InfoNu.nl > Financieel > Belasting > Landbouwvrijstelling en landbouwregeling in 2017 & 2018

Landbouwvrijstelling en landbouwregeling in 2017 & 2018

Landbouwvrijstelling en landbouwregeling in 2017 & 2018 Agrariërs kennen ook in 2017 enkele bijzondere fiscale regelingen, waaronder de landbouwvrijstelling (inkomstenbelasting) en de landbouwregeling (btw). Eerstgenoemde regeling stelt waardeveranderingen van landbouwgronden vrij van inkomstenbelasting, maar alleen voor zover het gaat om schommelingen in de waarde van de grond bij voortgezette agrarische aanwending (WEVAB). Waardeveranderingen door bijvoorbeeld wijzigingen in een bestemmingsplan zijn dus wél belast. De landbouwregeling in de btw stelt landbouwers, veehouders, tuinbouwers en bosbouwers volledig vrij van de btw. Deze agrariërs hoeven dus niet alleen geen btw in rekening te brengen, maar ook geen btw-administratie bij te houden. Hier staat tegenover dat zij de btw die bij hen in rekening is gebracht ('voorbelasting') ook niet mogen aftrekken. De landbouwregeling van de btw wordt per 1 januari 2018 afgeschaft. De landbouwvrijstelling van de inkomstenbelasting blijft wel bestaan.

Fiscale regels voor agrarische ondernemers

Agrarische ondernemers moeten, voor het welzijn van dieren en het milieu als geheel, voldoen aan strikte regels die voor andere ondernemers niet gelden, maar hier staat tegenover dat zij ook aanspraak kunnen maken op fiscale faciliteiten die alleen voor agrariërs gelden.

Landbouwvrijstelling en landbouwvrijsteling

De twee belangrijkste voorbeelden van fiscale regelingen voor agrarische ondernemers zijn de landbouwvrijstelling en de landbouwregeling. De landbouwvrijstelling is onderdeel van de inkomenstenbelasting en regelt de belastingvrijstelling van waardeverandering in landbouwgronden. De landbouwregeling daarentegen ziet op de btw en stelt dat agrariërs niet aan de btw-verplichtingen hoeven te voldoen. Merk op dat, ietwat verwarrend, de landbouwregeling ook wel eens landbouwvrijstelling wordt genoemd. Doorgaans is uit de context duidelijk of dan de landbouwvrijstelling uit de inkomstenbelasting of die uit de btw wordt bedoeld.

Landbouwvrijstelling (inkomstenbelasting) in 2017 en 2018: voorwaarden

De landbouwvrijstelling bepaalt dat waardeschommelingen in landbouwgronden die niet uit een wijziging in het bestemmingsplan voortkomen, zijn vrijgesteld van de inkomstenbelasting. Dit betekent dat waardegroei onbelast blijft maar ook dat een waardedaling niet tot een aftrekbaar verlies leidt.

Landbouwbedrijf

Alleen ondernemers die een landbouwbedrijf drijven, mogen van de landbouwvrijstelling gebruikmaken. Hiertoe worden gerekend bedrijven die:
  • producten voortbrengen van akkerbouw, weidebouw of tuinbouw (inclusief fruitteelt en het kweken van bomen, bloemen etc.);
  • in het kader van veehouderij dieren houden, fokken (voor consumptie of om het even welk ander doel) of mesten.

Kortom, landbouwers, tuinbouwers en veehouders voldoen aan de definitie van een landbouwbedrijf. Dit geldt ook voor de binnenvisserij en visteelt. Onder andere veehandelaren (die geen dieren fokken maar hier alleen in handelen), dierentuinen of asiels voldoen daarentegen niet aan de definitie van een landbouwbedrijf en kunnen dus ook géén gebruikmaken van de landbouwvrijstelling.

Ook voor een BV

De landbouwvrijstelling maakt deel uit van de Wet inkomstenbelasting (artikel 3.12), maar geldt op basis van de zogeheten schakelbepaling (artikel 8 vennootschapsbelasting) ook voor een BV (of NV).

Landbouwgronden

De vrijstelling geldt alleen voor waardeschommelingen van landbouwgronden. De ondergrond van gebouwen worden ook tot landbouwgronden gerekend. Merk op dat het hier evenwel alleen gaat om gronden die ook daadwerkelijk voor landbouwactiviteiten worden gebruikt. Heeft een landbouwbedrijf ook andere activiteiten, zoals bijvoorbeeld het verpachten van gronden, dan vallen de gronden die voor die activiteiten worden gebruikt niet onder de landbouwvrijstelling.

Afschaffing landbouwvrijstelling?

