Het noodfonds wat de euro moet redden

Reeds geruime tijd werd gepleit voor een permanent noodfonds wat de euro moet gaan redden. Het heeft even geduurd maar nu zal het noodfonds er toch komen.

Waarom is een permanent noodfonds noodzakelijk

De verwachting bestaat dat na Griekenland, Ierland, Portugal misschien ook Spanje en mogelijk Italië zullen moeten aankloppen bij de lidstaten van Europa voor financiële steun. Daarom werd er gepleit voor een noodfonds met een meer permanent karakter. Het instellen van een Europees Monetair Fonds werd ook binnen de EU besproken en hier zijn voor- en tegenstanders voor te vinden.

De vraag is of Griekenland bijv. kan voldoen aan zijn verplichtingen. Immers onze Nederlandse banken zoals de ING. hebben grote sommen geld uitstaan in Griekenland. Als we kijken naar Aegon dan hebben deze aan Griekse staatsobligaties een bedrag van 92 miljoen euro uitstaan. Als Griekenland deze niet kan betalen dan heeft Aegon een verlies van 27 miljoen euro te verwerken. Dit geldt natuurlijk niet alleen voor Nederlandse banken maar ook voor Duitse en Franse banken. Het was dus van groot belang dat de landen geholpen zouden worden.

Hoe gaat het noodfonds eruit zien

In het noodfonds zal 750 miljard euro gestort gaan worden. Het IMF gaat 250 miljard euro storten in het fonds. Duitsland, de grootste geldschieter van Europa zal 190 miljard euro gaan bijdragen. Nederland die voor 40 miljard gaat bijdragen heeft echter garanties afgegeven voor 69 miljard. Minister de Jager zei hierover: "het gaat om garantiestelling in plaats van een directe lening, dus het kost ons niets". Dit is niet de werkelijkheid, die ziet er toch wel wat anders uit. Het noodfonds zal in 2013 van start gaan.
Tot zo lang blijft het tijdelijke noodfonds van kracht.

Wat kunnen de gevolgen zijn

Alle steun die de Nederlandse banken hebben ontvangen van de staat hebben geleid tot een toename van de staats schuld van 80 miljard euro. Dus moet er nu flink bezuinigd worden. Maar als zowel de Griekse als ook de leningen van andere landen niet betaald kunnen worden dan kan het op termijn noodzakelijk worden dat de banken nog meer staatssteun nodig hebben met alle gevolgen voor de belastingbetaler. Daarmee dreigt dan weer een gevaar voor het voortbestaan van de euro en alle lidstaten zijn het erover eens dat de euro moet blijven.

Gaan we nu naar een Europees economisch bestuur

Door de kredietcrisis werd de noodzaak tot een sterk economisch bestuur binnen de EU aantoonbaar. Er moet een Europees stelsel komen van toezicht en regelgeving waar geen enkele lidstaat buiten kan blijven. Naast het permanent noodfonds dient er een Europees monetaire fonds te komen met Europese obligaties. Er is een noodzaak om begrotingsoverschotten en begrotingstekorten aan te pakken op Europees niveau. Er zal sterk toezicht gehouden dienen te worden.

In oktober 2010 werd in de Europese Unie de aanzet gegeven om te komen tot een economisch bestuur. Onderdelen hiervan zijn:

• Stabiliteits- en groeipact efficiënt laten werken en de Eu 2020 strategie uitvoeren.
• Voorzitter benoemen van de Ecofin Raad en de Eurogroep
• Belasting op financiële transacties heffen om speculaties te beperken.

De kracht van Duitsland

Het is inmiddels wel gebleken dat Duitsland een krachtige lidstaat is die veel geld beschikbaar stelt om de euro te redden. Echter wel onder strikte voorwaarden. De Duitse kranten vermelden dan ook regelmatig dat Duitsland de geldschieter voor Europa is. Zo werd op vrijdag 25 maart 2011 in Brussel besloten dat de benodigde miljarden voor het permanente noodfonds wat later beschikbaar komen onder druk van de Duitse Bondskanselier Merkel. Duitsland heeft 22 miljard geleend aan Griekenland weliswaar na protest en de bijdrage in het tijdelijk noodfonds bedroeg 120 miljard. Het economisch bestuur waartoe vrijdag 25 maart 2011 werd besloten was oorspronkelijk een idee van Frankrijk en eerder tegen de wil van Duitsland. Maar onder grote druk van de economische crisis is Duitsland toch van gedachten veranderd. Europa kan niet langer zonder een economisch bestuur. Duitsland speelt hierin een belangrijke rol en neemt verantwoordelijkheid voor de euro.

De visie van premier Rutte

Het is verwonderlijk om te merken dat premier Rutte na de bijeenkomst in Brussel van 25 maart 2011 in de Volkskrant meedeelde dat er geen sprake is van een versterkt economisch bestuur. Strengere regels om de euro te versterken wil de premier wel aanvaarden. Nu is het zo dat de kwestie van "Europa" gevoelig ligt bij een deel van de Nederlandse kiezers. Mogelijk dat de uitspraken van de premier in dit licht gezien moeten worden en we moeten dan ook afwachten hoe het versterkt economisch bestuur van de EU verder zal worden uitgewerkt en welke rol Nederland hierin zal spelen.

Stand van zaken in oktober 2011

Op 6 oktober 2011 werd door de tweede kamer toestemming gegeven aan de regering om garant te staan in het noodfonds tot een bedrag van 98 miljard euro. Duitsland staat garant voor 211 miljard euro. Het permanente noodfonds zal in 2013 van kracht worden en geeft banken de mogelijkheid om geld uit het noodfonds te verkrijgen als de situatie nijpend wordt. Zij moeten dan wel aan een aantal voorwaarden voldoen. Om deze wijzigingen door te voeren moet het verdrag van Lissabon gewijzigd worden.
Op 7 oktober heeft Premier Rutte aan Bondskanselier Merkel het voorstel gedaan om een eurocommissaris aan te stellen die belast zal worden met het toezicht op de begrotingen van de deelnemende landen. Dit voorstel zal nader besproken worden binnen de Europese commissie.