Goudstandaard: wat is het en wordt deze opnieuw ingevoerd?

Goud is in tijden van crisis populair bij beleggers en investeerders. Sinds de financiële crisis is de goudprijs dan ook sterk gestegen. Nu de schuldencrisis in Europa maar niet opgelost geraakt, gaan er zelfs meer en meer stemmen op om terug te keren naar de gouden standaard. Maar wat is deze goudstandaard nu precies en welke relatie heeft het met papieren geld?

De rol van goud in het verleden

Goud en zilver hebben in het verleden altijd al een belangrijke rol gespeeld in de economie. Na het verdwijnen van de ruilhandel werd overgeschakeld op gouden munten als betaalmiddel. Goud was praktischer als betaalmiddel dan andere producten. Alle grote wereldrijken, gaande van het Griekse tot het Romeinse rijk gebruikten goud en zilver als betaalmiddel in de handel.

Het ontstaan van de goudstandaard

Bij de opkomst van de edelmetalen goud en zilver als betaalmiddel, was een belangrijke rol weggelegd voor goud- en zilversmeden. Mensen hadden gouden munten nodig om mee te betalen, maar toch werd dit niet altijd als praktisch en veilig beschouwd. Daarna deden de banken en de bankbiljetten hun intrede. Goudstukken konden bij de bank in bewaring gegeven worden en de bank gaf in ruil daarvoor een bankbiljet. Dit biljet bood de garantie dat de houder ervan het kon inwisselen tegen goud.

Bankbiljetten terugbetaalbaar in goud

Dit systeem bestond er dus in dat elk bankbiljet was gedekt door een hoeveelheid goud. Op de oude Amerikaanse dollars staat nog steeds aangegeven: "terugbetaalbaar in gouden munten aan de drager van dit biljet". Uiteindelijk werd dit systeem van papieren geld zo praktisch en makkelijk ervaren dat men uit het oog verloor dat men er goud voor in de plaats kon krijgen. Slechts weinigen gingen de biljetten bij de bank inruilen voor goud. Banken gingen daarom ook niet altijd de precieze hoeveelheid goud in bewaring houden, maar gaven meer biljetten uit dan dat ze goud in de kluis hadden liggen.

Het einde van de goudstandaard

In 1971 besloot de Amerikaanse president Nixon de US dollar los te koppelen van de goudstandaard. Voor een dollar kon er in theorie dus niet meer een bepaalde hoeveelheid goud ingewisseld worden. Papieren geld was niet meer gebaseerd op het bezit van goud, maar op vertrouwen. Sindsdien staat er op de bankbiljetten niet meer: "terugbetaalbaar voor goud", maar "in God vertrouwen we". Omdat geld niet meer op de goudstandaard gebaseerd hoefde te zijn, kon de Centrale Bank van Amerika geld bijdrukken zoveel als ze wou om de schuldenberg te bestrijden.

Opnieuw naar de goudstandaard?

Geld bijdrukken en inflatie
Dit bijdrukken van geld werd gebruikt om oorlogen te financieren, om de economie bij te sturen en om banken te redden van het failliet, denk maar aan de financiële crisis van 2008. Economische specialisten en critici zeggen onder meer dat het loslaten van de goudstandaard in 1971 ertoe heeft geleid dat regeringen al te makkelijk geld bijdrukten waardoor er steeds meer inflatie optrad.

Meer financiële stabiliteit?
Anno 2012 kampen veel landen met inflatie, een schuldenberg en een slabakkende economie. En nog steeds is de Europese schuldencrisis niet opgelost, wat meer en meer stemmen doet opgaan om terug te keren naar de goudstandaard. Volgens voorstanders van de goudstandaard leidt dit tot veel meer financiële stabiliteit en worden crisissen met banken zoals die van 2008 onmogelijk gemaakt.