Scenario Euromunt

Overal is de Euro en de economische crisis in het nieuws, er zijn veel speculaties over hoe het gaat aflopen met de Euro. Er zijn een aantal mogelijke scenario's van hoe de toekomst met, of zonder, de Euro eruit gaat zien.

Scenario één

Scenario één is het meest waarschijnlijke om te gebeuren, omdat bij dit scenario, als het goed gaat de landen het minste risico’s lopen en er bovendien geen grote veranderingen in het stelsel plaats hoeven te vinden. In dit scenario vullen de stabiele Eurolanden het fonds aan zodat de armere eurolanden tegen goedkope rente kunnen lenen. Een van de redenen dat dit plan het beste is, is dat dit plan al gerealiseerd wordt, met scenario één loopt het goed af met de hele Eurozone.

De Europese commissie zal ook instemmen voor scenario één omdat het redden van de zwakkere eurolanden veel meer voordelen oplevert, dan de andere scenario’s. Zo zijn de eurolanden samen economisch sterker, dan dat een aantal landen uit de EU stapt of uit de EU moet. We zijn in de groeiende globalisering een sterker economisch blok, met als concurrenten de VS en het opkomende China. Saamhorigheid en samenwerking wordt belangrijker dan ooit. Ook zijn landen binnen Europa politiek en sociaal meer een eenheid; er ontstaan minder snel conflicten binnen Europa. De Euro is stabieler met meer landen binnen de Unie. Bedrijven en investeerders zullen bij een strengere begrotingsdiscipline van de lidstaten ook meer vertrouwen hebben in de Euro. Een ander aantal praktische voordelen voor het realiseren van scenario één zijn ook nog dat het voortbestaan van de Europese Unie is gegarandeerd, waarbij we vrij kunnen reizen, wonen, werken en studeren in Europa. Reizen en werken zonder bureaucratie, verblijfsvergunningen, lange files vrachtwagens bij douanes, geen verschillende munten zijn gigantische voordelen voor de economie. Door het redden van de zwakkere Eurolanden zullen de economieën van de zwakke Eurolanden groeien en het vertrouwen in de markt weer terugkeren. Uiteindelijk kunnen de zwakke eurolanden hun schulden aflossen bij het noodfonds en zal de hele Europese Unie profiteren van één grote stabiele markt.

Scenario één lijkt ook te gaan gebeuren, omdat de bij in scenario twee beschreven gevolgen van het faillissement van de zwakkere Eurolanden zoals een nieuw stabiliteitspact en strengere en beter controleerbare (begroting)regels ook kunnen worden gerealiseerd zonder het faillissement van zwakkere Eurolanden. Wij denken dat het beter is om alles eraan te doen om de zwakkere eurolanden te redden; dat is zowel gunstig voor de zwakkere landen als ook voor de sterkere Eurolanden.

Scenario twee

Scenario twee worden schulden geherstructureerd. Zwakke landen zullen failliet gaan. Bij faillissementen zullen veel obligatiehouders hun geld verliezen. Tevens zullen de landen die geld in het noodfonds hebben gestoken veel geld verliezen. Een gevolg van het faillissement voor zwakkere landen is dat beleggers weinig tot geen vertrouwen meer zullen hebben, waardoor beleggers alleen nog tegen zeer hoge rentes bereid zullen zijn om geld te lenen. Zwakke landen houden dan, tengevolge van de hoge rentes op leningen (bijna) geen geld meer overhouden om in de eigen (economie van het) land te investeren. Een gevolg voor de rijke Eurolanden is, dat zij naar het geld dat zij in het noodfonds hebben gestort kunnen fluiten. Een gevolg kan zijn dat óók rijke landen in financiële problemen kunnen komen, waardoor ook zij wellicht alleen nog tegen hogere rentes geld kunnen lenen. Ook zij zullen flink moeten bezuinigen. Dit zorgt uiteindelijk voor een nog grotere dip binnen de Europese Unie.

Het lijkt dus beter om er alles aan te doen om de zwakke Eurolanden te redden. Pas, nadat de zwakke Eurolanden de eurocrisis hebben overleefd, is het, zoals scenario één voorstelt, verstandig om een aantal maatregelen te treffen om herhaling te voorkomen. Zo zullen er strengere regels moeten komen op de staatskas en het begrotingstekort, er zullen strengere regels moeten komen om Eurolanden te controleren, want sinds de crisis zullen landen niet meer op `hun blauwe ogen’ vertrouwd worden. Een mogelijk gevolg is dat alle Eurolanden een deel van hun soevereiniteit verliezen. Hierdoor zal een sterkere unie gevormd worden, die de economie stabiel moet houden en een volgende eurocrisis zal moeten voorkomen. Wij pleiten voor scenario één, maar vinden het wel noodzakelijk dat de in scenario twee genoemde strengere regels worden doorgevoerd. Wij denken echter dat dit ook kan worden bewerkstelligd zonder de in scenario twee genoemde faillissementen van zwakke eurolanden.

