Zijn de pensioenen in Nederland veilig?

Steeds meer lezen en horen we over de vergrijzing van West Europa en Nederland. In Nederland zouden het pensioen nog wel goed geregeld zijn, wordt gezegd. Maar hoe zit dat dan met het pensioengeld in ons land en de rest van de EU. Wat doet de krediet crisis met onze pensioenen. Is uw pensioen wel veilig? Hoe staat het met het grootste pensioenfonds, het ABP.

Veilig pensioen

Om de pensioenaanspraken iin ons land te financieren, kennen we drie soorten dekkingsstelsels:

• Het omslagstelsel.
• Het rentedekkingsstelsel.
• Het kapitaaldekkingsstelsel.

Het Omslagstelsel

De AOW, het basispensioen, wordt gefinancierd via het omslagstelsel. Dat betekent dat jaarlijks wordt ingeschat wat de pensioen uitkeringen zullen zijn, en hoeveel premie er dus nodig is om dit te kunnen uitbetalen. Deze totale premie wordt vervolgens omgeslagen over degene, die premie moeten betalen. Omdat tot op heden de 65 plusser geen AOW premie meer hoeft te betalen, wordt de premie dus volledig opgebracht door de anderen. De AOW is dus gebaseerd op solidariteit. Valt die weg, dan komt de AOW in woelig water. Zolang er echter sprake is van een gelijkmatige en evenwichtige bevolkingsopbouw, hoeft dit systeem niet tot problemen te leiden.

Het Rentedekkingsstelsel

Bij het Rentedekkingsstelsel wordt per uitkeringsgerechtigde gekeken naar de toekomstige stroom aan uitkeringen. Doordat deze uitgaven qua financiering worden omgeslagen over alle premiebetalers, is een uitkeringsgerechtigde verzekerd van de toekomstige inkomstenstroom. In feite is het een slimmer omslagstelsel, omdat naar de toekomst wordt gekeken en niet alleen naar de waan van de dag.

Het kapitaaldekkingsstelsel

In het kapitaaldekkingsstelsel wordt het pensioen gefinancierd op het moment dat het recht op pensioen wordt opgebouwd. Tijdens deze opbouwfase wordt een fonds gevormd dat zo moet zijn dat de toekomstige pensioenaanspraken moeten kunnen worden betaald. Dit stelsel wordt voorgeschreven voor alle pensioenen in ons land waarop de Pensioen- en Spaarfondsenwet, PSW, van toepassing is. De PSW geeft schrijft voor dat de bezittingen van een pensioenfonds, samen met de te verwachten inkomsten, toereikend moeten zijn ter dekking van de uit de statuten en reglementen voortkomende pensioenverplichtingen.

Pensioengeld in Nederland en de EU

Hoewel in Nederland over het algemeen de pensioenen goed geregeld zijn, zijn er duidelijke plannen om de premiebetaling via een Bos belasting verder te verbreden met de 65 plusser, die wat meer pensioen heeft. De financiële tijdbom van de vergrijzing ligt dan ook niet zo zeer in Nederland, maar in de EU. Bijna nergens buiten Nederland is de oudedagsvoorziening goed geregeld.

Vergrijzing

Over dertig jaar is de verhouding tussen 65-plus en 65-min één op twee, terwijl dat nu nog één op vier is. Het Verenigd Koninkrijk heeft haar pensioenen op orde en Zweden is op weg naar een kapitaaldekkingstelsel. Maar in Frankrijk en Spanje is het niet goed geregeld, met Italië als slechtste uitzondering. In Italië nemen bij de vergrijzing de staatsschulden explosief toe, doordat daar alles uit de staatskas moet komen. Niet voor niets heeft de Wereldbank er voor gepleit dat de EU moet overgaan op een kapitaaldekkingsstelsel, maar dat is tot nu toe onhaalbaar gebleken.

Krediet crisis en pensioenaanspraken

Een andere vraag is in hoeverre het pensioengeld lijdt onder de hypotheekcrisis. Eigenlijk is deze vraag snel beantwoord. Was het rendement in 2007 al relatief beperkt, in 2008 werden door pensioenfondsen in het algemeen grote verliezen geleden. Ook door grote beleggers zoals het ABP. En dat stemt natuurlijk niet tevreden. Maar de pensioenfondsen hebben het gemakkelijker dan de particulieren: als de dekkingsgraad onvoldoende is, worden premies verhoogd, en vindt indexatie van het pensioen nog maar gedeeltelijk of helemaal niet plaats.

Te jong voor pensioen

Vooral wie jong is, denkt niet zo na over zijn pensioen. Maar het is juist zo, dat zij die in de beginjaren door falen van een pensioenfonds minder pensioen opbouwen, dat in latere jaren dubbel en dwars zullen merken. Het tikt dan veel harder door.

Pensioenfonds ABP

De beurscrisis drukt inmiddels zwaar op de schouders van pensioenfonds ABP. De dekkingsgraad, de mate waarin het fonds in de toekomst de pensioenen kan garanderen, is in het derde kwartaal teruggelopen van 132 procentpunt naar 118 procent eind september 2008. Let wel: daarna kwam de slechte beursmaand oktober.

Slot

Kortom, wanneer de vruchten van beleggen tegenvallen, wordt de pijn breed verdeeld. En dat is erg wrang voor wie via een pensioenfonds spaart, en dat doen we bijna allemaal! Uw spaargeld lijkt er dus niet echt veilig, en de garantieregeling van minister Bos van 100.000 euro geldt niet voor deze vorm van sparen voor de oude dag. Zelf nog wat erbij sparen lijkt een goede optie. Dit kan via een lijfrenteverzekering, een spaarverzekering of door bijvoorbeeld een goede spaarrekening te kiezen. © 2007 - 2010 Zeemeeuw, gepubliceerd in Geld (Financieel) op 05-09-2007, laatst gewijzigd op 14-05-2009. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Zeemeeuw is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Pensioengeld en de hypotheekcrisis: Ook pensioengeld wordt risicovol belegd. Ons geld, een pot van bijna 680 miljard euro. Is dat geld veilig bij een pensioenfonds. Wat zijn de gevolgen van de hypotheekcrisi…
• Waardeoverdracht pensioen in de knel: Als je van werkgever wisselt kun je het via de oude werkgever opgebouwde pensioen in principe overhevelen naar het pensioenfonds van je nieuwe werkgever. Daarvoor is het…
• Pensioenfondsen en beleggingen: Door de kredietcrisis zijn veel pensioenfondsen in slecht weer terecht gekomen. Met name door zeer slechte resultaten op de beurs krijgen pensioenfondsen te maken met een dekk…
• Spaarbank & uitvoerder Loyalis is nu ook spaarbank: Het ABP beheert zeer grote bedragen aan pensioengeld. De uitvoerder van Loyalis, ontpopt zich inmiddels met Loyalis Ideaal Sparen als spaarbank met een aan…
• Waardeoverdracht wel of niet gunstig bij wisseling van baan: Veel mensen denken bij een wisseling van baan niet aan hun pensioen. Toch kan het wisselen van baan gevolgen hebben voor uw pensioenopbouw. Vooral…