AOW plannen van de regering

Het kan u niet ontgaan zijn; ruzie tussen werkgevers en werknemers in de Sociaal Economische Raad, de vakbeweging op z’n achterste benen, een stoïcijnse Minister van Sociale Zaken, heftige reacties van voor- en tegenstanders op radio, televisie, fora en in de kranten: de regering wil de AOW per 1 januari 2011 aanpakken en heeft daarvoor een wetsvoorstel ingediend.

Geen zorgen voor huidige AOW-ers

Laat ik direct vooropstellen: bent u al 65 of wordt u dit in de loop van 2010, dan wordt u door alle plannen niet getroffen. U behoudt wat u nu heeft of waar u nu recht op krijgt. Dus gewoon met ‘pensioen’ als u 65 wordt en recht op partnertoeslag. De bedragen per 1 januari 2010 zijn als volgt:

AOW-pensioen	Brutobedrag	Vakantie-uitkering
alleenstaand	€ 1.052,23	€ 56,97
gehuwd/samenwonend, partner ook 65+	€ 732,84	€ 40,69
gehuwd/samenwonend, partner 65-, met toeslag	€ 1.431,42	€ 81,38
gehuwd/samenwonend, partner 65-, geen toeslag	€ 732,84	€ 40,69
alleenstaande ouder met kind onder 18 jaar	€ 1.323,93	€ 73,27

Drietraps raket

In hoofdlijnen komen de veranderingen neer op een drietraps raket met als doel de betaalbaarheid van de AOW voor de toekomst veilig te stellen. De betaalbaarheid komt volgens de regering in gevaar door de toenemende vergrijzing: de levensverwachting wordt steeds hoger en de groep die de AOW op moet brengen, steeds kleiner. De AOW is tenslotte van oorsprong een omslagstelsel (werkenden brengen de uitkering op voor in-actieve 65-plussers). De voorgestelde wijzigingen komen op het volgende neer:

• verhoging van de AOW-leeftijd naar 67 jaar;
• invoering van een flexibele pensioenleeftijd tussen 67 en 72 jaar;
• afschaffing van de partnertoeslag.

Verhoging AOW-leeftijd

Zoals opgemerkt, de leeftijd waarop men recht krijgt op AOW wordt verhoogd van 65 naar 67 jaar. Om de sociale partners de tijd te gunnen aan de veranderende situatie te wennen, wordt er met een ruime overgangstermijn gewerkt. In 2020 wordt de leeftijd verhoogd naar 66 jaar en in 2025 vervolgens naar 67 jaar. Bent u nu 55 jaar, dan merkt u er dus niets van. Heeft u in 2020 of 2025 tenminste 42 jaar gewerkt, dan behoudt u het recht op AOW op uw 65-ste, met dien verstande dat u wel moet rekenen op een lager bedrag. Vervolgens is er nog de discussie over de vrijstelling voor mensen met de zogenaamde ‘zware beroepen’. Ook zij kunnen dan op 65-jarige leeftijd de AOW in. Maar wat daar van overblijft is maar de vraag. De definiëring van het begrip ‘zwaar beroep’ is op het bordje van de sociale partners gelegd. Waarschijnlijk komen zij niet uit een sluitende definitie voor het begrip ‘zwaar beroep’.

Flexibele AOW leeftijd

Nu is het zo 65 is 65. Dat is – ook wettelijk – de pensioengerechtigde leeftijd. Het is zelfs zo dat een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd van rechtswege eindigt op het moment dat iemand 65 wordt. De regering wil dat de pensioenleeftijd flexibel kan worden bepaald tussen het 65ste en 70ste levensjaar. Hoe langer u door blijft werken, des te hoger de AOW-uitkering wordt. Deze praktijk sluit overigens aan bij diverse reeds nu afgesloten pensioenovereenkomsten tussen werkgevers en werknemers. Ook daarvoor geldt: uitstellen mag tegen een hogere uitkering.

De flexibilisering geldt overigens dan ook voor ‘deeltijdpensioen’. U kiest er dan voor om bijvoorbeeld 3 dagen te blijven werken en 2 dagen een pensioenuitkering te ontvangen. Helaas zijn lang niet alle arbeidsorganisaties op een dergelijke flexibiliteit ingesteld. Zal zal nogal wat aanpassingen vragen om deze methode breed toepasbaar te maken.

Afschaffing partnertoeslag

Heeft u een partner jonger dan 65 zonder of met weinig inkomsten, dan heeft u recht op een partnertoeslag. Reeds in een eerdere wijziging van de AOW-wetgeving was bepaald dat deze toeslag met ingang van 1 januari 2015 zou komen te vervallen (individualisering van de AOW). Men vond toen dat de kostwinnersgedachte was achterhaald. Meer en meer droegen en dragen beide partners bij aan het gezinsbudget. Op zich geen onterechte gedachte, ware het niet dat dit soort ingevingen primair vanuit besparingsbehoefte ontstaat. Vandaar ook dat nu wordt gekozen voor een eerdere ingangsdatum: namelijk 1 januari 2011.

Tot slot

Het wetsvoorstel is in behandeling bij de Tweede Kamer en om advies gestuurd naar de diverse adviesorganen van de regering. Naar het zich laat aanzien is er voldoende draagvlak voor in zowel de Eerste als de Tweede Kamer. De verwachting is dat de wet met slechts wat geringe verandering aangenomen zal worden en dus vanaf 1 januari 2011 van kracht zal worden. Alleen een tussentijdse Kabinetscrisis kan mogelijk roet in het eten gooien.