InfoNu.nl > Financieel > Belasting > Willekeurige afschrijving starters: regels in 2017 & 2018

Willekeurige afschrijving starters: regels in 2017 & 2018

Willekeurige afschrijving starters: regels in 2017 & 2018 Willekeurig afschrijven maakt het voor startende ondernemers mogelijk om de te betalen belasting in de eerste ondernemingsjaren te drukken. Op deze manier kan een liquiditeitsvoordeel en rentevoordeel worden behaald, maar soms ook een progressievoordeel of kan toekomstige verliesverdamping worden voorkomen. Hiermee wil de overheid het ondernemerschap stimuleren. Wel is deze fiscale faciliteit aan meerdere voorwaarden gebonden. Zo kan alleen een ondernemer die recht heeft op de startersaftrek willekeurig afschrijven en zijn verschillende bedrijfsmiddelen uitgesloten van willekeurige afschrijving. Bovendien, geldt er een plafond van aanschaffingskosten in een bepaald jaar waar willekeurig afschrijven op mag worden toegepast (in 2016 bedraagt dit plafond € 311 242 en in 2017 € 312.176; in 2018 zal dit bedrag naar verwachting opnieuw iets hoger liggen). Beperkingen op de afschrijving van gebouwen (de zogeheten bodemwaarde) gelden ook voor willekeurig afschrijven.

Normale fiscale regels voor afschrijven

Ondernemers dienen op hun bedrijfsmiddelen af te schrijven op basis van goed koopmansgebruik. Hierbij zij drie factoren relevant:
  • De aanschaffingsprijs van het bedrijfsmiddel;
  • De verwachte (economische) levensduur van het bedrijfsmiddel;
  • De restwaarde van het bedrijfsmiddel na het verstrijken van de levensduur.

Wanneer bijvoorbeeld een ondernemer een bedrijfsauto aanschaft voor € 10.000 met een verwachte gebruikersduur van vijf jaar en een restwaarde van € 1.000, dan bedraagt de jaarlijkse afschrijving € 1.800 ((€ 10.000 - € 1.000) / 5).

Willekeurig afschrijven: wat houdt het in?

Algemeen

De wet staat al vanaf 1950 sommige ondernemers, onder voorwaarden, toe dat op bepaalde bedrijfsmiddelen vervroegd of zelfs (vanaf 1994) 'willekeurig' wordt afgeschreven. 'Willekeurig afschrijven' betekent dat een ondernemer zelf mag bepalen in welke jaren hij op zijn bedrijfsmiddel wil afschrijven. Hij mag uiteraard niet meer afschrijven dan de maximale totale afschrijving (het verschil tussen de aanschaffingsprijs en de restwaarde), maar hij is vrij in het kiezen van het jaar of de jaren waarin hij de afschrijving op zijn fiscale winst in mindering wil brengen. Uiteraard kan hij afschrijvingen niet verplaatsen naar jaren waarin hij het bedrijfsmiddel niet gebruikt.

Beperkingen naar type ondernemer, bedrijfsmiddel en regio

Willekeurig en vroegtijdig afschrijven werd reeds vanaf 1950 slechts toegestaan voor sommige ondernemers en bepaalde bedrijfsmiddelen (zoals bioscoopfilms, arbo-bedrijfsmiddelen, immateriële activa of investeringen vanwege de economische crisis). In bepaalde periodes was deze fiscale faciliteit ook alleen beschikbaar voor specifieke regio's binnen het Nederlandse koninkrijk (zoals het Continentale Plat, de Nederlandse Antillen en Aruba of 'economisch zwakke regio's').

Willekeurig afschrijven anno 2016 & 2017: starters, milieubedrijfsmiddelen en zeeschepen

Anno 2016 en 2017 is willekeurig afschrijven alleen toegestaan voor startende ondernemers. Andere ondernemers mogen in principe niet willekeurig afschrijven, tenzij zij milieubedrijfsmiddelen of zeeschepen gebruiken in hun onderneming.

Willekeurige afschrijving starters: voorwaarden in 2016 en 2017

Het willekeurig afschrijven voor startende ondernemers is aan verschillende voorwaarden gebonden.

BV's mogen niet willekeurig afschrijven

Willekeurig afschrijven voor starters is onderdeel van de Wet inkomstenbelasting, zodat alleen ondernemers die aan de inkomstenbelasting zijn onderworpen er gebruik van kunnen maken. Dit zijn ondernemers met een eenmanszaak of een personenvennootschap (maatschap, VOF, gesloten CV, etc.). BV's daarentegen zijn onderworpen aan de vennootschapsbelasting en kunnen zodoende géén gebruikmaken van deze fiscale faciliteit.

Alleen voor ondernemers

Willekeurig afschrijven voor starters is alleen beschikbaar voor ondernemers, dus niet voor medegerechtigden (commandites/geldschieters) of resultaatgenieters.