De landbouwvrijstelling heeft een warrige geschiedenis en lijkt vooral een door met name het CDA doorgedrukte fiscale bevoordeling van agrariërs, zonder dieper maatschappelijk doel. De Studiecommissie belastingstelsel, één van de vele onder Balkenende-IV opgerichte praatclubs, bepleitte in 2010 dan ook om deze regeling af te schaffen. Dit is anno 2017 echter nooit gebeurd. Er lijkt ook weinig politiek draagvlak te bestaan voor het afschaffen van deze regeling, zodat deze vermoedelijk ook de komende jaren nog zal bestaan.

Landbouwvrijstelling: fiscale gevolgen

Op basis van de landbouwvrijstelling is niet elke schommeling in de waarde van landbouwgronden vrijgesteld. Alleen waardeverandering van de grond bij voortgezette agrarische aanwending is vrijgesteld van inkomstenbelasting. Dit wordt ook wel de WEVAB-waarde genoemd (Waarde in het Economische Verkeer bij Agrarische Bestemming. Dit behelst dat wanneer de grond in waarde verandert doordat het bestemmingsplan voor de grond wijzigt, deze toe- of afname in de grondwaarde niet is vrijgesteld van de inkomstenbelasting. Ook waardegroei door verbetering van de groei (bijvoorbeeld ontginning of drainage) is niet vrijgesteld op basis van de landbouwvrijstelling.

WEVAB-waarde

Doordat alleen veranderingen in de WEVAB-waarde van de landbouwgrond zijn vrijgesteld, zal bij de verkoop van landbouwgrond, waar nodig, een onderscheid gemaakt moeten worden tussen waardeverandering die voortkomt uit wijziging in de WEVAB-waarde en andere, niet vrijgestelde waardeverandering. De niet-vrijgestelde waardeverandering wordt belast met inkomstenbelasting, al kan deze belastingheffing worden voorkomen (althans, uitgesteld) door gebruik te maken van de herinvesteringsreserve.

Landbouwregeling (btw) in 2017: voorwaarden

De landbouwregeling houdt in dat landbouwers, veehouders, tuinbouwers en bosbouwers zijn vrijgesteld van de btw. Dit houdt in dat zij niet alleen geen btw hoeven te betalen (noch voorbelasting mogen aftrekken), maar evenmin aan de administratieve verplichtingen van de btw hoeven te voldoen. Vooral dit laatste is een groot voordeel, overigens niet alleen voor de landbouwers zelf maar ook voor de Belastingdienst die hiermee een grote groep ondernemers niet aan een btw-controle hoeft te onderwerpen.

Landbouwer

Anders dan in de landbouwvrijstelling van de inkomstenbelasting, is in de landbouwregeling niet duidelijk gedefinieerd wat onder een 'landbouwer' moet worden verstaan. Hier dient de uitleg die in 'het maatschappelijk verkeer' aan dit begrip wordt gegeven worden gevolgd. In de meeste gevallen omvat dit dezelfde groep ondernemers als bij de landbouwvrijstelling van de inkomstenbelasting.

Intensieve veehouderij

In de Wet omzetbelasting is expliciet bepaald dat intensieve veehouders geen gebruik mogen maken van de landbouwregeling. Merk op dat deze groep ondernemers wél gebruik mag maken van de landbouwvrijstelling uit de inkomstenbelasting.

Vrijgestelde prestaties

Niet elke economische handeling van een landbouwer is op basis van de landbouwregeling vrijgesteld van de btw. De Wet omzetbelasting noemt drie categorieën handelingen waar dit wél het geval is: het leveren van landbouwproducten, het verrichten van agrarische diensten en het leven van gebruikte bedrijfsmiddelen. Samen omvatten deze drie categorieën alle handelingen die een landbouwer als landbouwer verricht. Dit betekent dat wanneer een landbouwer naast zijn landbouwbedrijf ook nog andere activiteiten verricht, zoals bijvoorbeeld het runnen van een bakkerij, hij over deze activiteiten wél btw is verschuldigd.

Levering van landbouwproducten
Wat exact onder 'landbouwproducten' wordt verstaan, is in een overzicht (onder punt a) uiteengezet. Grofweg, is dit datgene wat in het dagelijks taalgebruik met dit begrip wordt verstaan.

Agrarische diensten
Agrarische diensten zijn alle diensten die bijdragen aan de agrarische productie. Dit omvat een veelvoud aan diensten uiteenlopend van het bewerken van grond tot het verpakken van landbouwproducten.

Leveren van gebruikte bedrijfsmiddelen
Een landbouwer die een bedrijfsmiddel verkoopt, hoeft over deze verkoop evenmin btw in rekening te brengen.

Landbouwregeling: fiscale gevolgen

Toepassing van de landbouwregeling heeft drie gevolgen:
  • De landbouwer hoeft geen btw in rekening te brengen op zijn landbouwprestaties;
  • De landbouwer mag de op hem in rekening gebrachte btw ('voorbelasting') niet aftrekken;
  • De landbouwer hoeft niet aan de administratieve btw-verplichtingen (van het doen van btw-aangifte tot het verplicht versturen van facturen) te voldoen.

