Erfenis en nalatenschap, wel of geen testament

Erfenis en nalatenschap. Wanneer iemand komt te overlijden, zal de Belastingdienst binnen vier maanden aankloppen. Er moeten namelijk successierechten worden betaald over het netto nagelaten vermogen. Maar hoe is uw nalatenschap geregeld.

Nalatenschap zonder Testament

Bij een overlijden zonder testament, regelt het Burgerlijk Wetboek wie de erfgenamen zijn. Alleen de echtgenoot, geregistreerd partner of de bloedverwanten erven in dit geval. Daarbij worden tot de bloedverwanten gerekend: de ouders, grootouders, kinderen, kleinkinderen, broers, zusters, kinderen van broers of zusters en zo verder. Let wel, niet bloedverwanten zijn stiefkinderen, schoondochters, zwagers en zo verder. Zonder testament kunnen deze niet bloedverwanten, ook wel aanverwanten genoemd, niet van een overledene erven. Verder zijn bij het ontbreken van een testament van de erfenis uitgesloten:

• Degene, die ongehuwd samenwoont. Ongehuwd samen wonenden erven volgens de Wet niet van elkaar. Een uitzondering geldt voor wie zijn partnerschap wettelijk heeft laten registreren.
• Andere niet-verwanten, zoals een goede vriend.
• Stichtingen of verenigingen.

Nalatenschap met Testament

Door bij een notaris een testament op te stellen, kunt u vastleggen wat er met uw erfenis en nalatenschap moet gebeuren. Iedereen die 16 jaar of ouder is en over zijn verstandelijke vermogens beschikt, kan een testament laten opstellen. Een testament kunt u meermalen tijdens uw leven wijzigen. Het laatst opgestelde testament telt. Bovendien, en dat is belangrijk, kunt u in uw testament afwijken van de regels van vererving zoals het Burgerlijk Wetboek die aangeeft. Enkele voorbeelden hiervan zijn:

• U kunt bepalen of een erfgenaam minder of meer krijgt.
• U kunt een voogd en een toeziend voogd voor uw minderjarige kinderen aanwijzen.
• U kunt ook een executeur aanwijzen, die verantwoordelijk is voor de afwikkeling van de erfenis. De executeur kan één van de erfgenamen zijn, maar ook een buitenstaander.
• U kunt bepalen of men vrij van recht erft.

Vrij van recht erven

Vrij van recht erven betekent, dat het successierecht dat de verkrijger zou moeten betalen, voor rekening van de nalatenschap komt. De totale erfenis bestaat dan uit de waarde die de erflater aan iemand wil nalaten, plus de waarde van het successierecht dat over de verkrijging is verschuldigd. Als tenminste de schulden de erfenis niet overstijgen.

Wettelijk erfdeel

Met een testament kunt u naaste familieleden volledig onterven. Daar staat tegenover dat de afstammelingen, kinderen en kleinkinderen, het recht behouden op een bepaald minimum deel van de nalatenschap. Dit noemen we het wettelijk erfdeel of de legitieme portie. Op dit recht moet dan, als een afstammeling dat wil, binnen uiterlijk 5 jaar na het overlijden een beroep zijn gedaan. De echtgenoot, geregistreerd partner, de ouders en de grootouders hebben geen recht op een wettelijk erfdeel.

Omvang van het het wettelijk erfdeel

De grootte van het wettelijk erfdeel, waarop afstammelingen een beroep kunnen doen, is gelijk aan de helft van het erfdeel dat men zou hebben gekregen als er geen testament was. Het is een recht in geld, niet in goederen. Wel worden bij de berekening van het wettelijk erfdeel de schenkingen die de ouders tijdens hun leven hebben gedaan, meegeteld.

Voorbeeld wettelijk erfdeel

Een voorbeeld hierbij. Als er bijvoorbeeld twee kinderen zijn en een echtgenoot, betekent onterving van de kinderen en het nalaten van de erfenis aan de echtgenoot, het volgende. Zonder testament had elk 1/3 deel van de nalatenschap ontvangen. Het wettelijk erfdeel van de kinderen is 1/6 deel. Dus resteert voor de echtgenoot nog 4/6 deel, wanneer de kinderen hun wettelijk erfdeel opeisen. © 2007 - 2009 Zeemeeuw, gepubliceerd in Geld (Financieel) op 05-10-2007, laatst gewijzigd op 26-04-2009. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Zeemeeuw is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Gerelateerde link

Successierechten.

Verwante artikelen

• Erfenis en de rekening van de overledene: De regels bij een erfenis. Een vraag, waar erven veel mee te maken krijgen, is: wat gebeurt er met de bankrekening van de overledene. Kan ik nog bij die rekening kom…
• Onterven zonder testament, kan dat?: Met een testament kunt u in feite iedereen onterven. Men behoudt soms de legitieme portie, als daarop aanspraak wordt gemaakt. Maar dat is alles. Maar wat gebeurt er, als…
• Erfenis, de legitieme portie of het wettelijke erfdeel: De legitieme portie. Sommige mensen zijn zo teleurgesteld in hun erfgenamen, dat ze hen het liefste zouden onterven. Kan dat en wat betekent dat voor d…
• Testament – overlijden zonder testament: Als iemand overlijdt is dat meestal al verdrietig genoeg. Wanneer dan ook nog eens blijkt dat de persoon in kwestie geen testament heeft nagelaten, kan het nog dramat…
• Erfenis & geld niet automatisch naar schoonfamilie: Erfenis en schoonfamilie. Eigenlijk zou iedereen zijn nalatenschap en testament goed moeten regelen. Naar wie moet welk deel van de erfenis gaan. Wat is de…