Koopkracht 2012 – Hoeveel ga ik erop achteruit?

De bezuinigingen zijn door het kabinet vastgesteld. Deze bezuinigingen worden doorberekend in de koopkrachtontwikkeling voor het nieuwe jaar. Iedere Nederlander wil graag weten hoeveel hij of zij erop achteruit of vooruit gaat. In dit artikel kun je jouw situatie opzoeken om te bepalen hoeveel jij erop voor- of achteruit gaat.

Wat is koopkracht?

Koopkracht is hoeveel geld je kunt uitgeven aan goederen en diensten met je besteedbaar inkomen. Een vergelijking van koopkracht wordt gedaan op basis van de aankoopprijs van dezelfde producten over verschillende jaren. Als je meer moet betalen voor hetzelfde product betekent dit koopkrachtverlies.

Koopkracht en lagere inkomens

Als je een inkomen hebt die rond het minimumloon zit dan kun je gemakkelijker in de problemen raken bij een koopkrachtdaling dan iemand met een hoger inkomen. Vaak gaat een koopkrachtdaling gepaard met een lastenstijging, waardoor het effect groter wordt. De Sociale Partners hebben daarom de afspraak gemaakt dat een deel van loonstijging wordt uitgedrukt in een vast bedrag. Dit bedrag is voor iedere inkomensgroep gelijk, waardoor de lagere inkomens procentueel meer stijgen dan de hogere inkomens.

Hoe wordt koopkracht beïnvloed?

Koopkracht wordt bepaald door de hoogte van het besteedbaar inkomen. Het besteedbaar inkomen is voor een groot deel afhankelijk van loonsverhoging, naast prijsontwikkelingen van goederen en diensten. Het besteedbaar inkomen kan worden vergroot door loonsverhoging. Als er sprake is van economische voorspoed dan stijgt het inkomen sneller vanwege hogere loonsverhogingen. Er is dan meer ruimte voor onderhandelingen over loonontwikkelingen in de verschillende sectoren.

Collectieve Arbeidsovereenkomst

De uitkomsten van onderhandelingen over loonontwikkelingen worden vastgelegd in de collectieve arbeidsovereenkomst (CAO). Per bedrijfstak in Nederland bestaat een CAO. In de CAO staat hoeveel salaris een werknemer krijgt. Hierin worden ook percentages vastgelegd ten aanzien van loonsverhogingen. De meeste cao's hebben een looptijd van één tot enkele jaren.

Koopkrachtcijfers 2012

Ieder jaar op de derde dinsdag in september (Prinsjesdag) worden de koopkrachtcijfers voor het nieuwe jaar bekend gemaakt. Vanwege de tussentijdse bezuinigingen door het huidige kabinet vindt een bijstelling van deze cijfers in het voorjaar plaats. Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid berekent deze cijfers op basis van de begroting voor het volgend jaar. In de tabel hieronder kun je de koopkrachtontwikkeling van 2011 vinden. De percentages worden afgezet tegen de koopkrachtcijfers van 2010.

Koopkracht 2010/2011
Inkomensgroep	2010	2011
Alleenverdiener met kinderen
modaal*	-1,25%	-0,25%
2x modaal*	-1,25%	-1%
Tweeverdieners
modaal + 1/2 modaal met kinderen**	-1%	-0,25%
2x modaal + 1/2 x modaal met kinderen**	-1%	-0,25%
modaal + modaal zonder kinderen	-0,75%	-0,5%
2x modaal + modaal zonder kinderen	-1%	-0,25%
Alleenstaande
minimumloon	-0,5%	0%
modaal	-0,75%	0%
2 x modaal	-1%	-0,25%
Alleenstaande ouder
minimumloon**	-0,25%	0,5%
modaal**	-1%	0,25%
Sociale minima
paar met kinderen	-0,5%	0,25%
alleenstaande	-0,25%	-0,5%
alleenstaande ouder	-0,5%	0,5%
AOW (alleenstaand)
(alleen) AOW	-0,25%	-0,5%
AOW + 10000	-0,5%	-0,75%
AOW (paar)
(alleen) AOW	-0,5%	-0,75%
AOW + 10000	-0,5%	-0,75%

Toelichting op de tabel

• *) In de koopkrachtcijfers 2011 is de beperking van de overdraagbaarheid van de algemene heffingskorting is meegenomen. Alleenverdieners met een partner geboren voor 1972 of met kinderen tot 6 jaar hebben geen last van deze maatregel, waardoor de koopkracht van deze groepen 0,25% tot 0,5% hoger uitvalt. Deze beperking van de overdraagbaarheid is nog niet meegenomen in de koopkrachtcijfers van 2010.
• **) Bij deze groepen is geen rekening gehouden met de bezuinigingen in de kinderopvangtoeslag. Voor de huishoudens die gebruik maken van kinderopvang liggen de koopkrachtcijfers gemiddeld 1% tot 1,25% lager.