Forfaitaire aftrek bij afnemers landbouwer

Aangezien de landbouwer geen btw in rekening mag brengen, kunnen zijn afnemers in principe ook geen voorbelasting in aftrek nemen. Om hieraan tegemoet te komen, bestaat voor afnemers van landbouwer een forfaitaire ('fictieve') aftrek ter hoogte van 5,4% van het aan hen in rekening gebrachte bedrag. Dit percentage wordt het 'landbouwforfait' genoemd en komt grofweg overeen met de gemiddelde voordruk van landbouwers.

Opteren voor btw

Voor de meeste landbouwers is de landbouwregeling aantrekkelijk, maar het staat landbouwers vrij om hier géén gebruik van te maken. Een landbouwer die ervoor kiest om wél aan de btw te worden onderworpen moet wél btw in rekening brengen en een btw-administratie bijhouden, maar mag ook voorbelasting aftrekken.

Landbouwer met grote voordruk

Een landbouwer zal voor btw-heffing willen opteren indien hij een voordruk kent die (veel) hoger ligt dan 5,4%. Door voor de btw-heffing te opteren, kan deze landbouwer dan de werkelijke voorbelasting in aftrek nemen.

Landbouwer met veel intracommunautaire leveringen

Voorbelasting mogen aftrekken is ook aantrekkelijk voor de landbouwer die vooral afnemers in een ander EU-land kent. Een zogeheten intracommunautaire levering wordt namelijk sowieso belast met 0% btw, zodat de landbouwer wél aftrek heeft van voorbelasting maar geen btw hoeft te betalen (de afnemer moet is overigens wél btw verplicht over zijn intracommunautaire verwerving).

Landbouwregeling afgeschaft per 1 januari 2018

Het kabinet Rutte heeft eind 2016 bekendgemaakt de landbouwregeling in de btw af te schaffen. Als gevolg kan per 1 januari 2018 geen gebruik meer gemaakt worden van deze regeling. Niet alleen voor de boeren kwam dit voorstel als een verrassing, ook voor de Tweede Kamer. Bij Prinsjesdag van 2017 presenteerde de regering een concreet plan om de landbouwregeling met ingang van 1 januari 2018 af te schaffen. Dit betekent dat agrariërs vanaf deze datum aan de volledige btw-voorwaarden zijn onderworpen zoals elke andere ondernemer.
© 2017 - 2020 Bl86g, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Inkomensafhankelijke combinatiekorting 2018Inkomensafhankelijke combinatiekorting 2018Laat de inkomensafhankelijke combinatiekorting 2018 niet aan u voorbij gaan als uw jongste kind jonger is dan 12 jaar wa…
Inkomensafhankelijke combinatiekorting 2017Inkomensafhankelijke combinatiekorting 2017In 2017 werk en kinderen combineren geeft het recht op de inkomensafhankelijke combinatiekorting 2017. De inkomensafhank…
Heffingskorting voor vroeggepensioneerdenHeffingskorting voor vroeggepensioneerdenDe heffingskorting voor vroeggepensioneerden wordt in 2016 en 2017 afgeschaft, het jaar dat er wel 5 miljard euro beschi…
Kapitaalverzekering eigen woning in 2018, 2019 en 2020Kapitaalverzekering eigen woning in 2018, 2019 en 2020Wie in 2018, 2019 of 2020 een hypotheek met een kapitaalverzekering heeft, heeft deze afgesloten voor 2013. Een kapitaal…
Ondernemersaftrek 2018 en 2019Ondernemersaftrek 2018 en 2019Wat is de ondernemersaftrek 2016, 2017 en in 2018 en 2019, hoeveel is het, welke zakelijke posten? Welke aftrekposten va…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Tpsdave, Pixabay
  • https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2010/04/07/rapport-studiecommissie-belastingstelsel
  • http://wetten.overheid.nl/BWBR0002629/2011-07-01/2#BijlageI
  • Website Belastingdienst
  • Inkomstenbelasting alsmede hoofdzaken loonbelasting en premieheffing (Heithuis, Kavelaars en Schuver), 12e druk (2016)
  • Wegwijs in de inkomstenbelasting, Van Arendonk et al. (2015)
  • Cursus Belastingrecht: Inkomstenbelasting 2016/2017 (studenteneditie)

Reageer op het artikel "Landbouwvrijstelling en landbouwregeling in 2017 & 2018"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Bl86g
Laatste update: 02-10-2017
Rubriek: Financieel
Subrubriek: Belasting
Bronnen en referenties: 7
Schrijf mee!