De dollar zakt steeds verder weg, IMF hult zich in zwijgen

Eén van de kerntaken van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) is te waken over economische stabiliteit in de wereld. Tot nog toe heeft het instituut niets kunnen doen aan mondiale instabiliteit. De Amerikaanse subprimecrisis heeft zij niet aan zien komen, laat staan er iets aan kunnen. De dollar zakt verder en verder weg en lijkt zijn rol als internationale standaard te verliezen. Tijd voor een nieuw standaard.

IMF heeft fundamentele problemen

Vroeger beperkte het IMF zich tot het uitlenen van geld aan landen in nood, maar is nu naarstig op zoek naar een nieuwe rol als waakhond voor de mondiale economie. Alleen het invullen van die rol lukt nog niet erg. Het heeft nog steeds weinig kunnen doen aan de grote tekorten op de lopende rekening en de begroting van de VS en aan de enorme overschotten in landen als China en India. Het IMF kijkt daar bij voorkeur niet naar, want dan kom je vanzelf uit bij de grootste aandeelhouder: de Verenigde Staten. En die hebben het recht van veto. De subprime problematiek is een bron van wereldwijde instabiliteit. Je weet gewoon dat er momenteel flink wat geld uit de VS weg vloeit met als gevolg een dalende dollarkoers. Het IMF stelt dat je dan gewoon geld op de internationale kapitaalmarkt leent. Dat zouden de Amerikaanse instellingen in de ogen van het IMF ook moeten doen. Maar dat kan helemaal niet. Want internationale banken lenen nu eenmaal niet graag geld uit aan mensen of bedrijven die het het meest nodig hebben.

De perfecte samenleving versus roofdierengedrag

Het IMF gaat uit van de perfecte samenleving. Maar de problemen op de Amerikaanse markt maken duidelijk dat de markt niet perfect is. Integendeel; het is roofdierengedrag om geld uit te lenen aan mensen die het eigenlijk niet kunnen betalen en daar vervolgens misbruik van te maken. Bovendien is de markt veel gecompliceerder geworden. Kon je tijdens de Latijns-Amerikaanse crisis in de jaren tachtig nog met banken onderhandelen over de voorwaarden, tegenwoordig praat je niet met een bank maar met wel duizend verschillende mensen die allemaal een deeltje van jouw lening bezitten.

Kritische blik op het IMF

Veel economen betichten het IMF er van een onderdeel te zijn van de Amerikaanse buitenlandpolitiek. Zo ook door Joseph Stiglitz, hoogleraar economie en winnaar van de Nobelprijs economie (2001). In zijn opvatting werkt het IMF met verkeerde modellen. Maar bovendien hoort bij het signaleren van de problemen in de VS ook een beschuldigende vinger over het gevoerde beleid naar de Amerikaanse regering. De Amerikanen sparen niet. Iedereen wist dat zij hun consumptie financierde met geld uit de woning. En iedereen werkte mee aan het in stand houden van de mythe van de eeuwig stijgende huizenprijzen. Deze zeepbel is ruw uit elkaar gespat.

Bush c.s.

Aan de buitenkant lijkt het er op dat Bush zich niet zoveel zorgen maakt over het wegzakken van de Amerikaanse dollar. En nog altijd hebben zij het voordeel van de zogeheten seignorage*, het monetaire privilege van de geldschepping. Dit voordeel geeft de VS voorlopig nog de positie achterover te kunnen leunen. Maar niet lang meer. De VS is zeker niet onaantastbar.

Internationaal is afgesproken dat we vertrouwen hebben in de dollar, getuigen het feit dat veel producten nog steeds wereldwijd in dollars worden geprijsd en afgerekend. Maar dat vertrouwen hangt af het inflatieniveau in Amerika en de mate waarin de munt als waardeopslagmiddel blijft functioneren. Wordt de munt instabiel en neemt de waardeopslag af, omdat die munt steeds minder waard wordt, dan is het met dat vertrouwen snel gedaan.

Banken gaan gedrag veranderen

Steeds meer centrale bankiers beginnen het vertrouwen in de dollar te verliezen. Dollars worden omgeruild voor andere valuta. Dit versterkt de daling van de dollar. Als dollars worden verkocht (het aanbod toeneemt), terwijl de vraag afzwakt, dan daalt de prijs. Deze keiharde economische wet geldt ook voor de dollar. Volgens Stiglitz lijkt de glijvlucht van de dollar niet tijdelijk maar langdurig. Het beleid van de regering Bush helpt ook niet echt om het vertrouwen in de dollar te stimuleren. Economen spreken al openlijk over een mandje met valuta, zoals de Japanse yen, de Chinese yuan, de Britse pond en de euro om de dollar als internationaal ruilmiddel voor goederen en diensten op te volgen. Er wordt zelfs al gefilosofeerd over een nieuwe munt met de naam mundial. Misschien een goed idee. Het klinkt in ieder geval net zo neutraal als de euro.

© 2007 - 2009 Hypotheekinfo, gepubliceerd in Geld (Financieel) op 27-09-2007. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Hypotheekinfo is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Gerelateerde links

Hoe staan wij er voor en De dollar zakt.

Verwante artikelen

• Dollar, de alsmaar dalende dollar: De dollar is in 2007 sterk gedaald ten opzichte van de euro en zal dat bij een stijgende rente in Europa, waarschijnlijk blijven doen. Maar hoe zit het met de andere valuta…
• Koers van de Japanse yen: De Japanse Yen is het betaalmiddel van Japan. Zij wordt nergens anders gebruikt als officieële munteenheid. Volgens velen is de koers van de Japanse Yen sterk ondergewaardeerd. Toch…
• Er komt geen dollarcrisis: Doemscenario’s gaan al lange tijd de ronde over de dollar. De dollar kalft steeds verder af. De dollar-index is zelfs onder zijn 'all-time low' gezakt. Normaal gesproken betekent d…
• Gevaar voor de beurs komt uit het Oosten, de Carry Trade: Velen maken zich zorgen over de Amerikaanse economie. Niet voor niets: de hypotheekcrisis en kredietcrisis in de VS hebben al vele slachtoffers gemaa…
• Koers van de Chinese Yuan: De Chinese Yuan is de munteenheid van China. Zij wordt ook wel de renminbi genoemd. Zij is het wettig betaalmiddel in het Chinese rijk. Dit artikel biedt informatie over de geschie…