Fiat geld of fiat currency: wat is dat eigenlijk?

Fiat geld: het is een begrip dat je meer en meer hoort opduiken in de media sinds de laatste jaren. De financiële bankencrisis van 2008 en de schuldencrisis van 2010-2011 hebben ervoor gezorgd dat centrale banken fiat geld gingen bijdrukken om de economie te redden. In het huidige economische systeem is fiat geld of fiat currency van toepassing. Maar wat betekent fiat geld nu eigenlijk?

De financiële crisis en fiat geld

De financiële en economische crisis van 2008 bracht banken in problemen waardoor centrale banken en overheden moesten tussenkomen. Nieuwe leningen werden uitgegeven aan de banken en in 2010-2011 kwamen ook overheden financieel in de problemen. De centrale bank van Amerika, de Fed, drukte dollars bij door middel van de befaamde Quantitative Easing (QE 1 en 2) en ook de Europese Centrale Bank ging landen steunen door hun obligaties op te kopen, wat in feite neerkomt op het bijdrukken van geld.

Wat is fiat geld of fiat currency nu eigenlijk?

Geld bijdrukken door een centrale bank betekent dat de hoeveelheid geld vergroot wordt waardoor de waarde van de munt vermindert. Hoe meer geld er in omloop is om producten te kopen, hoe minder dat geld waard is. Centrale Banken kunnen een munt alleen maar uitgeven en drukken omdat ze de bevoegdheid daartoe hebben van de politieke leiders, en dus de bevolking. Geld heeft dus in feite alleen waarde omdat de politiek en de bevolking zijn overeengekomen om er waarde aan te hechten. Het is de regering van een land die bepaalt dat een bepaalde munt als betaalmiddel en dus als geld geldt.

Fiat geld: louter gebaseerd op vertrouwen

Fiat is een woord uit het Latijn dat betekent dat iets is toegestaan of goedgekeurd. Denk onder andere aan de uitdrukking: "zijn fiat geven". In feite staat de gemeenschap toe dat de centrale bank van een land of monetaire zone geld bijdrukt en dat aan die munt waarde wordt gehecht. Dit monetair systeem is dus louter gebaseerd op vertrouwen en niet op een onderliggende vaste waard zoals bijvoorbeeld goud. Niet voor niets staat er op de dollarbiljetten nog steeds: "In God we trust". Met de goedkeuring van god en gemeenschap worden dus biljetten in de economie gepompt.

Goudstandaard: geld gebaseerd op echte waarde

Een andere vorm van geld is het geld dat gebaseerd is op waardevolle goederen, zoals bijvoorbeeld edelmetalen als goud en zilver. Doorheen de geschiedenis werd er over lange periodes daadwerkelijk met gouden en zilveren munten betaald. Ook stond er lange tijd op het dollarbiljet dat dit inwisselbaar was voor een waarde in goud. De bankbiljetten waren dus altijd gedekt door een hoeveelheid goud, met andere woorden: er lag iets tastbaars aan de oorsprong van je geld. Dit was het systeem van de goudstandaard. Na het loskoppelen van de dollar van goud door president Nixon in 1971 kwam hier verandering in en werd geld alleen nog maar iets dat door niks tastbaars gedekt was, alleen door het vertrouwen in de regering die de biljetten uitgeeft.