Een handgift doen (BE)

Ondanks verlaagde schenkingsrechten in zowel het Vlaamse, Waalse als Brussels Hoofdstedelijk gewest, gebeuren toch nog veel schenkingen via een handgift. Wie een schenking wil laten registeren moet schenkingsrechten betalen. In Vlaanderen en Brussel zijn die bepaald op 3% of 7% naargelang de verwantschapsgraad. In Wallonië hanteert men 3 tarieven: 3%, 5% en 7%. Het betalen van schenkingsrechten impliceert dat geen successierechten meer betaald moeten worden als de schenker overlijdt.

Ondanks deze verlaagde schenkingsrechten gebeuren veel schenkingen toch nog van hand tot hand. Deze schenkingsvorm, de handgift genoemd, moet niet geregistreerd worden en bijgevolg zijn er ook geen schenkingsrechten verschuldigd. Hieraan is wel een risico verbonden: als de schenker binnen de 3 jaar na de schenking overlijdt, zal de begiftigde successierechten moeten betalen die veel hoger liggen dan de eerder genoemde schenkingsrechten.

Handgift

Een handgift is een schenking die letterlijk van de ene hand in de andere overgaat. Om geldig te zijn, moet aan bepaalde voorwaarden voldaan worden:

• De wil om te schenken moet duidelijk aanwezig zijn.
• De schenker moet de geschonken zaak dadelijk en onherroepelijk doorgeven
• De begiftigde moet de zaak aannemen, voor het overlijden van de schenker
• De schenking gebeurt onder levenden: zowel schenker als begiftigde moeten in leven zijn bij de schenking en de aanvaarding
• De schenking moet kosteloos zijn

Een handgift is een schenking zonder vormvereisten, het is dus niet nodig om een akte voor de notaris op te maken. Als de schenking gepaard gaat met bepaalde voorwaarden, zal u deze voorwaarden moeten opnemen in een aanvullende overeenkomst, die men in juridische termen een “pacte adjoint” noemt. Een voorbeeld van een voorwaarde kan zijn dat de geschonken som teruggaat naar de schenker als de begiftigde eerder overlijdt. De pacte adjoint staat in principe los van de schenking en impliceert dus geen registratierechten.

Voorwerp van de schenking

Enkel goederen die materieel kunnen overgedragen worden, komen in aanmerking voor een handgift. Het moet ook om roerende goederen gaan, een woning kan dus niet weggeschonken worden door middel van een handgift! Zowel lichamelijke roerende goederen, zoals een juweel of een auto, als onlichamelijke roerende goederen, zoals kasbons of aandelen, kunnen overgedragen worden.

Op papier?

Het is niet vereist, maar wel aangeraden om toch een geschrift op te stellen aangaande de handgift. Zo kan u de gift bewijzen tegenover bijvoorbeeld de fiscus, wanneer die zich vragen stelt bij de aankoop van een woning die uw financiële capaciteiten in principe te boven gaat. Door middel van een geschrift wordt ook een vaste datum aan de schenking gegeven, wat van belang is om te weten of er successierechten verschuldigd zijn bij overlijden van de schenker.

Registreren

Stel dat de gezondheidstoestand van de schenker na de handgift snel achteruit gaat, kan u er beter voor kiezen om de schenking alsnog te laten registeren en de registratierechten te betalen. U “verliest” dan wel een deel van uw schenking maar doet er voordeel bij als de schenker overlijdt, omdat u geen successierechten verschuldigd bent.