De "Gulfo": een nieuwe munteenheid voor de handel in olie?

Sinds jaar en dag wordt een vat ruwe olie verrekend in Amerikaanse dollar. Na het ontstaan van de economische wereldcrisis in de Verenigde Staten en de zwakke koers van de dollar, zijn de olie-exporterende landen rond de Perzische Golf gaan uitkijken naar een andere mogelijkheid. Zo hebben de belangrijkste Golfstaten beslist om een eigen munteenheid te ontwikkelen met de voorlopige naam "Gulfo", die op lange termijn de dollar zou moeten vervangen als munt voor de handel in olie.

De crisis en de zwakke dollar

Al jarenlang wordt petroleum verhandeld in Amerikaanse dollar. De prijs voor een vat olie wordt steeds verrekend in dollars. Sinds de economische crisis van eind 2008 is het prestige van de dollar echter verminderd. Dit heeft er wellicht mee te maken dat het fenomeen van de "subprimes" aan de basis ligt van de wereldwijde crisis op de beurzen. Bovendien heeft Amerika te kampen met een grandioos begrotingstekort en ligt de werkloosheid er erg hoog.

Dit alles heeft tot gevolg gehad dat de rijke staten van de Perzische Golf het vertrouwen in de Amerikaanse dollar als munteenheid voor de handel in petroleum verloren hebben. Na de economische crisis werden er door de rijke Golfstaten ideeën uitgewisseld in verband met een eventuele eigen munteenheid. Het initiatief werd vooral genomen door twee van de rijkste golfstaten Saudi-Arabië en Koeweit.

Een nieuwe monetaire unie aan de Perzische Golf

Enkele landen in het gebied van de Perzische Golf zijn midden december 2009 samengekomen op een top in Koeweit en hebben beslist om een eigen munteenheid in het leven te roepen. Die munteenheid zou de euro als model hebben en de voorlopige naam "Gulfo" krijgen. Net als in de Europese Unie het geval is, zouden deze staten een monetaire unie in het leven willen roepen met de Gulfo als enige munt.

Die monetaire unie zou gevormd worden door de belangrijkste Golfstaten, die hun rijkdom halen uit het exporteren van petroleum. Een centrale rol zou weggelegd zijn voor Saudi-Arabië, het grootste land in de regio. De Saudische hoofdstad Riyadh zou ook de zetel moeten worden voor de centrale bank van de toekomstige monetaire unie. Dit alles is gebaseerd op de Europese monetaire unie, waar de verschillende lidstaten dezelfde munt gebruiken en afhankelijk zijn van één centrale bank.

Het einde van de dollar als munt voor de handel in petroleum?

De bedoeling is om in de eerste plaats een raad voor de monetaire unie op te richten, de zogenaamde Gulf Monetary Council. Dit werd beslist door Saudi-Arabië, Koeweit, Qatar en Bahrein, en de verwachting is dat ook de Verenigde Arabische Emiraten hierin mee zullen gaan. Al deze landen samen vormen een enorm belangrijke speler in de wereldmarkt van petroleum: de regio beschikt over 40 % van de wereldreserves van olie.

Door het vormen van een eigen monetaire unie en het invoeren van de "Gulfo" zullen de staten van de Perzische Golf hun positie op de financiële markten kunnen versterken. Ongetwijfeld zal dit dan ook het einde betekenen van de dollar als munt voor de handel in petroleum. Dankzij de invoering van de Gulfo zullen de olie-exporterende landen dus niet meer afhankelijk zijn van de wisselvallige dollar.

De vraag is echter in hoeverre deze plannen concreet ten uitvoer gebracht zullen (kunnen) worden, en zoja, binnen welke termijn. Voor de lidstaten van de Europese Unie kostte het immers meer dan tien jaar om in Europa een eigen munteenheid in de praktijk te brengen. De ministers van financiën van de Golfstaten hebben dus nog heelwat werk voor de boeg om hun ambitieuze monetaire plannen te realiseren.