Lenen: Wet bescherming persoonsgegevens

Wie een offerte voor een lening aanvraagt, krijgt een aantal aanvraagformulieren thuisgestuurd door de leningverstrekkende instantie. Hier worden vaak enorm veel gegevens gevraagd, die de instelling lang niet allemaal nodig heeft om een lening te kunnen verstrekken. De lener dient dus kritisch te zijn. Om persoonlijke gegevens van consumenten te beschermen bestaat de Wet bescherming persoonsgegevens, welke overigens ook geldt voor andere markten dan de leen- en kredietmarkt.

Rechten Burgers

Sinds 1 september 2001 is de Wet bescherming persoonsgegevens (kort: Wbp) in Nederland van kracht. In deze wet zijn regels opgenomen om de persoonlijke gegevens van consumenten te beschermen. Iedere burger heeft bepaalde rechten met betrekking tot zijn eigen gegevens. In de Wbp is onder andere opgenomen dat een burger ten allen tijden zijn gegevens mag inzien, bezwaar mag maken tegen verwerking en mag verzoeken om correcties door te voeren. Het College Bescherming Persoonsgegeven (CBP) houdt toezicht op de naleving van de Wbp.

Plichten Organisaties

Veel instellingen beschikken over de persoonsgegevens van hun klanten. Dergelijke organisaties zijn gerechtigd tot het verzamelen en verwerken van deze gegevens, mits zij daarvoor gerechtvaardigde (door de burger moet toestemming verleend zijn), duidelijk bepaalde en uitdrukkelijk omschreven doelen hebben. Ten allen tijden moeten zij de burger laten weten wat er met zijn gegevens gebeurd. Onder verwerken wordt veel verstaan: verkrijgen, bewerken, opslaan, doorgeven, verspreiden of zelfs vernietigen vallen allemaal onder de term ‘verwerken’. Verspreiding aan derden is verboden in de Wbp, mits de burger daarvoor uitdrukkelijk toestemming gegeven heeft. Verwerking op wat voor manier dan ook (gedigitaliseerd of op schrift) dient gemeld te worden aan het CBP.

Lenen en de Wet bescherming persoonsgegevens

In de wet bescherming persoonsgegevens staan zeer veel regels en bepalingen. Voor de leenmarkt zijn de volgende het meest relevant:

• Gegevens mogen alleen voor bepaalde doeleinden gebruikt worden. Deze doeleinden dienen uitdrukkelijk omschreven te worden en gerechtvaardigd te zijn.
• Alleen wanneer de consument toestemming verleend, mogen gegevens worden verwerkt. Dit mag alleen voor het omschreven doel gedaan worden. Wanneer een consument een lening aanvraagt moet dus bijvoorbeeld uitdrukkelijk vermeld staan dat BKR toetsing plaats zal vinden. Voor historische, wetenschappelijke of statistische doeleinden bestaan soms uitzonderingen en mogen gegevens wel gebruikt worden zonder uitdrukkelijke toestemming van de burger.
• De gegevens mogen slechts zolang bewaard worden als strikt noodzakelijk geacht voor het doel.
• De gegevensverzamelende instelling is verplicht de gegevens te beschermen tegen diefstal en verlies.
• Een consument mag weigeren niet ter zake doende gegevens te verstrekken. Een bank hoeft voor het verstrekken van en lening bijvoorbeeld echt niet uw bloedgroep te weten.
• Instellingen mogen bepaalde niet ter zake doende gegevens niet eens vragen. Zo mogen gegevens over iemands godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, seksuele leven, ras, gezondheidsgegevens, lidmaatschap van een vakvereniging etc. nooit verwerkt worden. Op deze regel gelden uitzonderingen voor politieke partijen, artsen, hulpverleners etc. welke de gegevens nodig hebben voor het vervullen van hun functie.
• Een organisatie is verplicht mee te werken wanneer een consument informeert naar de verwerking van zijn gegevens. Deze mag dat met ‘redelijke’ tussenpozen doen en mag de gegevens verbeteren, aanvullen of verwijderen.

Wie een lening afsluit moet dus goed opletten dat hij of zij niet te veel informatie verstrekt aan de kredietverstrekker. Bovendien heeft een lener vrij veel rechten met betrekking tot zijn gegevens.