InfoNu.nl > Financieel > Belasting > Veranderingen in de financiële situatie van ouderen

Veranderingen in de financiële situatie van ouderen

De financiële positie van ouderen, vooral van 65-plussers die moeten leven van een OAW-uitkering en misschien een aanvullend pensioen, is in het algemeen nogal penibel. Diverse maatregelen en wetgeving op gebied van de pensioenen, AOW, belastingen, zorgverzekering en huursubsidies zorgen ervoor dat de koopkracht van gepensioneerden achter blijft op het marktniveau, waardoor velen in de problemen komen. Er is becijferd dat ruim vier op de vijf AOW-huishoudens er op achteruit gaat. Ondanks protesten vanuit vele hoeken van de samenleving en politiek lijkt de regering niet van plan te zijn iets aan deze situatie te doen.

Financiële situatie van ouderen

Sinds de laatste economische recessie zijn er nogal wat zaken veranderd; veel bedrijven zijn failliet gegaan, banken konden niet meer op hun eigen benen staan en de werkloosheid onder ouderen is sinds die periode nauwelijks gedaald. In de periode van economische voorspoed wordt er van alles aan gedaan om iedereen aan het werk te krijgen, maar zelfs in een periode van krapte op de arbeidsmarkt komen senioren moeilijk aan de slag.

Het blijkt meer en meer dat allerlei maatregelen de groep ouderen van 65-jaar bovengemiddeld treft, terwijl juist deze mensen niet in staat zijn zelf nog iets aan hun financiële situatie te verbeteren om zo de klappen wat op te vangen. De gevolgen zijn niet alleen bij de groep gepensioneerden dramatisch maar ook mensen die vlak voor hun pensioen in de VUT zitten of werkloos zijn krijgen te maken met een gat in hun inkomen o.a. doordat de AOW-leeftijd is verhoogd. Wat staat ouderen op dit gebied te wachten in de nabije toekomst?

Verhoging AOW-leeftijd ouderen

Er is al veel over geschreven en er is ook tegen geprotesteerd maar het gaat wel gewoon door; 2013 was het eerste jaar waarin de AOW-leeftijd werd verhoogd, en wel met één maand en voor mensen die na 30 november 2013 65 worden zelfs twee maanden. Sindsdien wordt de AOW leeftijd in stappen omhoog, totdat deze in 2022 op 67 jaar is aangekomen. Dat was voor mensen die aan het eind van hun werkzame leven zitten niet zo'n probleem, want zij zullen hun dienstverband eenvoudigweg verlengen zodat deze aansluit met de start van de (verlate) AOW.

Maar voor mensen die niet werken, bijvoorbeeld omdat zij in de VUT zitten, arbeidsongeschikten, nabestaanden of de grote groep werkloze ouderen is die situatie anders; zij kunnen aan hun situatie doorgaans niets meer veranderen en wachten hulpeloos op het financiële gat waarin zij zullen vallen. Een eventuele VUT eindigt veelal op de dag dat u 65 wordt, en de AOW start pas als u er de leeftijd voor heeft bereikt.

Let op: De ingangsdatum van de AOW is al lang niet meer de eerste dag is van de maand waarin u 65 wordt (oude regeling) maar de datum waarop u 65 wordt.Hoe verder in de maand u jarig bent, hoe slechter u dus af bent!

Oudere werklozen die geen WW-uitkering ontvangen worden het meest getroffen. Zij hebben doorgaans geen inkomen meer of een relatief lage bijstandsuitkering en voor hun wordt het financiële gat alleen maar groter. Overigens geldt dit ook in mindere mate voor werklozen die nog wél een WW-uitkering ontvangen; het niveau van hun uitkering is immers maximaal 70% van het laatst genoten salaris, maar voor veel mensen veel minder.

Maatregelen die bovenstaande ouderen kunnen nemen zijn o.a.:
  • Langer doorwerken, tenminste als de betreffende cao dat toestaat
  • Het aanvullend pensioen eerder in laten gaan, maar dit gaat wel ten koste van de hoogte van het verdere pensioen
  • De VUT langer door laten lopen, als het VUT-reglement dit toestaat en er voldoende geld in kas is
  • Eerder gebruik maken van een bestaande koopsompolis, als u die heeft

De inkomensafhankelijke zorgpremie van 7,1% is geruime tijd geleden uit het loonbegrip gehaald, tenminste als u een baan heeft of een uitkering krijgt. De werkgever of uitkeringsinstantie moet deze nu betalen, en de werknemer betaalt er dan geen belasting meer over. Gepensioneerden betalen die premie doorgaans zelf, en doen dat uit het netto inkomen en toen steeg de premie dus van 5% naar 5,65%. Ook hier een verhoging dus!

