig wat jurisprudentie over de vraag of kunstenaars een onderneming drijven of een hobby uitvoeren. Dit vraagstuk speelt uiteraard vooral bij kunstenaars die nauwelijks omzet genereren. Ook bij andere activiteiten, uiteenlopend van het verzamelen van postzegels tot het bespelen van muziek, kan de vraag opkomen of er een onderneming wordt gedreven. In dit geval is vooral het laatste kenmerk van de ondernemingsdefinitie relevant: de winstverwachting. Hierbij is vereist dat iemand redelijkerwijs kan verwachten dat er winst uit zijn activiteiten zal voortkomen. Het winstoogmerk, in subjectieve zin, is dus niet relevant. Met andere woorden, of iemand winst wil maken is niet relevant, het gaat erom of deze persoon redelijkerwijs winst kan verwachten. Indien dit niet het geval is, dan is er geen sprake van een onderneming.

Freelancer of ondernemer

In andere situaties is het wel duidelijk dat iemand met een winstverwachting deelneemt aan het economisch verkeer, maar is het de vraag of hij dit doet als freelancer (belast als resultaat uit overige werkzaamheden) of als ondernemer. De factoren die in dit geval meespelen worden hieronder nader toegelicht.

Ondernemer, zzp'er of freelancer: relevante factoren in 2016 en 2017

In het dagelijks taalgebruik worden de begrippen 'ondernemer', 'freelancer' en 'zzp'er' (zelfstandige zonder personeel) losjes door elkaar gebruikt. Het belastingrecht kent echter alleen het begrip 'ondernemer'. De begrippen 'freelancer' en 'zzp'er' hebben dus geen betekenis in het fiscale recht. Indien onder een 'freelancer' wordt verstaan iemand die slechts af en toe wat opdrachten uitvoert, dan heeft hij door het ontbreken van een duurzame organisatie waarschijnlijk geen onderneming en wordt zijn inkomen dus belast als resultaat uit overige werkzaamheden. Dit zal echter van de exacte feiten en omstandigheden afhangen. Hieronder worden enkele factoren die hierbij van belang zijn toegelicht.

Omvang werkzaamheden en beschikbare tijd

Globaal, geldt dat hoe meer tijd aan de activiteiten wordt besteed, des te eerder wordt geconcludeerd dat er sprake is van een onderneming. Dat, vooral in het begin van een onderneming, niet alle werkzaamheden (direct) omzet genereren, is hierbij op zichzelf niet relevant. Dus ook werkzaamheden die wél bijdragen aan de onderneming, maar niet direct geld opleveren zijn relevant bij de vraag of er een onderneming is.

Ondernemersrisico

Met ondernemersrisico wordt grofweg bedoeld dat de winsten onzeker zijn. Het kan bijvoorbeeld zijn dat er in een bepaalde periode geen opdrachtgevers gevonden kunnen worden of dat bepaalde investeringen niet het verwachte rendement opleveren. Een ondernemer loopt dus het risico op schommelde winstniveaus, waaronder ook de kans op verliezen.

Debiteurenrisico

Het debiteurenrisico houdt in dat iemand het risico loopt dat zijn schuldenaar niet aan zijn verplichtingen voldoet. Dit doet zich bijvoorbeeld voor wanneer een opdrachtgever, om welke reden dan ook, niet betaalt. Indien iemand geen debiteurenrisico loopt, kan er alsnog een onderneming zijn indien hij wel (veel) ondernemersrisico's kent.

Omvang investeringen (kapitaal)

Een onderneming is zoals gezegd een organisatie van arbeid én kapitaal. Dit behelst dat er ook geïnvesteerd moet (kunnen) worden. Denk hierbij niet alleen aan investeringen in fysieke bedrijfsmiddelen, maar ook aan bijvoorbeeld reclame-uitgaven. Hoe groter de investeringen, des te waarschijnlijker dat er een onderneming is.

Overige factoren

Zoals uit het voorgaande wel duidelijk is geworden, is de vraag of er een onderneming is niet eenvoudig te beoordelen. Het zal sterk van de concrete feiten van een geval afhangen. Naast de hierboven genoemde factoren spelen hierbij ook nog tal van andere aspecten een rol, waaronder met name het aantal opdrachtgevers dat iemand kent en of hij reclame voor zijn diensten (of producten) maakt. Deze twee factoren worden hieronder nader toegelicht.

Ondernemer of werknemer: relevante factoren in 2016 en 2017

Of iemand ondernemer dan wel werknemer is, is niet alleen voor de inkomstenbelasting van belang maar ook voor onder meer de loonbelasting en socialeverzekeringspremies. Het onderscheid tussen deze twee arbeidsvormen is er één tussen zelfstandige arbeid (ondernemer) en niet-zelfstandig werk (werknemer).

Zelfstandig of niet

De op papier eenvoudige vraag of iemand zijn werk zelfstandig uitvoert, is in de praktijk ingewikkelder. Relevante factoren zijn onder meer of hij of zij zelf mag bepalen hoe de onderneming wordt ingevoerd en hoe de werkzaamheden worden ingericht. Hoe omvangrijk en gedetailleerder de instructies zijn die iemand moet opvolgen, des te minder is er sprake van zelfstandig werk.

