Kan een huis onderwaarde hebben in plaats van overwaarde?

Bij een eigen huis is er vaak sprake van overwaarde, maar zo vanzelfsprekend is dat niet. Iets dat in waarde kan stijgen, kan ook in waarde dalen. Een huis verkopen waarbij de verkoopwaarde lager is dat de hypotheekschuld geeft een onderwaarde in plaats van een overwaarde. Huizenbezitters zijn in de veronderstelling dat het kopen van een huis ook een investering is in de toekomst. Dit is een logische gedachtegang, want historisch gezien is dit ook het geval. Indien vooraf bekend was dat de waarde zou gaan dalen, zou niemand nog een huis gaan kopen. De aflopen twintig jaren is de waarde van onroerend goed explosief gestegen. Het is onoverkomelijk dat er periodes tussen zitten dat de waarde gaat dalen. Dit was bijvoorbeeld het geval gedurende de kredietcrisis.

Investeren in onroerend goed neemt ook risico’s met zich mee

Huizenbezitters zien hun huis naast hun onderdak ook als een spaarpotje. Toch is het kopen van een huis niet zonder risico’s. Iemand die een huis heeft gekocht in 1990, en weer heeft verkocht in 2006, heeft waarschijnlijk een flinke winst kunnen opstrijken.

De huizenbezitters die een huis gekocht hebben in 2007 en weer verkocht hebben in 2011, hebben zeer waarschijnlijk verlies gemaakt. Dit is veroorzaakt door de kosten die ze hebben moeten betalen bij de overdracht (notariskosten en overdrachtsbelasting en dergelijke), en door de waardedaling in de periode van 2008 tot en met 2011. Het tijdstip van het kopen en het verkopen is dus van groot belang.

Wat gebeurt er als het huis verkocht is en er een deel van de schuld blijft bestaan?

Normaal gesproken wordt de hypotheekschuld afbetaald met de opbrengst uit de verkoop. Indien de verkoopwaarde lager is dan de hypotheekschuld, blijft er een schuld over die gedragen moet worden door de verkopers van het huis.

Restschuld wordt gedragen door de Nationale Hypotheek Garantie

In bepaalde gevallen is het mogelijk dat de restschuld kwijtgescholden gaat worden. Dit geldt uitsluitend voor de hypotheken die gesloten zijn onder de Nationale Hypotheek Garantie (NHG). Eén van de voorwaarden is dat er sprake is van één van de volgende situaties:

• ontslag
• arbeidsongeschiktheid
• echtscheiding
• overlijden van uw partner

Een aanvullende voorwaarde is dat de schuldenaren de schuld niet uit eigen middelen kunnen betalen. Daarnaast moet de schuldenaar de betalingsachterstanden zoveel mogelijk beperkt hebben.

Hypotheken die niet gesloten zijn onder de NHG

In het geval u geen beroep kunt doen op de garantieregeling van de NHG, moet u zelf zorgen voor de terugbetaling van de restschuld aan de bank. Het onderpand is verkocht, dus moeten er nieuwe afspraken gemaakt worden met de bank. U kunt proberen om een gunstige terugbetaalregeling af te spreken met de bank. In geval van een grote restschuld, zal het onmogelijk worden om het volledige bedrag terug te betalen op korte termijn.

Gebruik maken van hulp vanuit de gemeente

U kunt de hulp inroepen van de gemeente. Zij kunnen u voorzien van advies en u koppelen aan de juiste personen. Ook kunnen zij beter afspraken maken met de schuldeiser. De bank heeft er ook baat bij dat er goede afspraken worden gemaakt. In de praktijk blijkt vaak dat de bank niet het volledige bedrag terug gaat krijgen.