Spaarrekening of aandelen: de kansen zijn gekeerd

Sparen of aandelen kopen? Een vraag die heel wat gemoederen bezighoudt. Standaard is het advies: aandelen voor de lange termijn en met geld dat je kunt missen. Sparen voor de zekerheid, en op elke termijn. Dat dat advies nog opgaat, is de komende jaren onwaarschijnlijk. Andere tijden, andere kansen. Al zijn er wat fluctuaties, zeker zijn twee feiten: de rente komt van een historisch dieptepunt. Al vertoonde de rente een tijdje de neiging te stijgen op initiatief van de centrale banken, die kleine spurt werd weer tenietgedaan ten tijde van de kredietcrisis. De centrale banken vielen over elkaar heen in hun haast om onder het motto 'het heeft eerder gewerkt' de rente opnieuw met sprongen te verlagen. Al met al zien de spaarrentes er niet heel beroerd uit, maar evenmin echt aanlokkelijk. Vandaar dat diverse spaarders vluchten in deposito's, ofwel rekeningen waarop je je geld langere tijd vast kunt zetten. Veel hoger is die rente niet, maar het scheelt toch wat.

Punt twee, en hier wordt het spannender, zijn de aandelenkoersen. Met een kleine piek of dal zijn die gestagneerd rond een niveau dat (ver) onder het hoogtepunt van enige tijd geleden ligt. Het is nog niet eens de helft van wat het in de gloriedagen geweest is! Je zou bijna zeggen dat daar winst ligt te wachten. 'Instappen'! brullen de beursgiganten, en de zogenaamde 'bullmarkt-denkers.' 'Twee keer nadenken!' zeggen de voorzichtigere financiele analisten zoals Kees de Kort van AFS Capital Management, en andere zogenaamde 'bearmarkt-denkers.' Als journalist op het gebied van ondernemen en geldzaken, onderschrijf ik die laatste mening. De redenen daarvoor volgen.

Rente

De spaarrente is al enige tijd laag te noemen. Er zijn tijden geweest dat het dubbele te 'vangen' viel op een spaarrekening. Die tijden liggen ver achter ons. De inflatie toont geen indicatie van alarmerende stijgingen, geld wordt nog niet echt veel meer waard. Conclusie die velen trekken: op de spaarmarkt moet je niet zijn. Wat velen hierbij vergeten, is dat de rente kunstmatig wordt gedrukt door de overheidsmaatregelen. In de hoop de economie terug te brengen op de volkomen kunstmatige piek van enige tijd geleden, stellen centrale banken immers voor een lachwekkend lage rente geld beschikbaar voor de banken in de hoop dat die op hun beurt wat minder benauwd met hun leningen omgaan. Een gevaarlijk spelletje: de consument zit wereldwijd al dieper dan ooit tevoren in de schulden vanwege roekeloze hoop op stijgende huizenprijzen, lonen, beurskoersen. Er valt een bittere pil te slikken, maar de feiten zijn dat je een economie niet kunt blijven baseren op lucht, ofwel leningen. Er moet een solide onderlaag van sparen zijn. Deze solide onderlaag is weggevaagd, en begint zich nu maar pas te herstellen. Ofwel: renteverlagingen zijn een gevaarlijk lapmiddeltje, een kaartenhuis dat wel in móet storten.

Punt twee: ezeltje poepgeld?

Dat lenen van geld dat tegen zeer lage rentes weer wordt uitgeleend, kost de centrale banken en dus de overheden geld - en dat vergeten velen. Hier is geen sprake van ezeltje poepgeld. Er staat geen geldkraan open. Dit geld wordt ergens anders betrokken, of uit eigen reserves geput. Ofwel: er gaat een eind komen aan die geldstroom. Bovendien, al ligt deflatie (simpel gezegd, geldontwaarding) op de loer, er gaan al stemmen op dat we van al die kunstmatige geldstromen wel degelijk een inflatie-probleem kunnen opdoen. Al met al is er geen reden om te geloven dat de kunstgrepen om de rente laag te houden, op den duur vol te houden zijn. Dan moeten banken hun geld weer elders betrekken. Ten eerste in het buitenland, waar het niemand ontgaan is dat de westerse wereld het economisch even een stukje minder doet. En ten tweede bij mensen die ook steeds scherper opletten of hun uitgeleende geld wel een leuke rente opbrengt. Lees: bij ons, consumenten. En het gevolg zal zijn dat de rente weer gaat stijgen.

Aandelen

Een heel ander plaatje is te zien op de aandelenmarkten. Al wordt er nog zo hard geroepen dat we weer moeten instappen, daar zijn forse kanttekeningen bij te plaatsen. Ten eerste zijn aandelen emotie. Twee emoties om uit te 'kiezen' zijn angst en vertrouwen. Angst drukt de aandelenmarkten, vertrouwen doet ze stijgen. Het vertrouwen uit de afgelopen jaren was, dat de aandelenmarkten voorgoed zouden blijven stijgen. Genegeerd werden de economische seizoenen die we uit het verleden kennen: na een periode van opgang, volgt een periode van neergang. De economische zomer heeft al veel te lang aangehouden, juist vanwege de hierboven genoemde kapitaalinjecties en kunstmatige renteverlagingen. De economische winter is al geen kwestie van een jaartje - bij kunstmatige manipulaties als die we nu hebben meegemaakt, is het des te logischer te verwachten dat de aandelenmarkten voorlopig rond de huidige lage niveaus zullen blijven bewegen. Zij het dat er hier een daar een opschieter of neerdaling te verwachten is. Hiervoor is nog een extra argument te vinden in de hoop- en angst-factor. De kans dat er een onrealistische hoopfactor mee gaat wegen die de beurs alsnog terugstuwt naar de 700 of erboven, is voorlopig erg klein. Het sentiment dat tot zulke extreem stimulerende factoren leidt, is weliswaar hardnekkig, zoals uit de eerder beleefde it-bubbel blijkt - maar het is ook zeldzaam. Eenmaal op weg naar een serieuze neergang, is de verdere neergang logischer dan een snel herleven van de Alice in Wonderland-stemming.

Kortom

Kortom: het aloude advies 'beursinvestering voor de lange termijn, met incalculeren van fluctuaties maar met hoger rendement óf sparen voor zekerheid op de korte termijn met lage rendementen' gaat niet meer op in deze tijden. De kans dat de beurzen snel naar de echt hoge niveaus opveren is miniem. De kans dat de rentes gaan stijgen is groot. Een finance-wijsheid die in deze tijden wél opgaat is: 'cash is king' in onzekere tijden. Ofwel, een spaarrekening is op dit moment en vermoedelijk ook voor de langere toekomst de beste keuze. Niet omdat daar enorme sexy rendementen mee te maken vallen, maar voorlopig zijn de gigantische rendementen eerder een rariteit dan een logische verwachting. Wel omdat het de meest zekere paraplu is waaronder je financieel kunt schuilen - en toch nog een leuk rendement kunt halen.

Dit artikel is op persoonlijke titel geschreven door Astrid Maria Boshuisen, freelance journalist op het gebied van ondernemen en personal finance. Het gaat hier om een marktinterpretatie, waar de lezer naar eigen goeddunken en voor eigen risico gevolg aan kan geven of niet. Alle verantwoordelijkheid voor welke gevolgtrekking dan ook, is voor eigen rekening en risico van de lezer.