10 oorzaken van de kredietcrisis

De oorzaken van de kredietcrisis zijn omstreden en vaak wordt de vinger op diverse partijen gericht. Hier staan 10 directe en/of indirecte oorzaken van de kredietcrisis.

10. Hebzucht

Niet de grootste oorzaak, hebzucht is een menselijke eigenschap en niet specifiek te koppelen aan de kredietcrisis. Hebzucht veroorzaakt overal veel vervelende situaties. Het kan gezien worden als brandstof, maar niet echt als een bron. Je kan er verder niet veel aan doen, het is nou eenmaal een menselijke eigenschap en dat moet eigenlijk maar geaccepteerd worden.

9. Lage Rente

Er is een lange tijd een laagrentepolitiek gevoerd, daar zijn meningen over verdeeld maar het veroorzaakte sowieso problemen. Door die lage rente is er bij veel beleggers een behoefte gekomen om toch iets meer rendement te halen. Daaruit zijn risicovolle producten ontstaan waarmee dat behaalt kan worden. Ook konden door lage rente mensen een hypotheek krijgen die ze later niet meer konden betalen.

8. Onevenwichtigheden

Enorme tekorten in VS, enorme overschotten in China, Japan, Midden-Oosten. Dat komt omdat Japanse rente laag is gehouden en ze kunnen enorm veel exporteren. In de VS is de consumptie heel hoog. In China wordt politiek bepaald hoe de munt zich gedraagt en er zijn enorme geldstromen daardoor. En ook door die constante geldstromen was de financiële sector in staat in risicovolle producten te handelen.

7. Mark-to-market

Dat wil zeggen dat de bezittingen op de balans gekoppeld zijn aan marktprijzen. Het is een lastig systeem. Het gaat ervan uit dat marktprijzen goed zijn. “De markt heeft altijd gelijk” maar je zou ook kunnen stellen, de markt heeft altijd ongelijk. Elke dag bepaalt de markt dat de het de vorige dag ongelijk had. Daar worden balansen aan gekoppeld en dat is soms vervelend voor beleggers die uit gaan van winst op de lange termijn. Als 10, 20 jaar de visie van een belegger is, dan is het raar dat het aan dagwaarde gekoppeld wordt. Bovendien heeft een koppeling aan marktprijzen het gevolg als nadeel, dat er meer producten komen die niet beursgenoteerd zijn en dus niet transparant.

6. Technologische informatie

Dit is erg van belang met name als het gaat om communicatie. Beleggers kunnen heel snel informatie krijgen en communiceren direct als er wat aan de hand is. Dat versterkt beweging in de markt, zeker wanneer er angst is, dan kan dat leiden tot scherpe en soms ongewenste reacties.

5. Financiële vernieuwingen

Partijen hebben complexe producten en ze wisten niet hoe deze werkten, want ze waren te complex. Dat is moeilijk te geloven, misschien als ze waren verkocht aan beleggers die zich daar minder goed in verdiepen zoals particulieren of pensioenfondsen. Maar het vreemde is dat deze producten op de balans van de banken zelf stonden. En dat is ook mede de ernst van de crisis. Degene die de producten zelf gemaakt hadden kunnen weten hoe die producten werkten. Het is als bank natuurlijk ook makkelijker om te zeggen dat deze te complex waren, omdat je niet graag naar buiten brengt dat er te veel risico is genomen.

4. Benchmarking

Alles is relatief, iedereen kijkt naar elkaar wat ze doen en er wordt gekeken wat er op de beurs gebeurd. En als het een procentje beter gaat is het goed. Dat gedrag is vooral ook bij banken gezien en als een bank een hogere winst had ging iedereen hetzelfde doen als die bank. Alle banken hadden dezelfde risicovolle producten. Er wordt niet gekeken naar lange termijn rendementen maar naar korte.

3. Research

Het onderzoek dat naar producten gedaan wordt komt vanuit een invalshoek dat de belegger daar iets mee moet doen. Echte onafhankelijke research waarbij er echt goed gekeken wordt is er veels te weinig. Er is ook veel kritiek op de rating agencies en wat er achter heeft gezeten om de risicovolle producten toch met een AAA-rating te bestempelen.

2. De beloningen

Beloningen van 200-300 miljoen, dat zijn krankzinnige bedragen. En de beloningen zijn nog gebaseerd op korte termijnen met enorme risico’s. Met de toekomst is geen rekening gehouden. En het spreekt voor zich dat dit moet veranderen. Het is ook zo dat het management een zeer zware verantwoordelijkheid draagt voor wat er nu gebeurd is. Dit zou als hoofdoorzaak van de crisis gezien kunnen worden.

1. Toezichthouders

Zij zijn de gene die het systeem in de gaten moeten houden en het systeem dat wiebelt eigenlijk. Zij zijn niet de schuldigen, maar wel aangesteld het systeem te bewaken en daarin hebben zij gefaald. Je kunt je vragen of de toezichthouder als functie op zich wel goed gewaarborgd wordt. De financiële wereld is complexer geworden en de toezichthouder is daarbij misschien niet genoeg gegroeid. Alsof je een oude automonteur laat kijken of een Boing goed is om in te vliegen. De kennisachterstand is waarschijnlijk gewoon te groot. En het is wel een beetje te begrijpen, de beloningen bij banken zijn veel groter en dat maakt de overstap een stuk makkelijker. Er zit hier misschien veel meer achter.