Nieuwe hypotheekregels 2011

Met ingang van 1 augustus 2011 gelden er strengere regels bij het verstrekken van hypotheken, waardoor huiseigenaren minder risico lopen op een restschuld. Wat is er precies veranderd?

Waarom een nieuwe gedragscode voor hypotheken?

De nieuwe gedragscode is een gezamenlijk initiatief van de banken, de Autoriteit Financiële Markten (AFM) en het Ministerie van Financiën, bedoeld om overkreditering tegen te gaan. Genoemde partijen willen daarmee voorkomen dat huiseigenaren zich te diep in de schulden steken en bij onverwachte tegenslagen zoals ontslag, ziekte of echtscheiding hun hypotheek niet meer kunnen betalen, of erger nog, bij gedwongen verkoop met een restschuld blijven zitten.

Waar huiseigenaren in de afgelopen decennia steevast konden rekenen op jaarlijks oplopende huizenprijzen, heeft de crisis op de huizenmarkt op een pijnlijke manier duidelijk gemaakt dat men bij onvoorziene verkoop in grote problemen kan raken.

De gedragscode wordt gekenmerkt door twee centrale thema’s:

• aflossingsvrije hypotheken zijn niet meer toegestaan;
• mensen kunnen minder lenen: tot maximaal 106% van de woningwaarde.

Aflossingsvrije hypotheken niet meer toegestaan

Vanaf 1 augustus 2011 bieden banken in ons land geen aflossingsvrije hypotheken meer aan. Wie de aankoop van een huis met een hypothecaire lening wil financieren, zal voortaan ten minste 50% daarop moeten aflossen. Huiseigenaren worden dus geconfronteerd met hogere maandlasten.

Hypotheek tot maximaal 106% van de woningwaarde

Volgens de nieuw gedragscode zullen banken voortaan ten hoogste 106% van de marktwaarde van een woning aan hypotheek verstrekken. Overigens blijft het bij een hypotheek op basis van Nationale Hypotheek Garantie (NHG) evenals voorheen toegestaan om tot 108% te financieren. Dat is een uitzonderingssituatie die samenhangt met een tijdelijke verlaging van de overdrachtsbelasting naar 2%. Het staat de banken vrij om de strengere regels ook toe te passen bij een hypotheek met NHG, maar de code verplicht ze daar niet toe.

Huis kopen zonder eigen geld wordt moeilijker

Feit is dus dat woningzoekenden voortaan minder geld kunnen lenen voor de aankoop van een eigen huis. Consumentenorganisaties waarschuwen dat met name mensen met een lager inkomen tekort schieten met een hypotheek van maximaal 106% van de woningwaarde. Met name op een woning in het goedkopere segment drukken immers de notariskosten voor het passeren van de koop- en hypotheekakte onevenredig zwaar. Aanschaf van een eigen woning zonder eigen geld zal vrijwel niet meer mogelijk zijn.

Oversluiten aflossingsvrije hypotheek

Voor huidige huiseigenaren wiens rentevaste periode na verloop van tijd afloopt, is in de nieuwe gedragscode een uitzondering voorzien: van hen wordt niet verwacht dat ze op dat moment gaan aflossen zodat bij afloop nog slechts 50% van hun hypotheek resteert. Deze categorie mag zijn aflossingsvrije hypotheek behouden.

Anders is de gedragslijn bij verbouwingen. Waar een verbouwing in het verleden onder NHG standaard kon worden meegefinancierd, wordt thans bekeken of de geplande verbouwing wel voert tot een waardevermeerdering van het betrokken pand. Zoniet, dan zit er niets anders op dan de verbouwing uit eigen middelen te betalen.