Verlaging aanvullende pensioenen

Meerdere pensioenfondsen voldoen niet aan de gestelde eisen t.a.v. de dekkingsgraad. Dit betekent in de praktijk dat een groot aantal pensioenfondsen de uitkeringen al jaren niet indexeren of zelfs zullen verlagen. Het percentage waarmee dit gebeurt verschilt per fonds, maar kan wel tot 10% oplopen. Als de fondsen de dekkingsgraad de komende jaren niet drastisch verhogen, kan dit nog extra problemen geven; het Europarlement werkt aan wetgeving waarbij de minimumeisen nog eens 2% worden verhoogd, wat voor de pensioenbedrijven op enkele miljarden euro's neerkomt.

Verhoging verplicht eigen risico zorgverzekering

De eigen bijdrage voor de zorgverzekering wordt jaarlijks verhoogd. Aangezien ouderen verhoudingsgewijs vaker gebruik maken van de zorgverzekering, betekent dit in de praktijk dat een zeer groot deel van de gepensioneerden met deze verhoging te maken krijgt. Als u bovendien al snel hoge zorgkosten moet maken, zult u dit bedrag al vroeg in het jaar in één keer moeten betalen.

  • Let op: U kunt met uw zorgverzekeraar een regeling treffen om dit bedrag in termijnen te voldoen.

Daarnaast krijgen veel ouderen die AWBZ-zorg krijgen te maken met een verhoging van hun eigen bijdrage, onafhankelijk van of ze deze zorg thuis of in een zorginstelling ontvangen. De hoogte van de eigen bijdrage is afhankelijk van het inkomen, de leeftijd en de gezinssituatie van de betreffende persoon, maar mensen met een eigen vermogen krijgen te maken met een vermogensinkomensbijtelling. Volgens schattingen betreft het hier zo'n 75.000 mensen.

Het inkomen wordt in dat geval verhoogd met 8% van het vermogen in box 3, waarover de eigen bijdrage wordt berekend. Het probleem is o.a. dat ook het eigen huis tot dat vermogen wordt gerekend, terwijl die waarde natuurlijk in "stenen" zit en niet in beschikbaar vermogen. Als deze 8% wordt opgeteld bij de 4% van de vermogensbelasting is het totaal dus 12%.
De Tweede Kamer heeft oplossingen gevonden voor mensen die onevenredig hard worden getroffen door de vermogenstoets in de langdurige zorg.

Verhoging eigen bijdrage huurtoeslag

Veel gepensioneerden bezitten geen woning (meer) maar huren. Door de verhoging van de eigen bijdrage in de huurtoeslag worden zij dan ook nog eens geconfronteerd met een lastenverzwaring door de verhoging van de eigen bijdrage. Deze verhoging komt bovenop de verhoging die al eerder was aangekondigd.

Wie gaat dit het meeste voelen?

Terwijl alle ouderen er dus -buitenproportioneel- op achteruit gaan, worden mensen het meest geraakt die:
  • geen inkomen of uitkering hebben, maar, door de verhoging van de AOW-leeftijd, nog geen AOW ontvangen,
  • zorg- of hulpbehoevend zijn
  • die onder de AWBZ vallen, maar van wie hun vermogen in een -wellicht onverkoopbaar- huis zit

Bij dit alles is nog geen rekening gehouden met de hogere assurantiebelasting, de verhoging van de BTW, en het feit dat de verhoging van de AOW-uitkering lager is dan de stijging van de kosten van levensonderhoud.
© 2013 - 2019 Cenerentola, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Belastingvoordeel ouderen 2017 en 2018Belastingvoordeel ouderen 2017 en 2018Welk belastingvoordeel hebben ouderen in 2017 en 2018? De koopkracht van veel ouderen kan dalen door een lager pensioen…
mijn kijk opOuderenzorg: emancipatie ouderen – vitale ouderenVeel mensen hebben moeite hoe tegen ouderdom aan te kijken. Is er sprake van aftakeling en verval of juist van inzicht,…
Ouderenkorting 2016 en 2017 omhoogOuderenkorting 2016 en 2017 omhoogDe ouderenkorting wordt in 2016, 2017 en 2018 per saldo verhoogd, een logische zet want het lijkt slecht gesteld met de…
SeniorenkredietSeniorenkredietMensen worden steeds ouder maar dat de levensverwachting aanzienlijk is toegenomen is kennelijk nog niet tot de banken d…
Nederland betaalde in 2013 de koopkrachttegemoetkoming AOWNederland betaalde in 2013 de koopkrachttegemoetkoming AOWDe Nederlandse overheid heeft bakzeil moeten halen inzake de KOB. Wat is KOB? Het betreft de tegemoetkoming in de koopkr…
Bronnen en referenties
  • www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/algemene-ouderdomswet-aow
  • www.cnvvakmensen.nl
  • www.ed.nl
  • www.trouw.nl

Reageer op het artikel "Veranderingen in de financiële situatie van ouderen"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Cenerentola
Laatste update: 18-02-2018
Rubriek: Financieel
Subrubriek: Belasting
Bronnen en referenties: 4
Schrijf mee!