Jonge mensen met een hypotheek zijn kwetsbaar

Huizenkopers hebben het niet makkelijk gehad. De economische crisis heeft nog steeds grote gevolgen voor mensen met een woning en vooral op jongeren. Omdat jongeren met vaak te maken hebben met een negatieve overwaarde en weinig geld hebben gespaard, vormen zij een kwetsbare groep. De prijs van huizen ligt aanzienlijk hoger dan de waarde van de hypotheek, maar toch bestaan er grote verschillen tussen hypotheek en woningwaarde. Gevolg is dat er schulden ontstaan bij verkoop van de woning.

Vermogen

Investeren in een eigen woning was altijd een mooie manier om een vermogen te starten. Kapitaalopbouw, heet dat. Dat is dan ook de reden dat het kopen van een huis zoveel mogelijk wordt gestimuleerd. Desondanks zorgt een eigen woning tegenwoordig in een groot aantal huishoudens juist voor schulden, die de afgelopen jaren fors zijn toegenomen. In de peilingen halverwege 2011 bedroeg de hypotheekschuld in ons land maar liefst 644 miljard euro tegenover een woningwaarde van 1100 miljard. Dat betekent dus dat de meeste woningbezitters te kampen hebben met een behoorlijke overwaarde op hun eigen woning, die zo’n beetje vijftig procent van de huidige woningwaarde omvat.

Schuld en vermogen

De verhoudingen tussen schuld en vermogen zijn de laatste tijden ongunstig geworden. Dat komt vooral doordat de huizenprijzen zijn gedaald en de overwaarde afneemt. Met name bij jongere huishoudens is er sprake van weinig overwaarde. Ouderen hebben daartegenover een aanzienlijke financiële buffer, omdat zij in een veel gunstigere periode hun woning hebben gekocht en aan kapitaalopbouw zijn begonnen.

Woningprijzen

De ontwikkeling van woningprijzen vormt voor een groot deel de verklaring van de verschillen tussen oudere en jongere huiseigenaren. In de periode van 1984 tot 2008 (het begin van de economische crisis) zijn de prijzen voor een woning aanzienlijk en onafgebroken blijven stijgen. Logisch dus dat mensen die langer geleden een huis hebben gekocht, nu flink veel overwaarde hebben op hun woning. Wat dat betreft is een woning uit de jaren tachtig en negentig een prima investering gebleken. Helaas heeft de crisis ook vat gekregen op de woningen die sindsdien verkocht zijn, waardoor huizen in sommige gevallen minder waard zijn geworden dan ze kostten bij de aanschaf ervan.

Top van de markt

Huiseigenaren die rond de top van de markt, dus vlak voor de economische ineenstorting, een huis hebben gekocht, hebben een veel hogere hypotheekschuld dan de waarde van de woning. Het effect daarvan wordt alleen maar versterkt door de ongunstige uitgangspositie bij het nemen van een hypotheek. Veel mensen met een eigen huis beginnen dan ook met een negatieve overwaarde doordat een tophypotheek werd afgesloten, die veel en veel hoger ligt dan de waarde die het huis – bij eventuele verkoop – zal hebben.

Ommekeer

Een ommekeer in deze situatie is wel te verwachten. Vroeg of laat moeten de huizenprijzen, volgens de economische richtlijnen, alsnog weer gaan stijgen. In dat geval zal ook de overwaarde gunstiger komen te liggen. Het is alleen de vraag of jonge huishoudens tot die tijd kunnen verwachten.