Pensioensparen buiten het pensioenfonds om

Steeds meer mensen zijn teleurgesteld geraakt in de beleggingsprestaties van hun pensioenfonds. In de jaren negentig van de vorige eeuw kenden veel pensioenfondsen een lage premie of zelfs premievakantie. Pensioenfondsen waaierden met hun beleggingen uit over de hele wereld in plaats van alleen te beleggen in Nederland of in staatsobligaties. Initieel was dit succesvol. Daar is na het klappen van de Internetzeepbel en 9/11 behoorlijk verandering in gekomen.

Dekkingsgraad pensioenfondsen onder druk

Eind 2002 kwamen veel Nederlandse pensioenfondsen in de problemen. Dekkingsgraden daalden onder de kritische grens. Als gevolg daarvan werden pensioenregelingen versoberd. Het liedje herhaalde zich eind 2008. Ook toen zorgde de kredietcrisis ervoor dat dekkingsgraden onder de 100% daalden. Tevens kwamen pensioenfondsen negatief in het nieuws. Een aantal prominente pensioenfondsen maakten bekend dat ze hadden belegd in onder andere subprime hypotheken, Fortis, omvallende hedge funds, fondsen gelieerd aan Bernard L. Madoff, of beleggingen waren ondergebracht bij Lehman Brothers. Dergelijke verhalen zijn niet goed voor de reputatie van een pensioenfonds. Zeker niet als er tegelijkertijd wordt aangekondigd dat pensioenen niet of nauwelijks worden geïndexeerd.

Onderzoek Gfk in opdracht van pensioenverzekeraar Generali

Uit dit onderzoek blijkt dat pensioendeelnemers een grote vertrouwensbreuk met pensioenfondsen hebben ontwikkeld. De steekproef werd als representatief betiteld. Meer dan de helft van de ondervraagden was ontevreden over de informatievoorziening van pensioenaanbieders. Een groot deel van de ondervraagden wil weten of hun pensioenopbouw voldoende is om hun huidige levensstandaard na pensionering vast te houden. Het antwoord is van belang, zodat de pensioendeelnemer ruim vantevoren weet of hij het "pensioengat" moet opvullen door zelf te gaan sparen. Het wantrouwen is kennelijk zo groot dat 75% van degene die een eigen spaarpot willen opbouwen dat niet bij het eigen pensioenfonds wil onderbrengen. Aangezien een verzekeraar opdracht heeft gegeven voor het onderzoek, mag ook niet onvermeld blijven dat het blazoen van verzekeraars ook niet zonder smet is. Net als de grotere verzekeraars heeft ook Generali een compensatieregeling moeten treffen in verband met woekerpensioenen en te hoge kosten bij beleggingsverzekeringen.

Verhoging AOW-leeftijd en opschorting indexatie pensioen

Niemand weet of de kredietcrisis een blijvende invloed heeft op de beleggingsrendementen van pensioenfondsen. Maar het geeft wel te denken dat binnen 5-6 jaar de financiële markten en daardoor ook de pensioenfondsen voor de tweede keer zwaar zijn getroffen. Het feit dat er al jaren een discussie woedt over de fiscalisatie van de AOW en de op handen zijnde verhoging van de AOW-leeftijd, geeft aan dat (bijna) iedereen te maken krijgt met een pensioengat. Veel mensen veranderen regelmatig van baan of zijn zelfs een tijdje werkloos geweest. De toenemende verschuiving richting "defined contribution," middelloonregeling in plaats van eindloonregeling en het opschorten van de indexatie van pensioenen leveren genoeg redenen op om na te gaan of het verwachte pensioen overeenstemt met het gewenste pensioen.

Sparen in eigen beheer

Uit het rendement op aandelen, obligaties en sparen op de lange termijn blijkt dat de verschillen tussen deze drie vormen van vermogensopbouw niet zoveel uit elkaar liggen. Vanwege het "compounding"-effect (rente-op-rente-effect) is het van belang of er gedurende de beleggingsperiode geen al te grote fouten zijn gemaakt. Een groot verlies is niet eenvoudig meer goed te maken. Vanwege de onzekerheid rondom de pensioenopbouw is het verstandig om banksparen te overwegen, dan wel sparen via een geblokkeerde spaarrekening (een deposito, met een doorgaans hogere rente, kan ook interessant zijn) en/of het huis af te lossen. Een spaarhypotheek kan hier ook bij helpen. Het voordeel is dat een groot deel van de opbouw van het vermogen belastingvrij kan geschieden. Of jaarlijks ten hoogste 1,2% over het rendement moet worden betaald. De opbouw van pensioen is weliswaar belastingvrij, maar de pensioenuitkeringen zijn niet belastingvrij. En de regelgeving op dit vlak veranderd regelmatig. VUT-regelingen en vroegpensioen zijn voor de meeste mensen afgeschaft. Belastingen worden verhoogd. Wat staat ons nog meer te wachten nu de overheidfinanciën onder druk blijven staan?

Veilig sparen tegen de hoogste spaarrente in Nederland

In een ander dossier vindt u meer over "Veilig sparen tegen de hoogste rente in Nederland (inclusief een actueel renteoverzicht)". Ook het depositogarantiestelsel en het financiële toezicht komt aan bod.