Hoe ernstig is de economische crisis?

De huidige economische crisis heeft de wereldeconomie verrast door haar grote omvang en haar algemeen karakter. Niet alleen de beurzen zijn ingestort, maar ook de reële economie heeft grote klappen gekregen. Het bijzondere aan deze globale economische crisis is de onzekerheid over haar toekomstige evolutie. Onder economisten heerst verdeeldheid en twijfel over de ernst van deze crisis. Om de ernst ervan in te schatten is het interessant om rekening te houden met enkele mogelijke evoluties. De invloed van de economische crisis van eind 2008 duurt nog altijd. De bankencrisis leidde tot een ineenstorting van de beurzen en tastte de reële wereldeconomie aan. Volgens sommigen komt zelfs het kapitalistisch systeem van de vrije handel op de helling te staan. Door de staatsfinanciering van de banken werd de rol van de overheid immers veel groter. Het is mogelijk dat de staat in de toekomst die rol zal verderzetten.

Amerika als klassieke motor van de wereldeconomie

De economische crisis is ingeleid in de Verenigde Staten van Amerika, waar een groot aantal mensen hun hypotheek niet meer konden afbetalen. Hierdoor kwamen heelwat banken in financiële problemen en dat zorgde voor grote onzekerheid op de beurs van Wall Street.
De Amerikaanse regering besloot de banken in moeilijkheden extra geld te geven om er weer bovenop te komen. Het probleem hierbij is dat Amerika als grootste economische macht ter wereld bijna niet anders kon dan de rest van de wereld in de crisis meesleuren. De motor van de wereldeconomie ligt hierdoor stil.

Hoe lang duurt de crisis?

Het bijzondere aan deze crisis is dat er grote onzekerheid heerst over haar toekomstige evolutie. Economische geleerden zijn het oneens over de ernst van de zaak en durven nog geen voorspellingen te doen over het einde van de crisis.
Indien 2009 het dieptepunt van de crisis blijft, dan zal er mogelijk in 2010 een zwakke economische groei te verwachten zijn.
Maar voordat die groei er zal komen zullen nog steeds bedrijven failliet gaan en werknemers ontslagen worden. En eens die zwakke groei een feit is, zal hij niet voldoende zijn om de werkgelegenheid voldoende aan te zwengelen.
Bovendien kan je de vraag stellen waar die groei vandaan moet komen.

Nieuwe economische groei

Die economische groei kan gestimuleerd worden door de herstelplannen van de regeringen, zoals het financieel bijstaan van de banken bijvoorbeeld. Maar het geld pompen in banken kan niet blijven duren: het zet immers de financiële toestand van de overheden onder grote druk. Intussen wordt overal ter wereld de rente verlaagd, waardoor investeren en consumeren goedkoper wordt. Na verloop van tijd zullen deze kunstmatige maatregelen uiteindelijk moeten aangevuld worden met een heropleving van de reële economie.
Waarschijnlijk zal het niet Amerika zijn die voor een heropleving van de reële economie zal zorgen. De Amerikanen hebben veel schulden en het zal zaak zijn om die eerst af te betalen. Het is dus niet te verwachten dat de gemiddelde Amerikaan juist nu veel zal gaan consumeren om de wereldeconomie weer aan te zwengelen.

China als nieuwe motor van de wereldeconomie?

Een belangrijke rol in het herstellen van de wereldeconomie zal allicht gespeeld worden door de economieën die op dit moment in grote ontwikkeling zijn zoals de Indische en de Chinese economie. Vooral China kan hierbij een belangrijke rol spelen: haar economie kent de laatste tijd een explosieve ontwikkeling.
Ook al zal China een groeivertraging kennen door de globale economische crisis, toch liggen er hier veel mogelijkheden. De strak door de overheid geleide Chinese economie kan ervoor zorgen dat er nieuwe economische initiatieven worden genomen met buitenlandse investeerders.

China als nieuw economisch model?

De vraag is of China door haar sterke overheidsmacht de wereldeconomie weer kan lanceren. Als dit het geval is, zou het wel eens kunnen dat het Chinese model ook in het Westen opgang zal maken. De mogelijkheid bestaat dat de rol van de overheid op economisch vlak groter zal worden. Dit is al gebeurd met het nationaliseren van sommige banken in Europa.

Een gemengd model

Een andere mogelijkheid is dat het Chinese model wordt gemengd met een soort gereguleerd model van vrije handel. De vrije handel zou door de overheid kunnen gereguleerd worden volgens ecologische en sociale criteria. Zo zou er bijvoorbeeld beslist kunnen worden om meer controle uit te voeren op de banken, en het bankgeheim op te heffen. Verder zijn er initiatieven te verwachten om de fiscale paradijzen droog te leggen.