Renteontwikkeling waardoor bepaald?

Hoe men door zorgvuldige analyse inzicht verkrijgt in de actuele rentemarkt en de indicatoren die de toekomstige renteontwikkeling beïnvloeden.

Factoren die de renteontwikkeling beïnvloeden

De factoren die de renteontwikkeling bepalen, laten zich in een eenvoudige opsomming weergeven. Er bestaat immers een aantal indicatoren dat zich in de voorbije decennia als belangrijkste voorspellers voor de rentemarkt heeft bewezen. En niets wijst erop dat dit in de komende jaren niet meer het geval zal zijn. Daarom is een konsekwente benadering aan de hand van de onderstaande indicatoren van essentieel belang om optimale resultaten bij uw beleggingsbeslissingen te behalen.

Invloedsfactoren

• Conjunctuur
• Inflatie
• Fiscale politiek
• Monetair beleid
• Wisselkoersen
• Internationaal rente-sentiment

Conjunctuur en inflatie

Conjunctuur en inflatie staan in deze opsomming op de eerste plaats. Daarbij geldt de simpele constatering dat een aantrekkende economie tot hogere prijzen en daarmee tot stijgende rente zal leiden. Omgekeerd zal een afvlakking van de conjunctuur tot dalende inflatie en dalende rente leiden. Overigens is het zo dat àlle genoemde invloedsfactoren zeer nauw met elkaar samenhangen. Zoals de inflatie vooral het gevolg is van de economische ontwikkeling, zo is ook de overheidsvraag zeer nauw verbonden met de algemene economische ontwikkeling, evenals monetair beleid en wisselkoersen. Overigens zijn vooraanstaande analisten van mening dat we in 2010 weer profiteren van een hogere spaarrente.

Het internationale rente-sentiment

Als invloedsfactor op binnenlandse rentebewegingen mag de renteontwikkeling in andere grote geïndustrialiseerde landen zeker niet ontbreken: het internationale renteklimaat. Want als de voorbije decennia iéts duidelijk hebben gemaakt, dan is het dat binnenlandse beurzen niet in staat zijn om een autonoom leven te leiden. Koersvorming is nu eenmaal ingebed in het internationaal financiële gebeuren.

En toegegeven, het is niet altijd even gemakkelijk om met getallen of tijdreeksen aan te duiden wat men onder het begrip internationaal renteklimaat verstaat. Maar de praktijk toont aan dat het belangrijk is om in ieder geval de actuele rentebeweging binnen de VS in een beschouwing mee te nemen.

Renteontwikkeling in de VS

Maar hoe kunnen wij ons een voorstelling maken over de toekomstige (want dát telt) renteontwikkeling in de VS? Welnu, het antwoord is heel simpel. De economische vooruitzichten van de Verenigde Staten zijn met exact dezelfde patronen te analyseren als de Nederlandse vooruitzichten. Ook voor de rentevooruitzichten in de Verenigde Staten vertrouwen we op de al bekende schema's. Het is in dat verband niet zo vreemd om daarvoor ook het eerder aangehaalde prognosemodel te gebruiken, want de indicatoren aan beide zijden van de Atlantische Oceaan zijn identiek: conjunctuur, inflatie, fiscaal beleid, monetair beleid, het wisselkoersbeleid en politieke factoren.

Wél kan men zich afvragen welke rol het internationale renteklimaat als bepalende factor voor de Amerikaanse rentemarkt heeft. Alvorens die vraag te beantwoorden moet erop worden gewezen dat bijna 45% van alle vastrentende waarden in de wereld verhandeld worden in de VS! Tegen die achtergrond bezien, zal iedereen beseffen dat de Amerikaanse rentemarkt vanwege zijn immense omvang minder beïnvloed wordt door het internationale renteklimaat; De Amerikaanse rentemarkt neemt immers een zeer dominante eigen positie in de wereld in.

De particuliere belegger met kleine volumes acht het waarschijnlijk niet lonend om eigenhandig een trendverwachting over de renteontwikkeling in de VS te hanteren. Maar eigenlijk is dat helemaal niet zo'n moeilijke opgave want in de dagbladen zijn talrijke meningen en adviezen vertegenwoordigd waarop hij kan terugvallen.

Overigens moeten beleggers er in dit verband voor waken om elk waarneembaar renteverschil tussen 2 landen te willen uitbuiten. Ondanks verschillen in nominale rente zal de reële rente in zulke landen vaak nagenoeg gelijk zijn. In dat geval loopt men het risico van een wisselkoers die hoge renteopbrengst teniet doet.

Politieke factoren die van invloed zijn

De tot dusver genoemde invloedsfactoren kunnen bijna allemaal door zorgvuldige marktanalyse worden verkregen. Moeilijker te bevatten is echter de invloed van de factor politiek. In de voorbije jaren heeft in ons land altijd het principe gegolden dat overheidsbeleid maar "korte beentjes" heeft, omdat middellange en lange-termijn-markten zich altijd op puur economische factoren baseren. Maar juist dié wetenschap kan men voor zijn beleggingsbeslissingen dankbaar gebruiken als men het gevoel heeft dat de prijsvorming op de markten niet in overeenstemming is met de werkelijke economische en monetaire waarden, ófwel te hoog, ófwel te laag.

Overheidsbeleid als invloedsfactor op de rente is echter moeilijk te meten. Er bestaat immers niet een of andere barometer waarop de actuele stemming en verwachtingen zijn af te lezen. In het algemeen kan men echter aannemen dat de onzekerheden geringer zijn naarmate de politieke partijen in de peilingen korter bij elkaar liggen. Tekent zich in de verkiezingpolls al duidelijk af welke partij of coalitie in de komende ambtsperiode de regering zal vormen en wie tot de oppositie veroordeeld is, dan zal dat nauwelijks tot grote politiek veroorzaakte renteschommelingen aanleiding zijn.

Onzekerheden worden uiteraard grotendeels bepaald door de verschillende opvattingen over het toekomstige economische beleid. Mocht een partij die een meer expansief fiscaal beleid en een stijgend financieringstekort voorstaat een voorsprong in de kiezersgunst hebben, dan is een stijgende rente in reactie op die programma's welhaast onvermijdelijk. Hetzelfde geldt natuurlijk, met omgekeerde voortekenen, ook voor intentieverklaringen die een aanzienlijke beperking van het financieringstekort bepleiten.

En hoe dichter de politieke beloftes in de fase van de praktische uitvoering komen, hoe meer de onzekerheden van de inschattingen plaatsmaken voor vaststaande aannames. Maar in de praktijk geldt toch altijd weer dat noch de plannen van het ene kamp, noch die van het andere kamp in de voorgenomen mate worden gerealiseerd, zodat de markt de opgebouwde verwachtingen na korte tijd weer afbouwt. Doe er uw voordeel mee!