Aantal opdrachtgevers

Het aantal opdrachtgevers is ook van groot belang bij de vraag of iemand werknemer of ondernemer is. Een typische ondernemer kent immers meerdere opdrachtgevers, terwijl een werknemer doorgaans aan één werkgever is gebonden.

Slechts één opdrachtgever
Dat slechts één opdrachtgever bestaat, betekent echter nog niet automatisch dat er geen onderneming is. Zo blijkt uit jurisprudentie dat een vrachtwagenchauffeur die zijn eigen vrachtwagen bezit (een zogeheten 'eigen rijder') en in opdracht van slechts één opdrachtgever rijdt, een onderneming drijft. In dit geval weegt het feit dat hij een investering heeft gemaakt (in zijn vrachtwagen) zwaarder dan het gegeven dat hij slechts één opdrachtgever heeft.

Reclame en andere bekendheid naar buiten

Ook bijvoorbeeld de mate waarin reclame wordt gemaakt of anderszins bekendheid naar buiten wordt gegeven van iemands werkzaamheden kan relevant zijn voor de vraag of er een onderneming is. De 'reclame' kan overigens ook bestaan uit een eigen internetsite of uithangbord.

Ondernemer én werknemer

Het kan ook zijn dat iemand in dienstbetrekking werkt en daarnaast nog zelfstandig activiteiten uitvoert. In dit geval is het de vraag of hij voldoende tijd en middelen besteedt aan deze andere activiteiten om te kunnen concluderen dat er een onderneming is.
© 2017 Bl86g, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Wanneer bent u ondernemer voor de BTW?Wanneer bent u ondernemer voor de BTW?Als u voor de inkomstenbelasting geen ondernemer bent, kunt u toch ondernemer voor de BTW zijn. Dat kan tot verwarring l…
De zelfstandigenaftrek 2015, 2016 en 2017De zelfstandigenaftrek 2015, 2016 en 2017De zelfstandigenaftrek 2015, 2016 en 2017 en ondernemersaftrek zijn een belangrijke aftrekpost voor veel zelfstandige on…
Ondernemer & Belastingaftrek - Fiscale Faciliteiten (aftrek)Ondernemer & Belastingaftrek - Fiscale Faciliteiten (aftrek)Ondernemers die voldoen aan het urencriterium (1225 uur per jaar) hebben recht op alle faciliteiten c.q. belastingaftrek…
Rechtsvorm: de EenmanszaakDe meest eenvoudige rechtsvorm is de eenmanszaak: behalve inschrijving bij de Kamer van Koophandel zijn er weinig lastig…
Wat wil een investeerder weten?Wat wil een investeerder weten?Investeerders zijn van groot belang voor ondernemers die kapitaal nodig hebben. De onderhandelingen tussen ondernemer en…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Jarmoluk / Pixabay
  • Handboek Ondernemer 2016: Handboek voor de startende en kleine ondernemer over belastingen, bijdragen en premies
  • Inkomstenbelasting alsmede hoofdzaken loonbelasting en premieheffing (Heithuis, Kavelaars en Schuver), 12e druk (2016)
  • Wegwijs in de inkomstenbelasting, Van Arendonk et al. (2015)
  • Cursus Belastingrecht: Inkomstenbelasting 2016/2017 (studenteneditie)

Reageer op het artikel "Wat is definitie van ondernemer voor de inkomstenbelasting?"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reactie

Martin Bruijns, 05-07-2017 17:19 #1
Hallo, Ik heb een onderneming (kvK) met een website voor specifieke diensten. Daarbij ook nog 2 nul uren contracten bij uitzendburo's waar ik andere diensten verricht. Hier wordt Loonheffing ingehouden. Kan ik alle activiteiten in de onderneming onderbrengen met zelfstandigenaftrek? Reactie infoteur, 06-07-2017
Nee, dat kan helaas niet. Het werk dat u als uitzendkracht verricht, is arbeid uit dienstbetrekking. Dus geen ondernemingsactiviteit. Wat de zelfstandigenaftrek betreft: hier heeft u recht op wanneer u aan het zogeheten urencriterium voldoet. Mocht u geen startende ondernemer zijn, dan moet u ook aan het grotendeelscriterium voldoen. Deze criteria (en de definitie van 'startende ondernemer') worden hier nader toegelicht: http://financieel.infonu.nl/belasting/178233-urencriterium-in-2016-2017-voorwaarden-en-regels.html Wanneer u aan het urencriterium voldoet én startende ondernemer bent, dan heeft u overigens ook recht op de startersaftrek. Hierover leest u hier meer: http://financieel.infonu.nl/belasting/175666-zelfstandigenaftrek-en-startersaftrek-2016-2017-en-2018.html

Infoteur: Bl86g
Gepubliceerd: 10-01-2017
Rubriek: Financieel
Subrubriek: Belasting
Bronnen en referenties: 5
Reacties: 1
Schrijf mee!