Wie erft mijn vermogen?

Na het overlijden gaat uw vermogen, bezittingen en schulden over op de nabestaanden. Indien er geen testament is opgemaakt, dan geldt het wettelijk erfrecht. Bij leven moet u al gaan nadenken wat er moet gaan gebeuren met uw bezittingen na uw overlijden. Door een testament op te stellen hebt u daar invloed op, anders is de wettelijke regeling van kracht. In een levensverzekering wordt er een begunstiging aangemaakt waaruit blijkt wie het geld krijgt bij overlijden, de zogenaamde begunstigden. Volgens de wet erven uitsluitend familieleden van de overledene. Dit houdt dus is dat bijvoorbeeld de schoonfamilie geen wettelijke erfgenaam is.

Wettelijk erfrecht

Volgens het erfrecht zijn de mensen die in aanmerking kunnen komen voor een erfenis onderverdeeld in vier groepen. De nabestaanden in groep één erven de volledige nalatenschap. In het geval er geen begunstigden in de eerste groep zitten (bijvoorbeeld bij een alleenstaande zonder kinderen), komen de nabestaanden in de tweede groep in aanmerking. De nabestaanden in de derde groep komen voor de erfenis in aanmerking indien er ook geen nabestaanden in deze groep zitten. Het erfrecht kent de volgende groepen van erfgenamen:

• Groep 1: echtgenoot of echtgenote en de kinderen van de overledene. Door plaatsvervulling is het ook mogelijk dat kleinkinderen in aanmerking komen;
• Groep 2: de ouders en broers en zussen, daarna ooms en tantes, daarna neven en nichten;
• Groep 3: grootouders, daarna oudooms en oudtantes gevolgd door achterneven en achternichten
• Groep 4: overgrootouders

Echtgenoot, echtgenote en de kinderen

Partners die samenwonen zijn dus volgens de wet geen erfgenamen van elkaar. Geregistreerde partners worden gelijkgesteld met gehuwden. Voor de kinderen geldt dat er een familieband moet zijn. Het is dus niet vereist dat het biologische kinderen zijn van de overledene. Voor geregistreerde partners is het wel noodzakelijk dat de man de kinderen erkend, anders zijn de kinderen geen erfgenaam van de vader. Echtgenoten die gescheiden zijn van tafel en bed worden voor de wet niet meer gezien als partners die van elkaar erven.

Ouders, broers en zussen

Had de overledene geen huwelijks- of geregistreerde partner, en ook geen kinderen? In dat geval wordt er gekeken naar de tweede groep van wettelijke erfgenamen. De ouders krijgen ieder afzonderlijk minimaal een kwart van de nalatenschap. Het resterende deel gaat naar de broers en zussen. In het geval een broer of zus al is overleden, gaat zijn of haar deel naar zijn of haar kinderen. Indien de ouders beide nog leven en er zijn bijvoorbeeld vijf broers en zussen, ontvangen de ouders ieder 25 procent. De resterende 50 procent gaat naar de vijf broers en zussen, dus ieder 10 procent.

Wat kunnen nabestaanden erven?

De overledene laat niet alleen bezittingen, maar mogelijk ook schulden na. De totale erfenis is eigenlijk een optelsom van de bezittingen, minus de schulden. Het is mogelijk dat de overledene vooral schulden achterlaat en enkele bezittingen. Indien de bezittingen van weinig waarde zijn, erft de erfgenaam voornamelijk schulden.

Wettelijke regeling of een testament?

Voor de meeste mensen is de wettelijke regeling de verdeling zoals ze dit wensen. Voor afwijkende wensen moet er een testament worden opgemaakt. Dit zal vooral gelden voor ongehuwd samenwonenden. Wettelijk gezien zijn zij geen erfgenamen van elkaar. Toch kan het voor gehuwden ook wenselijk zijn om een testament op te maken. Een testament regelt namelijk niet uitsluitend zaken met betrekking tot de nalatenschap.