Garantieregeling voor spaargeld

Dat een bank failliet gaat, is in ons land hoogst ongebruikelijk. Maar het debacle bij DSB bank toont aan dat het soms toch mis kan gaan. Op dat moment treedt een garantieregeling in werking, die ervoor zorgt dat de spaarder niet met lege handen staat: het depositogarantiestelsel.

Garantieregeling

Financiële instellingen in Nederland worden als vrij solide aangemerkt en vallen onder het toezicht van de Nederlandsche Bank. Iedere financiële instelling die op de Nederlandse markt wil opereren, dient een vergunning van de Nederlandsche Bank te bezitten. Is die vergunning eenmaal verstrekt, dan ziet de Nederlandsche Bank erop toe dat zo'n instelling haar bedrijf ook naar behoren uitoefent.

Maar in tijden van crisis, als banken negatief in het nieuws komen en soms zelfs omvallen, hebben spaarders behoefte aan optimale zekerheid. Niemand speelt uiteraard graag zijn zuur verdiende spaarcentjes kwijt bij een onverhoopt faillissement van de bank. Om die reden is door de banken een collectieve garantieregeling in het leven geroepen. Maar uiteraard ontslaat zo'n garantieregeling spaarders nog nog niet van elke eigen verantwoordelijkheid.

Wat kan u als spaarder zélf doen?

• Onderzoek op de eerste plaats of uw bank valt onder de garantieregeling. Elke bank die een vergunning van de Nederlandsche Bank bezit, valt immers onder het depositogarantiestelsel. Maar hoe weet u of dat ook geldt voor de bank van úw keuze? Raadpleeg daarvoor het WFT-register op de site van de Nederlandsche bank.
• Informeer ook of de garantieregeling wel van toepassing is op uw [B](spaar)product. Weliswaar geldt dat voor nagenoeg elke spaarrekening, rekening courant en termijndeposito, maar vraag er nadrukkelijk naar bij uw bank.
• Ga voor uzelf na of u zélf wel aanspraak kunt maken op de garantieregeling. Doorgaans is dat wel zo voor particulieren en kleine ondernemers, maar er bestaan uitzonderingen.

Wie bovengenoemde aandachtspunten in acht neemt, mag erop vertrouwen dat hij zijn spaargeld niet in één keer kwijtspeelt bij een onverhoopt faillissement van de bank. Wél gelden er bepaalde maxima voor de garantie.

Bank failliet, wat dan?

De garantieregeling biedt bescherming aan particulieren, kleine ondernemingen, verenigingen en stichtingen met een vordering op een bank die in de problemen belandt. De regeling heeft onder meer betrekking op de ingelegde tegoeden op spaar-, betaal-, en depositorekeningen en voorziet in terugbetaling van een gelimiteerd bedrag per rekeninghouder per bank.

Was er in vroegere regelingen nog sprake van een maximum garantiebedrag van € 20.000 en naderhand € 38.000, in maart 2009 is door het Europees Parlement besloten om het maximum in Europees verband op te trekken tot € 100.000. Bedoeld garantiebedrag geldt per persoon, per financiële instelling. Een attente spaarder wiens spaargeld de € 100.000 overschrijdt en die zoveel mogelijk spaargeld onder de garantie wil laten vallen, zal zijn bezit uiteraard spreiden over meerdere rekeningen bij verschillende instellingen.

Garantieregeling in de praktijk

Weliswaar is uw totale spaartegoed bij een bank tot € 100.000 gegarandeerd, maar in voorkomende gevallen zal die uw tegoed eerst compenseren met uw eventuele schulden zoals een hypotheek of andere lening. Bij rekeningen op gezamenlijke naam (en/of-constructie) geldt de maximumgarantie per persoon en bedraagt dus € 200.000.

Het besluit van het Europees Parlement van maart 2009 betrof niet alleen een verplichting naar de lidstaten om het nieuwe garantiebedrag toe te passen. Er gold ook een aanbeveling om de uitbetalingstermijn naar 20 dagen terug te brengen. Dat houdt in dat spaarders voortaan uiterlijk na 20 dagen hun garantiebedrag terug moeten krijgen. Maar in een aantal lidstaten waaronder Nederland, kon die verkorte terugbetalingstermijn nog niet in praktijk gebracht worden.

Vallen obligaties onder de garantieregeling?

Het depositogarantiestelsel van de Nederlandsche Bank geldt niet voor obligaties. Obligatiegelden zijn dus niet gegarandeerd. Heeft u liever zekerheid dan kunt u uw geld beter op een spaarrekening zetten, hoewel dat doorgaans wel wat minder rente oplevert.

Overigens bent u niet per definitie al uw geld kwijt als u obligaties bezit van een bank die “omvalt”. Wat er van die obligaties overblijft, is afhankelijk van de restwaarde van de failliette boedel van die bank. Bezitters van zogenaamde “achtergestelde obligaties” hebben er bewust voor gekozen om bij een faillissement niet vooraan te staan bij het verdelen van de restwaarde. Zij zien dus het minst van hun inleg terug.

Nieuwe opzet garantieregeling banken

Als een bank omvalt, ontvangen spaarders uit hoofde van de garantieregeling tot € 100.000,- euro van hun ingelegde spaargeld terug. De kosten daarvan worden momenteel gelijkelijk over alle banken omgeslagen.

Maar vanaf juli 2012 zal van risicovolle banken in Nederland worden verlangd dat ze naar verhouding meer gaan storten in een nieuw te vormen spaarfonds dan minder risicovolle instellingen. Dat voornemen werd op maandag 1 augustus 2011 door het Ministerie van Financiën aangekondigd.

Van banken zal met ingang van juli 2012 per kwartaal een standaardbijdrage van minimaal 0,025% van de bij hun ingelegde spaartegoeden worden gevraagd. Naarmate een bank meer risico´s neemt, kan die standaardbijdrage worden verhoogd met een opslag tot 0,025%. De Nederlandsche Bank (DNB) die zich op basis van vooraf vastgelegde regels zal belasten met het vaststellen van de individuele opslagen, zal zich daarbij laten leiden door het al dan niet aanwezig zijn van risicovolle bezittingen en de vermogenspositie van de instelling.