Pensioenakkoord in hoofdlijnen

Vakbonden, werkgevers en kabinet werden het begin juni 2011 eens over een pensioenakkoord. Wat zijn nu de hoofdlijnen van dit pensioenakkoord en wat betekent het concreet voor pensioengerechtigden?

Het pensioenakkoord in hoofdlijnen

• met ingang van 2020 wordt de huidige pensioen- en AOW leeftijd verhoogd naar 66 jaar en in 2025 naar 67 jaar;
• eveneens vanaf 2020 wordt de pensioenleeftijd elke 5 jaar getoetst aan de stijgende levensverwachting. Indien nodig wordt een verdere verhoging doorgevoerd;
• met de introductie van een zogenaamde ‘mobiliteitsbonus’ wil het kabinet stimuleren om oudere werknemers tot aan hun pensioendatum in dienst te houden;
• eerder ophouden met werken blijft mogelijk, maar elk jaar dat we vóór de officiële pensioendatum stoppen met werken, worden we voor de rest van ons leven 6,5% gekort op de AOW-uitkering;
• langer doorwerken daarentegen wordt beloond. Elk gewerkt jaar extra levert een bonus van 6,5% op;
• naast de reguliere jaarlijkse aanpassing van de AOW-bedragen aan de stijging van de cao-lonen, zal de AOW- uitkering van 2013 tot 2028 elk jaar nog met 0,6 % extra worden verhoogd;
• de verdeling van de premielast tussen werknemers en werkgevers blijft in beginsel ongewijzigd, respectievelijk 1/3 en 2/3 deel;
• de Nederlandsche Bank geeft pensioenfondsen voortaan langer de gelegenheid (ten hoogste tien jaar) om gebreken in hun dekkingsgraad te repareren. Men wil daarmee bereiken dat tekorten niet langer zullen leiden tot snelle en ingrijpende verlaging van de uitkeringsbedragen.

Wat betekent het pensioenakkoord voor pensioengerechtigden?

Het nieuwe pensioenakkoord stelt pensioengerechtigden nog niet in staat om via een simpele rekensom te bepalen wat de gevolgen zijn voor hun persoonlijke pensioenaanspraken. Want pas bij de cao-onderhandelingen wordt daar nadere invulling aan gegeven. Toch is er een aantal wijzigingen die voor elk van ons zullen gelden.

Veranderingen in de AOW

• bent u geboren ná 1 januari 1955 dan moet u vanaf 2020 doorwerken tot 66 jaar;
• eerder ophouden met werken kan nog wel, maar dat scheelt elk jaar wel 6,5%;
• mensen die langer doorwerken na hun 66e jaar, ontvangen voor elk arbeidsjaar extra jaarlijks 6,5% meer;
• vanaf 2013 wordt de AOW-uitkering voor gehuwden elk jaar met 0,6% verhoogd. Daarmee wil men mensen vergoeden voor het feit dat die langer moeten doorwerken om een volledige pensioenopbouw te realiseren.

Veranderingen aanvullende pensioenen

Wat langer doorwerken betreft, zullen ook aanvullende pensioenen de gewijzigde AOW-regels volgen:

• met ingang van 2020 tot 66 jaar;
• wellicht vanaf 2025 tot 67 jaar.

De garantiebedragen zoals we die op dit moment kennen bij onze pensioenaanspraken, zullen plaats maken voor minder harde toezeggingen. Pensioengerechtigden moeten zich instellen op ‘verrassingen’ want het succes van de gevolgde beleggingsstrategie bij een fonds, is voortaan bepalend. En beleggingsresultaten kunnen meevallen maar ook tegenvallen. Wél zullen de sociale partners in de toekomst een stem krijgen bij het bepalen van de optimale beleggingsmix.

Afspraken over dekkingsgraad en rekenrente

De voorbije jaren werden herhaaldelijk de pensioenpremies verhoogd om de dekkingsgraad (de verhouding tussen vermogen en verplichtingen) van fondsen te repareren. In het nieuwe pensioenakkoord is afgesproken dat de premies voortaan niet langer als middel mogen worden ingezet om het vermogen van fondsen op peil te houden.

Kritiek is er met name op de wijze waarop pensioenfondsen hun verplichtingen moeten berekenen, de rekenrente. Op dit moment gebeurt dat nog op basis van de actuele marktrente, nu zo´n 3,5%. De verwachting is dat de fondsen voortaan zullen uitgaan van niet-geïndexeerde verplichtingen tegen een hogere rekenrente, waardoor er minder geld in kas nodig is. Elk procent dat de rekenrente hoger is, leidt immers tot 15% lagere verplichtingen, wat gunstig uitpakt voor de dekkingsgraad. Maar het is nog maar zeer de vraag of die hogere rekenrente in de praktijk wel behaald wordt.

Compenserende maatregelen: sparen voor prepensioen

Omdat er met name bij een aantal grote bonden binnen FNV fel verzet was tegen het in juni 2011 overeengekomen concept pensioenakkoord, werden door verantwoordelijk Minister Kamp aan werknemers een aantal opties geboden om te sparen voor vervroegd pensioen met 65 jaar:

• via een belastingkorting ter grootte van 8 à 9 duizend euro vanaf 62 jaar;
• € 20.000,- via de nieuwe vitaliteitsregeling;
• via een overgangsregeling voor de huidige levensloopregeling