Scenario drie

In scenario drie gaat de ECB massaal staatsobligaties opkopen om de vraag naar obligaties te verlagen, zodat de rente stabiel blijft en de eurocrisis teruggedrongen kan worden. Hoewel dit op zich een goed idee is, zit er een schaduwzijde aan dit plan. Zo is er in het verdrag van Maastricht afgesproken dat het ECB hoofdzakelijk verantwoordelijk is voor prijsstabiliteit in het eurogebied. Het is niet de taak van het ECB om zwakke Eurolanden te helpen met het financieren van hun schulden. Zo vind Italiaans ECB-bestuurslid Mario Draghi, dat maatregelen en hervormingen door individuele regeringen gedaan moet worden, want anders verliezen deze landen een deel van hun onafhankelijkheid en wordt het verdrag van Maastricht geschonden.

Het aanzetten van de drukpers en het opkopen van obligaties kan tot (hyper)inflatie leiden. Voor zwakke landen met veel schulden, wordt door de geldontwaarding de schuld kleiner, maar het grote nadeel is dat veel geldverschaffers: de banken uit de rijke landen, in financiële problemen kunnen komen, omdat ze minder rendement ontvangen op hun investeringen. Zij zullen veel minder inkomsten ontvangen, waardoor zij in liquiditeitsproblemen kunnen komen, zoals bij de kredietcrisis, waardoor de rijke landen weer veel geld in de bankensector moeten steken. De rijke landen hebben hier echter ook te weinig geld voor en de crisis wordt alleen maar groter.

Door de geldpers aan te zetten komt er meer geld in de economie en bestaat het gevaar van geldontwaarding. Het vertrouwen in de Europese munt gaat achteruit, mensen kunnen minder kopen van hun geld (koopkracht neemt af) waardoor de effectieve vraag daalt, waardoor de koopkracht weer afneemt. Zo kom je in een vicieuze cirkel terecht.

Scenario vier

Scenario vier is redelijk onrealistisch, de kans dat zwakke eurolanden uit de Europese Unie stappen en hun eigen munt weer gaan gebruiken is zeer klein. Veel economen zijn sceptisch dat zwakke landen uit de eurozone zullen stappen omdat daar grote kosten mee zijn gemoeid. Zo moeten deze landen de Euro uit hun economisch systeem halen en weer hun oude munt terughalen, dit kost ongetwijfeld veel geld, dat de zwakke Eurolanden beter kunnen gebruiken om hun economie weer op orde te krijgen. Vrij transport van productiefactoren wordt waarschijnlijk niet meer mogelijk wat de economie niet veel goeds doet. Ook zullen deze landen dan nog meer moeten gaan betalen om te kunnen lenen op de geldmarkten.

Een voordeel is dat een goedkope eigen valuta (door devaluatie) een land zijn export en economie kan laten stimuleren. Deze landen zullen economisch groeien, betrouwbaarder worden, staatsschuld aflossen en uit hun economische dip komen. Maar sinds dit allemaal speculatie is weet je nooit zeker wat er zal gebeuren als dit scenario realiteit wordt, de nadelen wegen op tegen de voordelen.

Scenario vijf

Scenario vijf is op zich geen slecht voorstel want als de zwakkere eurolanden splitsen van de sterkere kunnen de koersen eindelijk dalen, wat voorheen niet mogelijk was door de gezamenlijke munt. Het concurrentievermogen wordt gerepareerd en iedereen zal over de Eurocrisis heen zijn. Alleen zijn er nogal wat nadelen aan deze aanpak, zoals hier boven genoemd heb je je eigen munt weer nodig, of een nieuw munt, het kost veel geld om dit door te voeren. Het is ook moeilijk om de Europese Unie te splitsen, want je krijgt waarschijnlijk grote conflicten over welk land bij welk deel hoort. Want de grote vraag is in welke zone Frankrijk en België komen. Brussel is het hart van de Europese Unie dus bij welk deel hoort dit land? Frankrijk was de grote initiatiefnemer van de euro dus die wilt waarschijnlijk in het sterke Eurogebied blijven. Landen die het redelijk doen zoals België zullen ook nooit in het ‘’zwakke Eurolanden deel’’ willen komen. Landen zullen het nooit eens worden over wie bij welke Unie gaat horen.

Scenario zes

Door het ontbinden van de euro zal naast het financiële wantrouwen van de euro zal ook politiek wantrouwen tussen lidstaten ontstaan. Zonder euro zal er dus minder politieke eenheid zijn. Zonder gemeenschappelijke munt ontstaan er weer allemaal verschillende wisselkoersen. Hoeveel is een munt waard als een land zijn eigen munt weer invoert? Hoeveel zijn verschillende valuta’s werd ten opzichte van elkaar? Alle prijzen, munten en biljetten weer omwisselen naar je eigen valuta kost gigantisch veel tijd,moeite en geld. Dan heb je nog het dilemma van de kosten die de Europese Centrale Bank heeft gemaakt, wie betaalt dat? Ongetwijfeld zullen er nieuwe conflicten ontstaan.