Erfenis en nalatenschap, wel of geen testament

Erfenis en nalatenschap. Wanneer iemand komt te overlijden, zal de Belastingdienst binnen vier maanden aankloppen. Er moeten namelijk successierechten worden betaald over het netto nagelaten vermogen. Maar hoe is uw nalatenschap geregeld en wie erft er eigenlijk. Wie zijn uw erfgenamen. Naar wie gaat uw vermogen.

Erfenis en nalatenschap zonder Testament

Wie erfgenaam is bij een overlijden zonder testament, regelt het Burgerlijk Wetboek. Er zijn vier groepen erfgenamen:

• Groep 1: de echtgenoot of echtgenote en de kinderen van de erflater of bij plaatsvervulling hun plaatsvervangers.
• Groep 2: de ouders en broers en zussen, daarna ooms en tantes, daarna neven en nichten.
• Groep 3: grootouders, daarna oudooms en oudtantes gevolgd door achterneven en achternichten.
• Groep 4: de overgrootouders.

Zonder testament komt allereerst groep 1 voor de erfenis en nalatenschap in aanmerking. Als groep 1 niet meer leeft, is dat groep 2 en zo verder. Wettelijke erfgenamen zijn dus alleen de echtgenoot, een geregistreerd partner of de bloedverwanten. Daarbij worden tot de bloedverwanten gerekend: de ouders, grootouders, kinderen, kleinkinderen, broers, zusters, kinderen van broers of zusters en zo verder. Let wel, niet bloedverwanten zijn stiefkinderen, schoondochters, zwagers en zo verder. Zonder testament kunnen deze niet bloedverwanten, ook wel aanverwanten genoemd, niet van een overledene erven.

Ben ik erfgenaam zonder testament

Zonder een testament zijn eveneens van een erfenis uitgesloten:

• Degenen, die ongehuwd samenwonen. Ongehuwd samen wonenden erven volgens de wet niet van elkaar. Uitzondering hierop is het partnerschap, dat men wettelijk heeft laten registreren, want zij worden gelijk gesteld aan gehuwden.
• Ex echtgenoten, die gescheiden zijn van tafel en bed, worden volgens het erfrecht niet meer gezien als partners, die van elkaar erven.
• Niet door de man erkende kinderen.
• Andere niet-verwanten, zoals een goede vriend.
• Stichtingen of verenigingen.

Ouders, broers en zussen als erfgenamen

Als de erflater ongehuwd was, geen geregistreerde partner had , en ook geen kinderen, gaat de refenis naar groep 2 van wettelijke erfgenamen. Daarbij is het zo dat de ouders ieder afzonderlijk minimaal een kwart van de nalatenschap krijgen en de resterende 50% naar de nog levende broers en zussen.

Erfenis en nalatenschap met testament

Door bij een notaris een testament op te stellen, kunt u vastleggen wat er met uw erfenis en nalatenschap moet gebeuren. Iedereen die 16 jaar of ouder is en over zijn verstandelijke vermogens beschikt, kan een testament laten opstellen. Een testament kunt u meermalen tijdens uw leven wijzigen. Het laatst opgestelde testament telt. Bovendien, en dat is belangrijk, kunt u in uw testament afwijken van de regels van vererving zoals het Burgerlijk Wetboek die aangeeft.

Waarom een testament opstellen

Er kunnen vele redenen zijn, om een testament op te stellen. Enkele redenen, om een testament te laten maken bij de notaris kunnen zijn:

• U wilt bepalen of een erfgenaam minder of meer krijgt.
• U wilt regelen dat iemand, die anders niet van u erft nu wel van u erft.
• U wilt een voogd en een toeziend voogd voor uw minderjarige kinderen aanwijzen.
• U wilt ook een executeur aanwijzen, die verantwoordelijk is voor de afwikkeling van de erfenis. De executeur kan één van de erfgenamen zijn, maar ook een buitenstaander.
• U wilt bepalen of men vrij van recht erft.
• U wilt niet dat de erfenis naar de koude kant gaat en stelt een uitsluitingsclausule op.
• U wilt voor bepaalde stukken vastleggen naar wie de stukken gaan, wanneer de erfgenaam zelf komt te overlijden.

Wat is vrij van recht erven

Vrij van recht erven betekent, dat het successierecht dat de verkrijger zou moeten betalen, voor rekening van de nalatenschap komt. De totale erfenis bestaat dan uit de waarde die de erflater aan iemand wil nalaten, plus de waarde van het successierecht dat over de verkrijging is verschuldigd. Als tenminste de schulden de erfenis en nalatenschap niet overstijgen.

Wat is het wettelijk erfdeel

Met een testament kunt u naaste familieleden volledig onterven. Daar staat tegenover dat de afstammelingen, kinderen en kleinkinderen, het recht behouden op een bepaald minimum deel van de nalatenschap. Dit noemen we het wettelijk erfdeel of de legitieme portie. Op dit recht moet dan, als een afstammeling dat wil, binnen uiterlijk 5 jaar na het overlijden een beroep zijn gedaan. De echtgenoot, geregistreerd partner, de ouders en de grootouders hebben geen recht op een wettelijk erfdeel.

Hoe groot is het wettelijk erfdeel

De grootte van het wettelijk erfdeel, waarop afstammelingen een beroep kunnen doen, is gelijk aan de helft van het erfdeel dat men zou hebben gekregen als er geen testament was. Het is een recht in geld, niet in goederen. Wel worden bij de berekening van het wettelijk erfdeel de schenkingen die de ouders tijdens hun leven hebben gedaan, meegeteld.

Voorbeeld wettelijk erfdeel

Een voorbeeld hierbij. Als er bijvoorbeeld twee kinderen zijn en een echtgenoot, betekent onterving van de kinderen en het nalaten van de erfenis aan de echtgenoot, het volgende. Zonder testament had elk 1/3 deel van de nalatenschap ontvangen. Het wettelijk erfdeel van de kinderen is 1/6 deel. Dus resteert voor de echtgenoot nog 4/6 deel, wanneer de kinderen hun wettelijk erfdeel opeisen.

Slot

Laat u zich bij een erfenis en erfstukken van belang, altijd goed adviseren door een notaris. Laat daarbij niet alleen meewegen wie wat van de erfenis krijgt, maar ook hoe bespaard kan worden op de later te betalen successierechten over erfenis en nalatenschap. © 2007 - 2010 Zeemeeuw, gepubliceerd in Geld (Financieel) op 05-10-2007, laatst gewijzigd op 09-02-2010. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Zeemeeuw is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Gerelateerde link

Hoeveel erfbelasting betalen.

Verwante artikelen

• Erfenis en de rekening van de overledene: De regels bij een erfenis. Een vraag, waar erven veel mee te maken krijgen, is: wat gebeurt er met de bankrekening van de overledene. Kan ik nog bij die rekening kom…
• Erfenis, de legitieme portie of het wettelijke erfdeel: De legitieme portie. Sommige mensen zijn zo teleurgesteld in hun erfgenamen, dat ze hen het liefste zouden onterven. Kan dat en wat betekent dat voor d…