Alleen bij recht op startersaftrek: urencriterium

Van willekeurig afschrijven mag alleen gebruikgemaakt worden indien de ondernemer aan de vereisten voor de startersaftrek voldoet. Dit betekent met name dat de ondernemer aan het urencriterium moet voldoen.

Startende ondernemer

Voorts, geldt dat de ondernemer een startende ondernemer moet zijn. Indien hij aan de voorwaarden voor de startersaftrek voldoet, dan kwalificeert hij voor willekeurig afschrijven als startende ondernemer. Dit is het geval wanneer de ondernemer niet al langer dan vijf jaar opeenvolgend ondernemer is én wanneer hij in deze vijf jaar maximaal twee keer de zelfstandigenaftrek heeft gebruikt.

Uitgesloten bedrijfsmiddelen

Een startende ondernemer mag niet op elk bedrijfsmiddel willekeurig afschrijven. Hierbij heeft de wetgever bepaald dat bedrijfsmiddelen die zijn uitgesloten voor de kleinschaligheidsinvesteringsaftrek (KIA) ook zijn uitgesloten voor willekeurig afschrijven. Hierbij gaat in het bijzonder om kleine bedrijfsmiddelen (bedrijfsmiddelen van minder dan € 450), grond, woningen anders dan bedrijfspanden, auto's anders dan bedrijfsauto's, etc. Een volledig overzicht kan in artikel 3.45, eerste lid, tweede lid en vijfde lid van de Wet inkomstenbelasting worden gevonden.

Willekeurig afschrijven bij gebouwen: bodemwaarde

Bij gebouwen geldt vanaf 2017 de bijzondere voorwaarde dat de maximale afschrijving op een gebouw niet de aanschafprijs minus de restwaarde is, maar de aanschaffingsprijs minus de zogeheten 'bodemwaarde'. De bodemwaarde van een gebouw hangt af van het doel waarmee een bedrijf dit gebouw bezit. Bezit het bedrijf het gebouw ter belegging, dan is de bodemwaarde gelijk aan de WOZ-waarde. Is het gebouw daarentegen in eigen gebruik, dan is de bodemwaarde lager, namelijk 50% van de WOZ-waarde. Deze beperking op de afschrijving op gebouwen geldt zowel voor reguliere afschrijvingen als voor het willekeurig afschrijven.

Latere wijziging niet toegestaan

Indien eenmaal een afschrijving op basis van willekeurige afschrijven op de fiscale winst in aftrek is genomen in een bepaald jaar, dan kan dit niet meer later ongedaan gemaakt worden. Een willekeurige afschrijving kan dus ook niet later worden omgezet in een reguliere afschrijving.

Willekeurige afschrijving starters: plafond in 2016 en 2017

Op de aanschaffingskosten van (niet-uitgesloten) bedrijfsmiddel mag een startende ondernemer alleen willekeurig afschrijven indien de totale omvang van deze kosten niet uitgaan boven een bij wet bepaald maximum. Dit maximum is gelijk aan dat voor de kleinschaligheidsinvesteringsaftrek (KIA), namelijk € 311 242 in 2016 en € 312.176 in 2017. Blijven de totale aanschaffingskosten van een ondernemer in een bepaald onder dit maximum, dan mag de ondernemer willekeurig afschrijven op al zijn (niet-uitgesloten) bedrijfsmiddelen.

Uitgesloten bedrijfsmiddelen

Bij het berekenen van de totale aanschaffingskosten van een ondernemer in een bepaald jaar tellen de aanschaffingskosten van voor willekeurig afschrijven uitgesloten bedrijfsmiddelen uiteraard niet mee.

Plafond overschrijden

Indien een ondernemer meer investeert dan het plafond, dan mag hij de willekeurige afschrijving niet op al zijn investeringen toepassen. In dit geval mag hij wel het maximumbedrag willekeurig afschrijven, maar dient hij het meerdere volgens de reguliere regels af te schrijven. De ondernemer mag hierbij zelf kiezen op welke van zijn investeringen hij willekeurig wil afschrijven en op welke regulier. Indien de ondernemer zo snel mogelijk op al zijn investeringen wil afschrijven, dan ligt het voor de hand dat hij ervoor kiest om bedrijfsmiddelen met een lange levensduur willekeurig af te schrijven en bedrijfsmiddelen met een korte levensduur regulier. Nog slimmer, zou uiteraard zijn om de aanschaffing van bedrijfsmiddelen zodanig te 'timen' dat het plafond niet wordt overschreden.

Is willekeurig afschrijven gunstig?

Zoals hiervoor toegelicht, beïnvloedt willekeurig afschrijven de totale te belasten winst niet, maar kan een ondernemer door willekeurig afschrijven wel belastbare winst verschuiven tussen jaren, door in het ene jaar meer af te schrijven en in het andere minder. Dit kan voor vier voordelen zorgen: een progressievoordeel, een liquiditeitsvoordeel, een rentevoordeel en het voorkomen van verliesverdamping.

Progressievoordeel

De inkomstenbelasting kent progressieve tarieven, oplopend tot 52% bij een belastbaar inkomen boven de € 67.072 (2017). Dit impliceert dat het nadelig is om grote schommelingen te hebben in de te belasten winst. Bijvoorbeeld, een ondernemer die in jaar 1 € 100.000 verdient en in jaar 2 € 20.000, betaalt in jaar 1 over meer dan € 30.000 52% aan inkomstenbelasting. Zou hij daarentegen in beide jaren € 60.000 hebben verdiend, zodat zijn totale inkomsten in beide jaren eveneens € 120.00 bedraagt, dan is hij over geen enkele euro van zijn inkomen 52% belasting verschuldigd.

Willekeurig afschrijven kan worden gebruikt om winstschommelingen 'af te vlakken', zodat eventuele 'progressienadelen' worden beperkt. Merk op dat doorgaans de middelingsregeling (die het toestaat om belasting te betalen over het gemiddelde inkomen in een driejaarsperiode) gunstiger is voor dit doeleinde.

Liquiditeitsvoordeel

Een ondernemer kan in het ene jaar meer behoefte aan liquide middelen hebben, om bijvoorbeeld nieuwe investeringen te financieren, dan in andere jaren. Met de willekeurige afschrijving kan belastbare winst en dus ook te betalen belasting worden verschoven tussen jaren, idealiter zodanig dat een ondernemer in een jaar waarin hij veel behoefte aan liquiditeiten heeft weinig belasting hoeft te betalen.

Rentevoordeel

Voorts, kan met willekeurig afschrijven ook een rentevoordeel worden behaald wanneer deze fiscale faciliteit wordt gebruikt om belastbare winst naar de toekomst te verschuiven. Een ondernemer betaalt immers liever hetzelfde bedrag aan belasting in de toekomst dan nu, aangezien één euro in de toekomst minder waard is dan nu (dit wordt ook wel de 'time value of money genoemd).

Verliesverdamping voorkomen

Het Nederlandse fiscale recht staat het toe om verliezen die in het verleden zijn behaald met toekomstige winsten te verrekenen. Dit wordt 'carry forward' van deze verliezen genoemd. Hier is anno 2016 en 2017 evenwel een negenjaarstermijn aan verbonden. Dit betekent dat verliezen die meer dan negen jaar geleden zijn gemaakt, niet meer verrekend kunnen worden met nieuwe winsten. Indien dit gebeurt, wordt in het fiscale recht van 'verliesverdamping' gesproken. Indien een ondernemer hiervoor vreest, kan hij willekeurig afschrijven gebruiken om zo laat mogelijk af te schrijven, om zo de verliezen die hij nu behaalt te beperken.

Willekeurig afschrijven in 2018

Er zijn geen plannen om de regels rondom willekeurig afschrijven voor starters in 2018 op wezenlijke punten aan te passen. Naar verwachting gelden in 2018 voor willekeurig afschrijven dus dezelfde fiscale regels als in 2017. Dit bleek ook uit Prinsjesdag 2017 waarin de regering geen aanpassing van het willekeurig afschrijven presenteert.
© 2017 Bl86g, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Afschrijving berekenenAfschrijving berekenenAlle ondernemers (en sommige particulieren) krijgen ermee te maken: het berekenen van de afschrijving van bedrijfsmiddel…
Fiscale tips voor ondernemers in 2010In 2010 veranderen op belastinggebied weer flink wat zaken voor ondernemers. Zo is de afschrijving van investeringen hee…
Voorkom verliesverdamping - verlies ondernemerVoorkom verliesverdamping - verlies ondernemerHeeft u verlies geleden in de afgelopen jaren? Dan kunt u dit verlies beperkt meenemen naar de toekomst. Als u binnen de…
Wat verdient een starter?Wat verdient een starter?Het inkomen van starters op de arbeidsmarkt verschilt sterk. Afhankelijk van de opleiding kunt u al ongeveer nagaan hoev…
Afschrijven van duurzame productiemiddelenAfschrijven van duurzame productiemiddelenMet de les Management en Organisatie is het onderwerp ‘de kosten van duurzame productiemiddelen’ aan bod geweest, hieron…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Stevepb, Pixabay
  • http://wetten.overheid.nl/BWBR0012035/2017-01-01#Hoofdstuk4_Paragraaf1_Artikel7
  • http://wetten.overheid.nl/BWBR0011353/2017-01-01#Hoofdstuk3_Afdeling3.2_Paragraaf3.2.2_Artikel3.45
  • Inkomstenbelasting alsmede hoofdzaken loonbelasting en premieheffing (Heithuis, Kavelaars en Schuver), 12e druk (2016)
  • Wegwijs in de inkomstenbelasting, Van Arendonk et al. (2015)
  • Cursus Belastingrecht: Inkomstenbelasting 2016/2017 (studenteneditie)

Reageer op het artikel "Willekeurige afschrijving starters: regels in 2017 & 2018"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Bl86g
Laatste update: 02-10-2017
Rubriek: Financieel
Subrubriek: Belasting
Bronnen en referenties: 6
Schrijf mee!